Laiklik ve Din Özgürlüğü nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Laiklik ilkesinin anlamını ve temel ilkelerini açıklar.
• Din özgürlüğünün anayasal dayanağını ve sınırlarını yorumlar.
• 3 Mart 1924 tarihli kanunların laiklik açısından sonuçlarını karşılaştırır.
• Türk Kanunu Medenisi ile aile hukukunda yapılan değişikliği değerlendirir.
• Anayasa değişikliklerinin laikleşme sürecindeki yerini kronolojik olarak sıralar.

Anahtar fikirler

• Laiklik, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması ve devletin inanç gruplarına tarafsız kalmasıdır.
• Laiklik dinsizlik demek değildir; din özgürlüğü anayasal bir güvencedir.
• 3 Mart 1924'te 429, 430 ve 431 sayılı kanunlar birlikte kabul edilmiştir.
• Türk Kanunu Medenisi ile aile hukuku dinî hükümlerden çıkarılıp kanunla düzenlenmiştir.
• Din özgürlüğü sınırsız değildir; kamu düzeni ve toplumun huzuru gözetilir.
• Diyanet İşleri Başkanlığı anayasa gereği bütün siyasi görüş ve düşünüşlerin dışında görev yapar.

Konunun özeti

3 Mart 1924'te üç kanunla din, siyaset ve eğitim ilişkisi yeniden düzenlendi; Türk Kanunu Medenisi ile aile hukuku kanunla düzenlendi, Mecelle ilga edildi. 1924 Anayasası'ndaki devletin dinine ilişkin hüküm 1928'de kaldırıldı, 1937'de altı ilke anayasaya eklendi. Bugün din ve ibadet özgürlüğü 1982 Anayasası'nın 24. maddesinde, din eğitiminin devlet denetimi 19. maddede, Diyanet'in konumu ise 136. maddede düzenlenmektedir.

Sık yapılan hatalar

• Laikliği dinsizlik sanmak: Laiklik, dinin devletten ayrılması ve devletin tarafsız kalmasıdır; inanç özgürlüğü sürmelidir.
• 1924 Anayasası'ndaki din hükmünün 1924'te kaldırıldığını düşünmek: Bu hüküm 1928 yılında çıkarıldı.
• Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nu halifeliği kaldıran kanun sanmak: Tevhid-i Tedrisat eğitimle ilgilidir, halifeliğin kaldırılması ayrı bir kanunla yapılmıştır.

İlgili konular

• Türk Modernleşmesi Çerçevesinde Eğitim Alanında Yapılan İnkılaplar
• Bilim ve Kültür Alanlarında Yapılan İnkılaplar
• Türk Modernleşmesinin Atatürk İlkelerinin Oluşumuna Etkisi
• II. Dünya Savaşı'nın Neden ve Sonuçları
• II. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye'nin Siyasetinde Yaşanan Gelişmeler
• Soğuk Savaş Dönemi'nde Türkiye'nin Dış Politikası