Endokrin Sistem nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Endokrin sistemin görevini sinir sistemiyle karşılaştırarak açıklar.
• Başlıca endokrin bezleri ve salgıladıkları hormonlarla eşleştirir.
• Negatif geri bildirim mekanizmasını örnek üzerinden adım adım tanımlar.
• Kan şekeri ve kalsiyum dengesinin hormonal düzenlenmesini açıklar.
• Hormon eksikliği ve fazlalığına bağlı gelişen hastalıkları belirtileriyle ilişkilendirir.

Anahtar fikirler

• Hipofiz bezi, diğer endokrin bezleri düzenlediği için başlangıç bezi olarak adlandırılır.
• Pankreastaki beta hücreleri insülin, alfa hücreleri glukagon salgılar.
• Açlık kan şekeri normalde 70-100 mg/dL aralığındadır.
• Geri bildirim mekanizması negatif yönlüdür ve hormonal dengeyi korur.
• Büyüme hormonu çocuklukta fazlaysa devlik, azsal ise cücelik görülür.
• İnsülin yetersizliğinde kan şekeri yükselir, glukoz idrarla atılır (diyabetes mellitus).

Konunun özeti

Hipofiz diğer bezleri yönetir; tiroid, paratiroid, pankreas, böbreküstü ve gonatlar hormon salgılar. Düzenleme negatif geri bildirimledir: insülin-glukagon kan şekerini, parathormon-kalsitonin kalsiyumu dengeler. Hormon dengesizlikleri guatr, diyabet, cücelik ve devliğe yol açar.

Sık yapılan hatalar

• Hormon salgısını bezin kendisine bağımsız sanmak: Çoğu bez hipofizin TSH benzeri uyarı hormonlarıyla çalışır; salınım genellikle merkezden gelen uyarıya bağlıdır.
• Geri bildirim mekanizmasını pozitif yönlü düşünmek: Düzenleme genellikle negatiftir: etki artınca salınım azalır, denge korunur; pozitif geri bildirim çoğu sistemde istisnadır.
• İnsülin ile glukagonun görevini karıştırmak: İnsülin kan şekerini düşürür, glukagon yükseltir; ikisi birbirinin tersi etki gösterir ve dengeyi birlikte kurar.

İlgili konular

• Sinir Sistemi
• İskelet Sistemi ve Kaslar
• İskelet Sistemi ve Kaslar – Uygulama ve Değerlendirme
• Sindirim Sistemi ve Enzimler