Divan-ı Hümâyûn ve Kalemiye nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Divan-ı Hümâyûn'un üyelerini ve görevlerini açıklar.
• Divan toplantılarının işleyişini ve karar sürecini değerlendirir.
• Kalemiye sınıfının bürokrasideki işlevini yorumlar.
• Divan'ın merkezî yönetim açısından önemini örneklerle açıklar.
• Divan-ı Hümâyûn, Osmanlı'nın en üst karar ve danışma organıdır kavramını öğrenir ve uygular.

Anahtar fikirler

• Divan-ı Hümâyûn, Osmanlı'nın en üst karar ve danışma organıdır.
• Vezir-i azam başkanlığında toplanır; kazasker, defterdar, nişancı gibi üyeler görev alır.
• Kararlar padişah onayıyla yürürlüğe girer.
• Kalemiye sınıfı ve defterhane, bürokrasinin sürekliliğini ve kayıt düzenini sağlar.
• Kalemiye sınıfı, divan kâtipliği ve maliye yazışmalarını yürüten bürokratik omurgadır.
• Defterhane, gelir-gider kayıtlarını tutarak bütçe denetimini sağlamıştır.

Konunun özeti

Vezir-i azam başkanlığında toplanır; kazasker, defterdar, nişancı gibi üyeler görev alır. Kararlar padişah onayıyla yürürlüğe girer. Kalemiye sınıfı ve defterhane, bürokrasinin sürekliliğini ve kayıt düzenini sağlar.

Sık yapılan hatalar

• Divana her zaman padişahın başkanlık ettiğini düşünmek. II. Mehmed sonrası vezir-i azam başkanlık etmiştir.
• Şeyhülislamı divanın sürekli üyesi sanmak. Gerektiğinde görüşü alınan bir mercidir.
• Kalemiyeyi önemsiz bir yazıcı sınıfı görmek. Bürokrasi ve maliye devletin belkemiğidir.

İlgili konular

• 1453-1683 Yılları Arasında Osmanlı Devleti’nde Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanında Yaşanan Gelişmeler
• Padişah, Saltanat ve Egemenlik Anlayışı
• Saray Teşkilatı: Birun, Enderun ve Harem
• Toprak Sistemi ve Tarımsal Yapı
• Millet Sistemi ve Toplumsal Yapı
• Şehir Hayatı, Mahalle ve Loncalar