Kızak ve Diğer Talaşlı İşlemler nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kızak işleminde kesicinin ve iş parçasının hangi konumda bulunduğunu açıklar.
• Talaş kalınlığının ağız açısı ve ilerlemeye bağlı olduğunu hesaplar.
• Planyada iş parçasının tezgâh yüzeyine yaslanma ve sabitlenme yolunu uygular.
• Taşlama taşını çap, kalınlık ve devir değerlerine göre seçer.
• Taş etiketindeki devir sınırının taş kırılmasını önlediğini denetler.

Anahtar fikirler

• Kızak işleminde kesici hareket eder, iş parçası tezgâh yüzeyine yaslanmış olarak sabit kalır.
• Kızak derinliği, kesicinin diş aşınmasıyla değil ağız ayarıyla belirlenir.
• Talaş kalınlığı ağız açısı ile ilerlemenin çarpımından bulunur; iki değer de iş kalitesini etkiler.
• Planyada iş parçası, ölçüyü bozabilecek biçimde aşırı sıkı kelepçelenmemelidir.
• Taşın çapı ve devri, üretici tarafından etiket üzerinde belirtilen sınırlar içinde tutulur.
• Taş çalışırken çapı küçüldükçe aynı devirde çevresel hız azalır ve taş kalitesi bozulabilir.

Konunun özeti

Kızak ağzının büyüklüğü ile ilerleme, talaş kalınlığını belirler; ağız küçük ve ilerleme büyük tutulursa talaş incelir. El planyası, tezgâh planyası ve sülük planyası bu ilkeyi farklı araçlarda uygular. Taşlamada aşındırıcı tanelerden oluşan taş döner, talaş toz hâlinde atılır ve ölçü toleransı dar parçalarda son işlem olarak kullanılır. Taşın çapı, kalınlığı ve en yüksek devri etiket üzerinde yazılıdır; bu sınırlara uyulmalı, işlem öncesi ve sonrası ölçüm ve denetim yapılmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Parçayı tezgâha tam oturtmadan kızaklamaya başlamak: altta kalan küçük bir boşluk bile ilk geçişte ince olan kenarı kaldırır ve yüzey eğimli çıkar.
• Ağız açısını bilinçsiz biçimde büyütmek: talaş kalınlaşır, işlem yavaşlar, kesici aşınır ve yüzey işlem görmüş kalır.
• Taşın etiketindeki devir sınırını aşmak: merkezdeki kuvvet taşı kırabilir, kırılan parçalar çevreye saçılır.

İlgili konular

• Ölçüm Hatası ve Ölçüm Belirsizliği
• Tornalama
• Frezeleme
• CNC ve Sayısal Kontrollü İşleme
• Metal ve Alaşımlar
• Isıl İşlem