Kişilik Kuramları ve Kişilik Nitelikleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kişiliğin tanımını ve temel özelliklerini açıklar.
• Nitelik kuramını ve içe ile dışa dönüklüğü betimler.
• Psikodinamik ve beşerci kuramları karşılaştırır.
• Sosyal-bilişsel kuramın kişiliği nasıl anlattığını açıklar.
• Öz saygı, öz kavram ve öz yetkinlik kavramlarını örneklerle açıklar.

Anahtar fikirler

• Kişilik zaman içinde görece tutarlı olan bireye özgü kalıplardır.
• Nitelik kuramı kişiliği temel nitelikler üzerinden karşılaştırmalı olarak betimler.
• Psikodinamik kuram davranışı yöneten bilinçdışı süreçlere dikkat çeker.
• Beşerci kuram bireyi özgür irade ve gelişim eğilimi olan görür.
• Sosyal-bilişsel kuram kişisel inanç ve çevrenin birlikte etkisini vurgular.
• Kişilik, bireyi kendine özgü kılan ve zaman içinde görece tutarlı olan düşünme, duygu ve davranış kalıpları bütünüdür — Kişilik Kuramları ve Kişilik Nitelikleri konusunda önemli…

Konunun özeti

Nitelik kuramı kişiliği temel nitelikler üzerinden betimler, psikodinamik kuram bilinçdışı etkileri öne çıkarır, beşerci kuram özgür irade ve kendini gerçekleştirmeyi vurgular, sosyal-bilişsel kuram ise kişinin inançları ile çevrenin karşılıklı etkisini ele alır. Öz saygı, öz kavram ve öz yetkinlik inancı kişiliği anlamada yardımcı kavramlardır. Bu bölümde kişilik kuramlarını ve temel kavramları karşılaştırmalı olarak inceleyerek insanı kapsamlı biçimde değerlendirmeyi öğrendik.

Sık yapılan hatalar

• Kişiliği tamamen sabit sanmak: Kişilik görece tutarlıdır ve deneyimlere bağlı olarak biraz değişebilir; onu değişmez bir olgu gibi görmek eksik kalır.
• Nitelikleri kesin sınırlarla düşünmek: Nitelikler bir yerden diğerine birdenbire geçen kategoriler değil, bir eğilim yelpazesi olarak değerlendirilmelidir.
• Kuramları tek doğru saymak: Her kuram farklı bir soruya odaklanır; birini diğerinin yerine tek ve kesin gerçek olarak görmek yanıltıcıdır.

İlgili konular

• Öğrenme ve Koşullandırma Türleri
• Bellek Süreçleri ve Hatırlama
• Dikkat, Problem Çözme ve Yaratıcılık
• Tutumlar ve Sosyal Etki
• Duygular, Stres ve Başa Çıkma
• Öz Güven ve Psikolojik Sağlamlık