Meşrutiyet Hareketleri, Meclisler ve Kanun-i Esasi Deneyimi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kanun-i Esasi'nin kabul sürecini ve temel ilkelerini kavrayabilme
• Meclislerin kuruluş amacını ve çalışma düzenini açıklayabilme
• I. Meşrutiyet ile istibdat dönemi arasındaki ilişkiyi izleyebilme
• II. Meşrutiyet'in nasıl başladığını ve 31 Mart Vakası'nın sonuçlarını değerlendirebilme
• Anayasal düzenin uygulanamama nedenlerini eleştirel biçimde tartışabilme

Anahtar fikirler

• Kanun-i Esasi 1876'da kabul edilerek Osmanlı'da ilk kez yazılı bir anayasal çerçeve oluşturmuştur.
• Millet Meclisi ve Ayan Meclisi kurularak halkın temsilcileri devlet kararlarına katılmaya başlamıştır.
• 1878'de anayasanın askıya alınması, meşrutiyet deneyimini kısa sürede sona erdirmiştir.
• 24 Temmuz 1908'de ilan edilen II. Meşrutiyet, anayasal düzenin yeniden yürürlüğe konmasıyla başlamıştır.
• 31 Mart Vakası sonrasında meclis çoğunluğuna dayalı bir yönetim düzeni kurulmuştur.
• Meşrutiyet dönemlerinde siyasi partiler kurulmuş, basın meclis tartışmalarını yansıtacak biçimde özgürleşmiştir.

Konunun özeti

1876'da kabul edilen Kanun-i Esasi, devletin ilk kez yazılı bir anayasa ile yönetileceğini belirtmiş; Millet Meclisi ve Ayan Meclisi kurularak halkın temsilcileri karar sürecine dâhil edilmiştir. Ancak anayasa 1878'de askıya alınmış ve meclis çalışmaları durmuştur. Bu döneme istibdat denmiş ve ülke padişahın iradesine dayalı bir yönetime dönmüştür. 1908'de ordu içinde başlayan hareket sonucunda II. Meşrutiyet ilan edilmiş, askıya alınan anayasa hükümleri yeniden yürürlüğe konmuştur. Meclis içinde siyasi partiler kurulmuş ve basın meclis tartışmalarını yansıtmaya başlamıştır. 31 Mart Vakası'nın ardından yapılan anayasa değişiklikleriyle meclis çoğunluğuna dayalı yönetim güçlenmiştir. Buna…

Sık yapılan hatalar

• Hata: Kanun-i Esasi'nin 1908'de kabul edildiğini düşünmek; kanun 1876'da kabul edilmiş, 1908'de yeniden yürürlüğe konmuştur.
• Hata: Meclislerin 1878'de kurulduğunu söylemek; meclisler 1876'da kurulmuş, 1878'de çalışmaları durmuştur.
• Hata: Ayan Meclisini temsili bir meclis gibi göstermek; temsilî meclis Millet Meclisidir ve mebusata dayanır.

İlgili konular

• Sanayi Devrimi'nin Meydana Getirdiği Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Değişim
• Lale Devri'nin Kültür, Eğitim ve Sosyal Hayata Etkileri
• Mehmet Ali Paşa Dönemi ve Mısır Meselesinin Osmanlı Siyasetine Etkileri
• Osmanlı'da Demiryolu, Posta ve Telgraf ile Ulaşımın ve Haberleşmenin Modernleşmesi
• Balkan Savaşları ve Osmanlı'nın Rumeli'deki Toprak Kaybı
• Mondros Ateşkes Antlaşması ve Osmanlı Topraklarının İşgal Süreci