İlk Türk Devletleri ve İslamiyet nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• İlk Türk devletlerinin kuruluş ve yıkılış yıllarını kronolojik olarak belirler.
• Göktürk ve Uygur devletlerini ayırt edici özellikleriyle karşılaştırır.
• Talas Savaşı'nın Türk ve dünya tarihine etkisini açıklar.
• İlk Müslüman Türk devletlerini ve yönetim anlayışlarını değerlendirir.
• Türk-İslam kültürünün oluşumunda etkili olan kavram ve eserleri yorumlar.

Anahtar fikirler

• Uygurlar yerleşik hayata geçmiş, kağıt ve baskı tekniğini geliştirmişlerdir.
• Göktürklerde kurultay, devlet işlerinin danışma yoluyla görüşüldüğü meclistir.
• Mete Han, orduyu onluk sisteme göre düzenleyen ilk Türk hükümdarıdır.
• Talas Savaşı'nda esir düşen ustalar kağıt yapımını Semerkant'a taşımıştır.
• Tuğrul Bey, Abbasi halifesinden sultan unvanını alarak resmî tanınma kazanmıştır.
• İslamiyet'ten sonra medrese, cami ve tasavvuf tekkeleri Türk şehirlerinde yaygınlaşmıştır.

Konunun özeti

Talas Savaşı (751) kağıdı İslam dünyasına taşıdı. Karahanlılar ilk Müslüman Türk devleti oldu; Dandanakan (1040) ve Malazgirt (1071) ile Anadolu'nun Türklere açılan kapısı belirlendi.

Sık yapılan hatalar

• Uygurları göçebe bir devlet sanmak: Uygurlar yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir, bu yüzden tarım, mimari ve baskı tekniklerinde ilerlemişlerdir.
• İlk Müslüman Türk devletini Gazneli veya Selçuklu sanmak: İslamiyet'i resmî olarak ilk kabul eden devlet 920'de kurulan Karahanlılar'dır.
• Talas Savaşı'nı Malazgirt ile karıştırmak: Talas 751'de Çin'e karşı kazanılmıştır ve kağıdın yayılmasını sağlamıştır, Anadolu'nun fethiyle ilgisi yoktur.

İlgili konular

• Türklerin Anadolu'ya Gelişi ve Beylikler
• Türkiye'nin Coğrafi Özellikleri
• İklim ve Bitki Örtüsü