Dokuma ve Örgü Makinelerinde Ayarlama, Verim ve Araz Hesabı nedir?
Tekstil Teknolojisi · 12. Sınıf · Konu 21
Tahmini okuma süresi: 9 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Vardiya süresi ve verim katsayısından net üretken süreyi hesaplayabilir
- Duruş kayıplarını düşerek gerçek üretim miktarını bulabilir
- Araz oranından yararlanarak teslim hedefi için üretilmesi gereken ham uzunluğu hesaplayabilir
- Atkı sıklığı ile gramaj arasındaki ilişkiyi açıklayabilir
- Makine hızı değişiminin vardiya sayısına etkisini karşılaştırabilir
Anahtar fikirler
- Kapasite hesabında vardiya süresi doğrudan kullanılmaz; önce net üretken süre bulunur.
- Verim katsayısı ölçülmüş bir ortalamadır ve yılda gözden geçirilerek güncellenir.
- Her duruş için süre ve neden kodu ayrı ayrı kaydedilir; yalnız toplam süre yeterli değildir.
- Araz yüzdesi daima büyük alınır ve çarpan birimin altına inmez.
- Teslim hedefi verilirken ham üretim uzunluğu hedefin büyük çarpanına bölünerek bulunur.
- Yıkama numunesi parti içinden rastgele seçilir; temsilî değilse ölçülen araz gerçeği yansıtmaz.
Konunun özeti
Duruş kayıpları net süreden ayrıca düşülür; her duruşun süresiyle birlikte neden kodu kaydedilir, çünkü yalnızca toplam süre biliniyorsa kaybın nedeni bulunamaz ve önlem üretilemez. Araz oranı, üretim anındaki uzunluk ile yıkama sonrası uzunluk arasındaki farkın üretim anındaki uzunluğa oranıdır; teslim hedefi verilirken ham üretim uzunluğu hedefin büyük çarpanına bölünerek bulunur. Atkı sıklığı gramajı belirlediği için sıklık ayarı hem ürünü hem kapasiteyi etkiler ve ikisi birlikte değerlendirilir. Makine hızında küçük görünen bir düşüş bile vardiya sayısını birden ikiye çıkararak teslim tarihini değiştirebilir; bu nedenle her ayar değişikliğinin etkisi yeniden hesaplanır.
Çözümlü mini örnek 1
Bir dokuma makinesi saatte dokuz yüz metre kumaş üretmektedir. Vardiya sekiz saattir ve verim katsayısı yüzde seksen beştir. Bir vardiyada kaç metre kumaş üretilir?
Adım 4: Kapasite hesaplanır: 900 m/sa × 6,8 sa = 6120 metre.
Çözümlü mini örnek 2
Bir partide on metre uzunlukta numune yıkandıktan sonra dokuz virgül dört metre ölçülmüştür. Bin metrelik teslim hedefi için en az kaç metre ham kumaş üretilmelidir?
Adım 4: Ham üretim uzunluğu hesaplanır: 1000 ÷ 0,94 = 1063,8 metre; tam metreye yuvarlanır.
Sık yapılan hatalar
- Hata: Kapasite hesabında net süreyi kullanmamak. Yanlışı: Vardiya süresinin tamamı üretim sayılır ve plan çok iyimser olur. Doğrusu: Verim katsayısı kadarı düşülerek net süre bulunur.
- Hata: Duruşları kaydetmemek. Yanlışı: Kaybedilen süre bilinir ama nedeni bilinmez. Doğrusu: Her duruş için süre ve neden kodu ayrı ayrı yazılır.
- Hata: Araz oranını hesaba katmadan üretim yapmak. Yanlışı: Parti yıkama sonrası hedefin altında kalır. Doğrusu: Ham üretim uzunluğu hedefin aranitize çarpanına bölünerek bulunur.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Tekstil Teknolojisi · 12. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.