Canlıların Çevreyle Etkileşimi: Ekolojiye Giriş nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Ekolojinin incelediği soruları ve temel kavramları açıklar.
• Biyotik ve abiyotik etkenleri örnekleriyle sınıflandırır.
• Popülasyon, topluluk ve ekosistem kavramlarını ayırt eder.
• Besin zinciri ve besin ağı ile trofik basamakları ilişkilendirir.
• Enerji aktarımında yüzde on kuralını hesaplayarak uygular.

Anahtar fikirler

• Ekoloji canlıların kendi çevreleriyle ve diğer canlılarla olan ilişkilerini inceler.
• Ekoloji bireysel düzey, popülasyon düzeyi ve ekosistem düzeyinde çalışılır.
• Biyotik etkenler canlı kökenlidir; abiyotik etkenler cansız kökenlidir.
• Bir etkenin etkisi sınırlayıcı, maskeleyici ya da birleştirici olabilir.
• Popülasyon aynı alanda aynı zamanda yaşayan aynı türe ait bireylerden oluşur.
• Popülasyon yoğunluğu birim alana düşen birey sayısıdır ve hesaplanarak karşılaştırılır.

Konunun özeti

Canlıları etkileyen etkenler canlı kökenli biyotik etkenler ve cansız kökenli abiyotik etkenler olarak ikiye ayrılır. Bir etkenin etkisi sınırlayıcı, maskeleyici ya da birleştirici olabilir; sınırlayıcı etken, başka etkenler bolken etkisi azalan etkendir. Popülasyon, belirli bir alanda aynı zamanda yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluktur ve yoğunluğu birim alana düşen birey sayısıdır. Topluluk farklı türlerin popülasyonlarından oluşur; ekosistem ise toplulukla cansız çevrenin bir arada oluşturduğu bütündür. Besin zinciri üretici, birincil tüketici ve ikincil tüketici halkalarından oluşur ve her halka bir trofik basamaktır; zincirlerin birbirine bağlanması besin ağını…

Sık yapılan hatalar

• Hata: Abiyotik etkenlerin canlıları etkilemediğini düşünmek: Su, sıcaklık ve ışık doğrudan belirleyicidir. Doğrusu, her abiyotik etkenin bir eşik değeri vardır ve aşılınca etki değişir.
• Hata: Popülasyonun bireylerden oluşmadığını düşünmek: Popülasyon, belirli bir alanda aynı zamanda yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluktur. Doğrusu, farklı türler bir araya geldiğinde topluluk oluşur.
• Hata: Besin zincirinde enerji kaybının olmadığını düşünmek: Her basamakta enerjinin büyük bölümü kullanılır ve ısı olarak kaybolur. Doğrusu, aktarım yüzde on kuralına göre çok düşüktür.

İlgili konular

• Biyolojinin Alt Dalları ve Bilimsel Yöntem
• Yaşam Bilimi: Biyoloji
• Canlıların Temel Bileşenleri: Organik ve İnorganik Maddeler
• Hücrenin Yapısı ve Organeller
• Hücre Zarından Madde Geçişi
• Hücrenin Organizasyonu