Cetvel ve Kalibre ile Ölçme nedir?
Metal Teknolojisi · 9. Sınıf · Konu 11
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Cetvel, kumpas ve kalibre arasındaki işlev farkını ayırt eder.
- Kumpasta mil ve kovan değerini doğru okur, ondalık basamağı doğru yorumlar.
- Ölçüm öncesi hazırlık, ölçüm sırası ve kayıt adımlarını uygular.
- Ölçüm hatalarının kaynaklarını tanır ve tekrarlanabilir ölçüm yapar.
- Ölçüm aletlerinin kalibrasyon ve periyodik kontrol ihtiyacını açıklar.
Anahtar fikirler
- Cetvel yaklaşık ölçüm içindir; tolerans sıkı parçalarda kumpas veya daha hassas alet gerekir.
- Kumpasta önce mil değeri, sonra kovan değeri okunur ve ikisi toplanır.
- Kumpasın imalat hassasiyeti ondalık basamak üçte birdir; daha fazla basamak okunmaz.
- Eldiven veya kuma teması ölçüm yüzeyi ile tam teması engeller, ölçüyü büyütür.
- Sıcak parça soğurken küçülür; ölçüm oda sıcaklığına yakınken yapılmalıdır.
- Sıfır hatası tüm ölçüm aralığında sabit kayma oluşturur, mutlaka giderilmelidir.
Konunun özeti
Kumpasta önce ana ölçekten mil değeri, ardından kovan ölçeğinden ondalık kısım okunur ve ikisi toplanır. Kumpasın imalat hassasiyeti ondalık basamak üçte birdir. Ölçüm öncesi yüzeyler temizlenir, alet sıfırlanır ve standart parçayla doğrulanır. Eldiven ve kuma teması ölçüyü kaydırır, sıcak parça soğuyunca küçülür. Göz ölçüm yüzeyiyle aynı hizada olmalı, sınırda kalan değerler daha hassas aletle teyit edilmelidir. Kalibre kontrolünde alt kalibre geçmeli, üst kalibre geçmemelidir. Ölçüm sonucu kayıt altına alınmalı ve kabul sınırıyla karşılaştırılmalıdır.
Çözümlü mini örnek 1
Kumpasta mil değeri 25 mm, kovan değeri 0,35 mm okunmuştur. Gerçek ölçü kaç mm'dir?
Adım 4: Topla: 25 + 0,35 = 25,35 mm.
Çözümlü mini örnek 2
Kumpas boşlukta 0,05 mm hata gösteriyor. Ölçülen değer 40,10 mm ise gerçek ölçü kaçtır?
Adım 4: Sonuç: gerçek ölçü 40,05 mm.
Sık yapılan hatalar
- Kovan değerini okumadan ölçümü tamamlamak: Kumpasın ondalık kısmı kovan ölçeğinden okunur; kovağı atlamak ölçümü yaklaşık yüzde bir hatalı yapar.
- Eldivenle veya kuma sarılı parçayı ölçmek: Ara katman tam teması engeller ve kumpas hava boşluğunu da ölçerek büyük değer verir; ölçüm çıplak ve temiz yüzeyden yapılmalıdır.
- Sıfır hatasını görmezden gelmek: Sıfır hatası tüm ölçüm aralığında sabit bir kayma yapar; alet boşlukta sıfırlanmadan alınan hiçbir değere güvenilmez.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Metal Teknolojisi · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.