Elektrik Enerjisi Ölçüm ve Kalite Analizi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Elektrik enerjisi tüketiminin ölçülmesini ve enerji performans göstergelerini açıklar.
• Motor gücü, verim, güç faktörü ve reaktif güç ilişkilerini hesaplar.
• Enerji izleme sisteminde alt kademeleme yapısını ve veri aralığını ayırt eder.
• Tüketim payı ve tasarruf hesaplarını yaparak önceliklendirme yapar.
• Sıkıştırılmış hava kaçağı, motor verimsizliği ve yüksük güç çekimi gibi kayıpları tespit eder.

Anahtar fikirler

• Enerji ölçümü kademeli kurulur: ana giriş, ana tüketici grubu ve tek makine düzeyleri birlikte değerlendirilir.
• Alt kademelerin toplamı ana girişle karşılaştırıldığında fark normalin üzerindeyse ölçüm hatası araştırılır.
• Toplam kWh değeri tek başına performans göstergesi değildir; üretim adediyle normalize edilmesi gerekir.
• Motor verimi, yükseklik oranı düştükçe azalır ve küçük motor seçimi büyük motora göre daha verimli olabilir.
• Sıkıştırılmış hava kaçağı, kompresörün daha uzun çalışmasına neden olduğu için tüketimi hızla artırır.
• Fan ve pompa sistemlerinde enerji tüketimi hızın küpüyle orantılıdır.

Konunun özeti

Aylık 100000 kWh tüketimde 45000 kWh üretim ve 40000 kWh havalandırma kalemleri toplandığında 85000 ÷ 100000 × 100 bölmesi %85,0 payla önceliklendirme tabanı oluşturur. Motor hesaplarında üç fazlı aktif güç P = √3 × U × I × cosφ bağıntısı kullanılır; 15 kW, 400 V, cosφ 0,85 ve %88 verimli motorun nominal akımı 15000 ÷ (1,732 × 400 × 0,85 × 0,88) = 29,0 A olur. Görünür güç S = P ÷ cosφ ile 50 kW yükün güç faktörü 0,90'dan 0,95'e çıktığında görünür güç 55,6 kVA'dan 52,6 kVA'ya düşer ve 2,9 kVA kazanılır. Kompresörde %20 kaçak, 30 kW anma gücünde 30 × 0,20 = 6,0 kW kayba karşılık gelir. Fanlarda güç hızın küpüyle değiştiğinden %20 hız artışı 1,2³ = 1,728 büyüme, yani %72,8 güç artışı doğurur…

Sık yapılan hatalar

• Güç faktörünü ihmal ederek akım hesaplamak: Üç fazlı hesapta güç faktörü çarpana eklenmezse akım çok yüksek çıkar ve iletken seçimi hatalı olur.
• Verimle bölme yerine çarpma yapmak: Motorun elektrikten çektiği güç, anma gücünün verime bölünmesiyle bulunur; çarpma değil bölme kullanılır.
• Toplam kWh değerini tek başına performans göstergesi saymak: Üretim hacmi değiştiğinde toplam tüketim normal görünse de birim başına tüketim artmış olabilir.

İlgili konular

• Makine Emniyeti
• Üretim Yönetim Sistemi ve MES
• Robotik Hücre Planlaması
• Devreye Alma ve Kabul Testleri
• Teknik Dokümantasyon
• Önleyici Bakım