Işığın Yansıması ve Düz Aynada Görüntü nedir?
Fizik · 9. Sınıf · Konu 7
Tahmini okuma süresi: 10 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Açıklar: ışığın doğru yayılma ilkesini ve saydam olmayan cisimlerde gölge oluşumunun nedenini açıklar.
- Uygular: yansıma yasasını kullanarak verilen geliş açısına karşılık gelen yansıma açısını bulur.
- Belirler: düz aynada görüntünün sanal oluşunu, cisimle aynı büyüklükte ve aynaya aynı uzaklıkta bulunmasını belirler.
- Çizer: düzlem aynada görüntünün yerini ışın çizimleriyle tek kızak yöntemine göre çizerek gösterir.
- Karşılaştırır: düz ayna, çukur ayna ve tümsek aynanın görüntü doğası, büyüklüğü, konumu ve kullanımını karşılaştırır.
Anahtar fikirler
- Işık saydam ortamlarda doğru çizgisel yolda yayılır; ışık çizgileri birbirini kestiği yerlerde tam karanlık oluşur.
- Saydam olmayan cisimler ışığı geçirmez; cismin arkasında ışığın ulaşamadığı bölgeye gölge denir.
- Yansıma yasasına göre geliş açısı ile yansıma açısı birbirine eşittir; açılar yüzeye dik normalden ölçülür.
- Düz aynadaki görüntü sanaldır, cisimle aynı büyüklüktedir ve aynanın arkasında cisimle aynı uzaklıkta bulunur.
- Düz aynada görüntü, aynaya göre cismin simetrik konumunda olduğu için yazının sağ ve sol yerleri yer değiştirmiş görünür.
- Pürüzsüz yüzeyler düzenli yansıma, pürüzlü yüzeyler dağınık yansıma yapar; pürüzlü yüzeyde net görüntü oluşmaz.
Konunun özeti
Işığın bir yüzeyden geri dönmesi yansımadır ve geliş açısı ile yansıma açısının eşit olduğu yansıma yasasına uyar; açılar yüzeye dik olan normalden ölçülür. Düz aynada görüntü sanaldır, cisimle aynı büyüklüktedir ve aynanın arkasında cisimle aynı uzaklıkta bulunur; görüntünün yeri tek kızak yöntemiyle ışınları geriye uzatılarak bulunur. Düz aynada görüntü yön değiştirdiği için sağ ve sol yerleri yer değiştirmiş görünür. Çukur aynanın görüntüsü cisme yakınken büyük ve sanal, uzaktayken büyük ve gerçektir; tümsek aynanın görüntüsü daima küçük ve sanaldır, bu yüzden görüş alanı geniştir. Işığın hızı 3 · 10⁸ m/s düzeyindedir ve bir yıl içinde ışık yılı adı verilen mesafeyi kat eder.
Çözümlü mini örnek 1
Aynaya 30 derecelik geliş açısıyla çarpan bir ışık ışınınin yansıma açısı kaç derecedir?
Adım 3: Kontrol için toplam açı hesaplanır: 30 + 30 = 60 derece bulunur.
Çözümlü mini örnek 2
Düz bir aynanın önünde 60 cm uzaklıkta duran ve 60 cm boyunda bir cismin görüntüsü nerede oluşur, kişi kendi görüntüsüne kaç cm uzaklıktadır?
Adım 4: Görüntünün boyu cismin boyuyla aynıdır, yani 60 cm boyundadır.
Sık yapılan hatalar
- Geliş açısını yüzeyden ölçmek: Açılar ayna yüzeyine dik olan normalden ölçülür. Yüzeyle ölçülen açı, normalle ölçülen açının tamamlayıcısıdır.
- Yansıma açısını geliş açısının yerine yazmak: Geldiği açıyla gittiği açı eşittir; ışık aynanın diğer tarafına geçmez, geri döner.
- Düz aynadaki görüntüyü gerçek saymak: Görüntü, ışık ışınlarının gerçekte kesişmediği sanal bir noktadır; ışık uzatılarak bulunur ve ekranda yakalanamaz.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Fizik · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.