Kişilik ve Gelişim Psikolojisi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kişilik kavramının özelliklerini ve başlıca kişilik kuramlarını karşılaştırır.
• Freud'un yapısal modelini (İd, Ben, Üstben) işleyişiyle açıklar.
• Başlıca savunma mekanizmalarını gerçek hayat örnekleriyle ayırt eder.
• Piaget'nin bilişsel gelişim dönemlerini yaş aralıklarıyla sıralar.
• Erikson'un psikososyal gelişim evrelerini krizleriyle eşleştirir.

Anahtar fikirler

• Savunma mekanizmaları bilinçsizdir ve bireyin benliğini korumasını sağlar.
• En bilinen savunma bastırmadır; yüceltme toplumsal değerli bir alana aktarma, telafi ise eksikliği abartma yoluyla gidermedir.
• Piaget'nin ön işlemler dönemi benmerkezcilikle, somut işlemler dönemi kalıcılık ve sınıflandırma ile ayırt edilir.
• Erikson'un adolescentlik (12-20) krizi kimlik ile rol karmaşasıdır; bu çağda benlik sorusu öne çıkar.
• Kohlberg'in ötesel düzeyi evrensel ilkelere dayanır ve toplumsal kuralın sorgulanmasını içerebilir.
• Ainsworth'un kaçınan stili mesafeli ve ihtiyaçlarını gizleyen, kaygılı stil ise tutarsız ve çelişkili bakım karşısında gelişir.

Konunun özeti

Savunma mekanizmaları benliği bilinçsiz biçimde korur. Gelişimde Piaget bilişsel dönemleri, Erikson psikososyal krizleri, Kohlberg ahlaki kademeleri, Bowlby ve Ainsworth ise bağlanma stillerini ortaya koyar. Doğru cevap, yaş, kuramcı ve davranış ipuçlarını birlikte okuyan seçenektir.

Sık yapılan hatalar

• Savunma mekanizmalarını bilinçli çaba sanmak: Savunmalar bilinçsizdir ve benliği korumak için çalışır; bilinçli planlama bu tanıma uymaz.
• Yansıtma ile rasyonalizasyonu karıştırmak: Yansıtma suç ve duyguyu başkasına atar, rasyonalizasyon ise kulağa makul gelen neden uydurur.
• Yüceltmeyi övgü sanmak: Yüceltme, kabul edilmeyen dürtünün sanat ve spora yöneltilmesidir; olumlu bir övgü değildir.

İlgili konular

• Psikolojinin Konusu ve Yöntemleri
• Algı, Öğrenme ve Bellek
• Sosyal Psikoloji ve Ruh Sağlığı
• Psikolojik Araştırma Yöntemleri ve Etik
• Psikolojik Araştırma Yöntemleri ve Etik – Uygulama ve Değerlendirme