Işığın Görmedeki Rolü nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Görmenin ışıkla olan bağını açıklar ve karanlıkta neden göremediğini söyler.
• Işığın kaynaktan cisimlere, oradan göze ulaşma yolunu anlatır.
• Saydam, yansıtıcı ve yutucu maddeleri örneklerle sınıflandırır.
• Gölge oluşumunun ışıkla ilişkisini açıklar.
• Gözün ışığa duyarlı bölümlerini tanıtır.

Anahtar fikirler

• Görme olayında ışık kaynağı, nesne ve göz birlikte görev yapar.
• Nesneden yansıyan ışık gözümüze ulaşmazsa o nesneyi göremeyiz.
• Saydam olmayan maddeler ışığı geçirmez; yansıtır ya da yutar.
• Beyaz yüzeyler ışığın büyük bölümünü yansıttığı için açık renk görünür.
• Gölge, ışık geçirmeyen bir engel yüzünden ışığın ulaşamadığı yerde oluşur.
• Göz bebeği ve kirpiksi, gözün ışık miktarını ayarlamasını sağlar.

Konunun özeti

Işık kaynağının ürettiği ışık nesneye çarpar, nesne bu ışığı yansıtır, geçirir ya da yutar; nesneden yansıyan ışık gözümüze ulaşarak görüntüyü oluşturur. Saydam maddeler ışığı geçirir, yansıtıcı maddeler geri gönderir, yutucu maddeler ışığı alır. Beyaz yüzeyler çok ışık yansıttığı için açık, koyu yüzeyler ışık yuttuğu için koyu görünür. Göz bebeği ışığa göre küçülüp büyür, kirpiksi fazla ışığı azaltır. Işık geçirmeyen bir engel ışığın ulaşamadığı yerde gölge oluşturur ve gölgenin yönü ışığın geliş yönünün tersidir.

Sık yapılan hatalar

• Cisimlerin ışık ürettiğini sanmak: Masa, kitap ve duvar gibi cisimler ışık yayan değildir; ışığı yansıttıkları için görünür hâle gelirler.
• Siyah kumaşı saydam sanmak: Siyah kumaş ışık geçirmez; üzerine düşen ışığı yuttuğu için koyu görünür, kâğıt gibi yansıtmaz.
• Gölgeyi ışığın yansıdığı yer olarak düşünmek: Gölge tam tersine ışığın ulaşamadığı yerdir; ışık geçirmeyen bir engel yüzünden oluşur.

İlgili konular

• Enerji Kaynakları
• Enerjiden Tasarruf
• Işık ve Ses
• Işık Kaynakları
• Işık Kirliliği
• Doğal Kaynakların Korunması