Bitki Doku Kültürü ve Ökaryotik Hücrelere Gen Aktarımı nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Bitki doku kültüründe kullanılan besin ortamının bileşenlerini ve görevlerini açıklar.
• Oksin ve sitokinin oranının kallus üzerindeki etkisini yorumlar.
• Protoplast elde etme ve protoplastları birleştirme yöntemlerini karşılaştırır.
• Ökaryotik hücrelere gen aktarım yöntemlerini süreç hâlinde sıralar.
• n ve 2n ilişkisini, sentromer ve kromatit kavramlarını kullanarak haploit kromozom sayısını hesaplar.

Anahtar fikirler

• Bitki doku kültüründe agar yalnızca ortamı katılaştırır, besin kaynağı değildir; karbon kaynağı sükrozdur.
• pH 5,6-5,8 aralığı, besin elementlerinin alınabilirliği ile tuzların çözünürlüğü için uygundur.
• Oksin sitokininden fazlaysa kök, sitokinin oksinden fazlaysa sürgün oluşur.
• Kallus, dediferansiye ile oluşmuş farklılaşmamış hücre yığınıdır; organogenez ile yeniden özelleşir.
• Yüksek yapılı bitki hücresinde sentriyol bulunmaz; iğ iplikleri kromozomun sentromer bölgesinden oluşur.
• Agrobacterium yönteminde T-DNA, Ti plazmidi aracılığıyla bitki genomuna yerleşir.

Konunun özeti

Ortamda su, mineral tuzlar, sükroz, oksin, sitokinin ve agar bulunur; pH 5,6-5,8 arasındadır. Oksin fazlaysa kök, sitokinin fazlaysa sürgün oluşur. Protoplastlar selülaz ve pektinazla elde edilir, PEG ile birleşerek somakoz oluşturur. Ökaryotik hücrelere gen aktarımı Agrobacterium, biyolistik, elektroporasyon ve PEG yöntemleriyle yapılır.

Sık yapılan hatalar

• Oksin ve sitokinin rollerini ters çevirmek: Oksin artışı sürgünü değil kök oluşumunu destekler.
• Bitki hücresinde sentriyol olduğunu düşünmek: Yüksek yapılı bitkilerde sentriyol yoktur, iğ iplikleri kromozomun sentromer bölgesinden oluşur.
• 2n değerini doğrudan yavut hücresinin kromozom sayısı saymak: Mayoz sonucu oluşan yavut hücre n kromozom taşır, yani sayı ikiye bölünür.

İlgili konular

• Soyağacı Analizi ve Genetik Danışmanlık
• Biyoteknolojinin Tıp Alanındaki Uygulamaları
• Biyoteknolojinin Tarım Alanındaki Uygulamaları
• Biyoteknolojinin Endüstri, Çevre ve Adli Tıp Alanlarındaki Uygulamaları
• Biyoteknoloji ve Etik
• Ekoloji: Ek Sistemler ve Enerji Akışı