Coğrafi Faktörlerin Bitki Türlerinin Çeşitliliğine ve Dağılışına Etkisi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Sıcaklık, yağış ve ışınımın bitki dağılışı üzerindeki etkisini açıklar.
• Yükselti ve yan etki (yükselti kuşakları) arasındaki ilişkiyi kurar.
• Toprak, nem ve rüzgârın bitki türlerine etkisini örneklerle değerlendirir.
• Türkiye'de başlıca bitki topluluklarının yayılışını iklimle ilişkilendirir.
• İnsan etkisinin doğal bitki örtüsü üzerindeki değişimini yorumlar.

Anahtar fikirler

• Yağış miktarı ve rejimi bitki örtüsünü belirleyen en önemli etkendir.
• Yükselti kuşakları, aynı yamaca farklı iklim şartları getirir.
• Maki, yaz kuraklığına uyum sağlamış bir bitki topluluğudur.
• Karadeniz kıyısı yıl boyu yağış aldığı için orman kuşağıdıdır.
• Toprak türü, tür seçimini iklim kadar daraltabilir.
• Sürekli rüzgâr ağaç boyunu ve formunu değiştirir.

Konunun özeti

Yağış miktarı örtüyü, yükselti ise kuşakları belirler; her 100 metrede sıcaklık 0,5-1 °C düşer. Ardış yüzler kuru, rüzgâr alan yüzler nemlidir. Türkiye'de kızılçam-zeytin (Akdeniz), defne-kayın (Karadeniz) ve bozkır (İç Anadolu) kuşakları iklim farklılığının sonucudur. Kuraklaşma ve insan baskısı, doğal örtünün yerini hızla değiştirmektedir.

Sık yapılan hatalar

• Bitki örtüsünü yalnızca sıcaklığa bağlamak: Asıl belirleyici ulaşılabilir su miktarıdır.
• Yükselti etkisini ters yorumlamak: Yükseldikçe sıcaklık artmaz, azalır.
• Ardış yüzü nemli sanmak: Yağış gölgesinde kalan yüz kuru kalır.

İlgili konular

• Doğal Sistemler ve Biyoçeşitlilik
• Doğal Sistemler ve Biyoçeşitlilik – Uygulama ve Değerlendirme
• Toprak Oluşumu ve Türkiye'de Toprak Türleri
• Küresel Ortam ve Doğal Afetler
• Küresel Ortam ve Doğal Afetler – Uygulama ve Değerlendirme
• Ekonomik Faaliyetler ve Kaynaklar