Bitkilerde Eşeyli Üreme ve Gelişme nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Çiçeğin bölümlerini (çanak, taç, stamens, pistil) tanıyıp görevlerini karşılaştırır.
• Tozlaşma ile döllenme arasındaki farkı açıklar ve tozlaşma biçimlerini sınıflandırır.
• Kapalı tohumlu bitkilerde çift döllenmeyi açıklar ve zigotun 2n, endospermin 3n kromozomlu olduğunu hesaplar.
• Polen tanesi ve embriyo kesesini gametofit yapıları olarak tanımlar, n ile 2n ilişkisini kurar.
• Tohumun ve meyvenin hangi bitki yapısından geliştiğini belirler.

Anahtar fikirler

• Çiçekli bitkilerde gametofitler küçülmüştür: polen tanesi erkek, embriyo kesesi dişi gametofittir.
• Tozlaşma, polen tanesinin anterden stigmaya taşınmasıdır; döllenme ise sperm çekirdeğiyle yumurta hücresinin birleşmesidir.
• Kapalı tohumlularda çift döllenme görülür: zigot 2n, endosperm çekirdeği 3n kromozomludur.
• Endosperm çekirdeği, diğer sperm çekirdeği ile iki kutup çekirdeğinin birleşmesiyle oluşur.
• Zigot mitozla bölünerek embriyoyu oluşturur; mayoz yalnızca gamet ve spor oluşumunda görülür.
• Tohum taslağı döllenmeyle tohuma, ovaryum duvarı ise meyveye dönüşür.

Konunun özeti

Stamens erkek, pistil dişi organdır. Tozlaşmada polen anterden stigmaya taşınır; döllenmede sperm çekirdeği yumurta hücresiyle birleşir. Kapalı tohumlarda çift döllenme görülür ve zigot 2n, endosperm 3n kromozomludur. Döllenmeyle tohum taslağı tohuma dönüşür; tohum su, oksijen ve uygun sıcaklıkta çimlenirken kökçük aşağı, sürgün yukarı büyür.

Sık yapılan hatalar

• Tozlaşmayı döllenme sanmak: Tozlaşma yalnızca polen aktarımıdır; döllenme çekirdek birleşmesidir.
• Endospermi 2n sanmak: Endosperm çekirdeği üç haploit çekirdeğin birleşmesiyle oluşur, bu yüzden 3n kromozomludur.
• Endospermin zigottan oluştuğunu düşünmek: Zigot embriyoyu, endosperm çekirdeği ise besi dokuyu oluşturur.

İlgili konular

• Eşeysiz Üreme
• Eşeyli Üreme ve Döllenme
• İnsanda Üreme ve Gelişme
• Nükleik Asitler ve DNA'nın Moleküler Yapısı
• DNA Replikasyonu
• Gen İfadesi: Transkripsiyon ve Translasyon