Fotosentez ve Enerji Dönüşümü nedir?
Biyoloji · 9. Sınıf · Konu 15
Tahmini okuma süresi: 8 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Fotosentezin genel denklemini ve iki aşamasını açıklar.
- Klorofilin hangi dalga boylarında ışığı soğurduğunu belirtir.
- Işık bağımlı tepkimelerde üretilen enerji taşıyıcılarını adlandırır.
- Ortam etkenlerinin fotosentez hızına etkisini sınıflandırır.
- Sınırlayıcı etken kuralını örnek veriyle uygular.
Anahtar fikirler
- Fotosentezin genel denklemini tam bilmek, oksijen kaynağını ve glikoz miktarını doğru yorumlamak için şarttır.
- Açığa çıkan oksijen karbondioksitten değil suyun parçalanmasından gelir.
- Işık bağımlı tepkimeler tilakoit zarında, karanlık tepkimeler stromada yürür.
- Klorofil mavi-mor ve kırmızı bölgede en iyi soğurur, yeşil ışığı yansıtır.
- Fotosentezde oksijen üretilir, hücresel solunumda ise oksijen tüketilir.
- Sınırlayıcı etken kuralına göre hızı en düşük etkenin değeri belirler; en yüksek değer belirleyici değildir.
Konunun özeti
Altı molekül karbondioksit ve altı molekül su, ışık ve klorofil aracılığıyla bir molekül glikoz ve altı molekül oksijen verir; oksijen suyun parçalanmasından gelir. Tepkimeler iki aşamada yürür: ışık bağımlı tepkimeler kloroplastın tilakoit zarında olup oksijen, ATP ve yüksek enerjili elektron taşıyıcıları üretir; karanlık tepkimeler stromada olup karbondioksit bağlanmasıyla glikoz oluşturur. Klorofil mavi-mor ve kırmızı bölgede en iyi soğurur, yeşili yansıtır. Gelen ışığın tamamı kimyasal enerjiye dönüşmez; verim, depolanan enerjinin gelen enerjiye oranıdır. Fotosentez hızını ışık şiddeti, karbondioksit derişimi, sıcaklık ve su belirler; sınırlayıcı etken kuralına göre hız, kendisini…
Çözümlü mini örnek 1
Bir bitki yaprağına günde 800 watt büyüklüğünde ışık enerjisi düşmektedir. Yaprak bu ışığın yüzde 85'ini soğurmakta, kalanını yansıtmaktadır. Yaprağın soğurduğu enerji ve yansıma oranı nedir?
Adım 3: Yansıma oranı, kalan enerjiden bulunur: 800 − 680 = 120 watt; 120 ÷ 800 sonucu yüzde 15'e denk gelir.
Çözümlü mini örnek 2
Bir sera ortamında karbondioksit bol, sıcaklık uygun bırakılarak ışık şiddeti dört kademede artırılmış ve hız sırasıyla 18, 34, 52 ve 56 birim olarak ölçülmüştür. Sonra karbondioksit derişimi düşürülmüş ve hız 34 birime gerilemiştir. Hangi etken hızı…
Adım 4: Yorum: etkenler sırayla devreye girer; en düşük değere sahip olan her an hızı belirler.
Sık yapılan hatalar
- Hata: Açığa çıkan oksijenin karbondioksitten geldiğini düşünmek: Fotosentezde oksijen, suyun parçalanmasıyla oluşur. Doğrusu, oksijen kaynağı sudur; karbondioksit karbon kaynağıdır.
- Hata: Fotosenezin oksijen tükettiğini düşünmek: Fotosentez oksijen üretir, tüketmez. Doğrusu, oksijenin tüketildiği süreç hücresel solunumdur.
- Hata: Karanlık tepkimelerin yalnızca karanlıkta gerçekleştiğini düşünmek: Karanlık tepkimeler kloroplastın stroma bölümünde ve aydınlıkta da yürür. Doğrusu, adı karanlık olsa da ışığa bağımlı değildir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Biyoloji · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.