İplik Sarımı ve Koni Hazırlığı nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Tanımlar ve açıklar, iplik sarımının eğirme ile dokuma arasındaki işlevini ve neden kalite belirleyici bir işlem olduğunu belirtir.
• Hesaplar, tex ve Nm iplik numarası bağıntısını kullanarak verilen kütlenin sarımda kullanacağı toplam iplik uzunluğunu bulur.
• Uygular, iplik numarasına uygun sarım hızı bandını ve koni çapraz açısını seçer, gerginliği ayarlar.
• Denetler, uzunluk sayacı ve tartı değerlerinden sarım fireini hesaplar ve tolerans sınırına göre kabul ya da ret kararı verir.
• Uygular, koni etiketine yazılması gereken iplik numarası, parti, renk ve kütle bilgilerini eksiksiz olarak hazırlar.

Anahtar fikirler

• Sarım yalnızca taşıma işlemi değildir; ipliğin gerilim düzgünlüğünü ve konideki yerleşimini belirlediği için kalite işlemidir.
• Sarım hızı iplik numarasına göre seçilir: ince ve zayıf iplikte hız düşük, kalın iplikte hız yüksek tutulur.
• Koni sarım çapraz açısı genellikle 20°–30° bandında tutulur; dar açıda iplik kayar, geniş açıda koni kabuklaşır.
• Sarım gerginliği fazla yüksek olursa iplik uzar ve kopma oranı artar, düşük olursa koni düzensiz sarılır ve iplik düşer.
• Uzunluk sayacı sarılan metreyi, tartı ise net kütleyi ölçer; ikisi birlikte uzunluk denetiminin temelidir.
• Fire oranı hesaplanırken payda sarılan toplam kütle alınır; net kütleye bölmek fire oranını olduğundan büyük gösterir.

Konunun özeti

Sarım hızı iplik numarasına göre seçilir, çapraz açısı 20°–30° bandında tutulur ve gerginlik ipliği germe ile gevşetme arasında dengelenir. Numaralar arasındaki bağıntı Nm = 1000 ÷ tex ve sarılacak uzunluk = kütle × 1000 ÷ tex bağıntılarıyla bulunur. Uzunluk sayacı sarılan metreyi, tartı net kütleyi verir; kutu ve mandal kütlesi mutlaka düşülür. Fire oranı fire kütlesinin sarılan toplam kütleye bölünmesiyle hesaplanır ve uzunluk sapması etiket değerine göre yüzde olarak denetlenir. Koni etiketi iplik numarası, parti, renk, ambalaj kütlesi ve net iplik kütlesini taşıyarak üretim kaydıyla birebir eşleşmeyi sağlar.

Sık yapılan hatalar

• Sarma hızını iplik numarasından bağımsız seçmek: İnce iplikte yüksek hız kopma ve tüylenmeyi artırır. Hız, iplik numarasına göre seçilmelidir.
• Kutu ve mandal kütlesini düşmeden net kütleyi yazmak: Kutu kütlesi sayılmazsa net iplik kütlesi olduğundan fazla bulunur ve fire yanlış çıkar.
• Fire oranını net kütleye bölmek: Payda sarılan toplam kütle olmalıdır; net kütleye bölmek fire oranını olduğundan büyük gösterir.

İlgili konular

• Tarama ve Eğirme
• Katlama ve Büküm
• Karo ve Elyaf Karışım Oranları
• Çözgü Hazırlama
• Haşıllama
• Mekikli ve Mekiksiz