İklim Sisteminde Yaşanan Değişiklikler nedir?
Coğrafya · 9. Sınıf · Konu 18
Tahmini okuma süresi: 13 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Doğal sera etkisinin çalışma biçimini açıklar ve insan kaynaklı sera etkisinden ayırt eder.
- Sera gazlarını tanıyarak salınım artışının yeryüzünü ısıtma biçimini açıklar.
- Ozon tabakasının görevini, incelme nedenlerini ve canlılar üzerindeki etkisini ilişkilendirir.
- Küresel ısınmayla buzul erimesi, deniz seviyesi değişimi ve aşırı hava olayları arasındaki ilişkiyi kurar.
- İklim değişikliği ile doğal afetler arasındaki bağı doğru örneklerle değerlendirir.
Anahtar fikirler
- İklim değişikliği kısa süreli hava olayı değil, uzun yıllık ortalamaların değişmesidir.
- Doğal sera etkisi yeryüzünün yaşanabilir sıcaklıkta kalmasını sağlayan doğal bir dengedir.
- Gelen kısa dalgalı ışık kolayca atmosferi geçer, yeryüzünden yayılan uzun dalgalı ışık ise sera gazlarınca soğurulur.
- Sorun sera gazlarının varlığı değil, insan kaynaklı salınımın aşırı artmasıdır.
- Ozon tabakası stratosferde bulunur ve moröte ışınları soğurur; incelmesi cilt ve göz hastalıklarını artırır.
- Küresel ısınma buzulların erimesine ve okyanus suyunun genişlemesine yol açarak deniz seviyesini yükseltir.
Konunun özeti
Doğal sera etkisi, atmosferin yeryüzünden yayılan uzun dalgalı ısıyı soğurmasıyla oluşur ve yaşamın sürmesini sağlar. İnsan kaynaklı salınım artışı bu doğal dengenin bozulmasına ve küresel ısınmaya yol açar. Ozon kaybı ise stratosferde gerçekleşir ve moröte ışınları yeryüzüne daha fazla ulaştırır. Isınma; buzul erimesi, deniz seviyesi yükselmesi, kuraklık, aşırı hava olayları ve biyolojik çeşitlilik kaybı getirir. Deprem gibi yer içi kaynaklı afetler bu ilişkinin dışındadır. Çözüm; salınımı azaltan önlemler ile uyum çalışmalarının birlikte yürütülmesidir.
Çözümlü mini örnek 1
Atmosferdeki karbondioksit miktarının artması yeryüzünde hangi değişikliklere yol açabilir? Zinciri sırayla yazınız.
Adım 4: Deniz seviyesi yükselir; kıyı alanları taşkın ve erozyon riskiyle karşı karşıya kalır.
Çözümlü mini örnek 2
Aşağıdaki uygulamaların hangisi azaltım, hangisi uyum kapsamındadır? Damla sulama, yenilenebilir enerji, binaların yalıtımı, su geçirmez yapı inşası.
Adım 4: Damla sulama su tasarrufu sağlar, su geçirmez yapı ise taşkın hasarını azaltır; ikisi de uyumdur.
Sık yapılan hatalar
- Sera etkisi ile ozon kaybını aynı olay sanmak: Sera etkisi troposferde ısınmayla, ozon kaybı ise stratosferde moröte ışınların geçmesiyle ilişkilidir.
- Sera gazlarının yalnızca sanayiden kaynaklandığını düşünmek: Sera gazları doğal olarak da bulunur; sorun, salınım miktarının aşırı artmasıdır.
- İklim değişikliğinin depremlerin nedeni olduğunu sanmak: Depremler yer içi hareketlerinden kaynaklanır ve iklim değişikliğinin sonucu değildir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Coğrafya · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.