Elektrik Enerjisinin Dönüşmesi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Elektrik enerjisi bağıntısını ve birimlerini tanır.
• Bir cihazın gücünü gerilim ve akımdan hesaplar.
• Cihazların harcadığı enerjiyi joule ve kWh cinsinden bulur.
• Elektrik enerjisinin hangi enerji biçimlerine dönüştüğünü örneklerle açıklar.
• Verim kavramını kullanarak enerji kaybını yorumlar.

Anahtar fikirler

• Elektrik enerjisi bağıntısında V volt, I amper, t saniye, E joule cinsindendir.
• Güç birimi vattır; 1 W saniyede 1 joule iş yapıldığını gösterir.
• 1 kWh, 3 600 000 jouleye eşittir ve elektrik sayacı bu birimle ölçüm yapar.
• Isıtıcıda enerji ısıya, motorlarda hareket ve ısıya, hoparlörlerde sese dönüşür.
• Jeneratörde hareket enerjisi elektrik enerjisine, motorlarda ise tersi dönüşüm gerçekleşir.
• Hiçbir cihazda verim yüzde 100 değildir; kalan enerji ısı olarak ortama verilir.

Konunun özeti

Cihazın gücü ise gerilim ile akımın çarpımına eşittir (P = V · I) ve birimi vattır. Günlük hayatta kullanılan kWh birimi 1000 wattsaat olduğundan 1 kWh 3 600 000 jouleye karşılık gelir. Elektrik enerjisi ısıtıcılarda ısıya, motorlarda hareket ve ısıya, ampullerde ışığa ve ısıya, hoparlörlerde sese, şarj cihazlarında kimyasal enerjiye dönüşür; jeneratörde ise hareket enerjisi elektrik enerjisine çevrilir. Hiçbir cihazda bütün enerji faydalı işe dönüşmez; faydalı enerji oranının yüzdesi verimdir, kalan bölüm sürtünme ve direnç nedeniyle ısı olarak kaybolur. Enerji tasarrufu için düşük güçlü cihazlar seçilmeli, kullanılmayan cihazlar kapatılmalıdır. Yalıtkanı soyulmuş kabloların kutuçlara…

Sık yapılan hatalar

• Süreyi atlamak: Elektrik enerjisi için gerilim ile akım çarpımı yeterli değildir. Süre de çarpıma katılmalı, birim joule olarak alınmalıdır.
• kWh ile joule karıştırmak: 1 kWh 3600 joule değil, 3 600 000 jouledir. Sayacın gösterdiği değer 1000 wattsaatlik birimdir.
• Gücü joule sanmak: Güç enerji değil, birim zamanda harcanan enerjidir. Birimi vattır ve watt cinsinden değer joule değerini ifade etmez.

İlgili konular

• Basit Makineler
• Enerji Dönüşümleri ve Elektrik
• Ampullerin Bağlanma Şekli
• Ohm Yasası
• Sesin Oluşumu, Yayılması ve Sesin Madde ile Etkileşimi
• Periyodik Tablo