EEG ve Beyin Biyoelektrik Sinyalleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• EEG kaydının zincirini tanımlayarak elektrot yerleşiminden kayıt cihazına kadar olan akışı açıklar
• Delta, teta, alfa, beta ve gama bantlarını frekans aralıklarıyla eşleştirir ve her bandın fizyolojik karşılığını söyler
• Örnekleme hızını Nyquist kuralına göre seçer ve neden yetersiz örneklemenin sahte frekans ürettiğini açıklar
• EEG gürültü kaynaklarını tanır ve bunları azaltmak için kullanılan önlemleri uygular
• Hastalık tanısında kullanılan EEG bulgularını güvenlik ve etik açıdan değerlendirir

Anahtar fikirler

• EEG sinyalleri mikrovolt düzeyindedir; ölçülebilmesi için yaklaşık 1000 kat yükseltilir.
• Standart kayıt sisteminde kafa derisine 21 elektrot yerleştirilir.
• Delta, teta, alfa, beta ve gama bantları sırasıyla 0,5 - 4, 4 - 8, 8 - 13, 13 - 30 Hz ve 30 Hz üzerinde yer alır.
• Nyquist kuralına göre örnekleme hızı, kaydedilecek en yüksek frekansın en az iki katı olmalıdır.
• Kural sağlanmazsa alias denen sahte frekanslar oluşur ve yanlış yorumlama riski doğar.
• Şebeke frekansından gelen gürültü notch süzgeciyle bastırılır.

Konunun özeti

Kayıt zinciri elektrot yerleşimi, yükselteç, filtre ve dijitalleştirme aşamalarından oluşur; mikrovolt düzeyindeki sinyal yaklaşık 1000 kat büyütülür. Beyin biyoelektrik sinyali delta 0,5 - 4 Hz, teta 4 - 8 Hz, alfa 8 - 13 Hz, beta 13 - 30 Hz ve gama 30 Hz üzeri olmak üzere beş banttan oluşur. Sürekli bir sinyali kaydetmek için Nyquist kuralı uygulanır: örnekleme hızı, kaydedilecek en yüksek frekansın en az iki katı olmalıdır. Bu kural sağlanmazsa alias denen sahte frekanslar oluşur. Tipik örnekleme hızı 256 Hz'dir ve 10 saniyelik kayıt 256 × 10 = 2560 örnek içerir. En belirgin gürültü kaynağı şebeke frekansıdır ve notch süzgeciyle bastırılır. Bant genişliği 0,5 Hz ile 40 Hz arasında kayıt…

Sık yapılan hatalar

• Nyquist kuralını atlamak: Örnekleme hızı, kaydedilecek en yüksek frekansın en az iki katı olmalıdır. Kural sağlanmazsa kayıtta bulunmayan sahte frekanslar oluşur ve yanlış yorumlanır.
• Şebeke gürültüsünü sinyal sanmak: 50 hertzlik düzenli çizgi bir gürültüdür. Notch süzgeci kullanılmazsa bu çizgi gerçek dalga örüntülerini bastırır.
• Kalibrasyonu atlamak: Kalibrasyon yapılmadan alınan kayıttan genlik karşılaştırması yapılamaz; değerler güvenilmezdir.

İlgili konular

• EKG ve EMG
• Biyoelektrik Sinyaller
• Kalp ve Kas Fizyolojisi
• Yaşamsal Bulgular
• Alarm Sistemleri
• Tıbbi Veri Toplama