Bileşke Kuvvet nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Bir cisme aynı anda etkiyen kuvvetleri listeler ve bileşke kuvvetin ne olduğunu açıklar.
• Aynı yönlü kuvvetlerin bileşkesini büyüklüklerini toplayarak hesaplar ve yönünü belirtir.
• Zıt yönlü kuvvetlerin bileşkesini fark alarak hesaplar ve yönünü doğru seçer.
• Dik yönlü kuvvetlerin bileşkesini karelerin toplamının kareköküyle bulur.
• Bileşke kuvvetin sıfır olup olmadığını inceleyerek kuvvetlerin dengelenip dengelenmediğini belirler.

Anahtar fikirler

• Kuvvet yönlü bir büyüklüktür; yalnız büyüklüğüyle değil yönüyle birlikte belirlenir.
• Bileşke hesabında kuvvetlerin yönü bilinmeden doğru işlem yapılamaz.
• Bileşke kuvvet sıfırsa kuvvetler dengelenmiştir ve cismin durumu değişmez.
• Bileşke kuvvetin yönü, ona katkı yapan kuvvetlerden daha büyüğünün yönüne yakındır.
• Aynı yönlü kuvvetler toplandığı için bileşke kuvvet her birinden büyüktür.
• Yatay bir yüzeyde duran cisme yer çekimi kuvvetiyle destek kuvveti birlikte etki eder.

Konunun özeti

Aynı yönlü kuvvetlerin büyüklükleri toplanır, zıt yönlüler çıkarılır; eşit ve zıt yönlü kuvvetler birbirini dengeleyerek bileşkeyi sıfıra indirir. Birbirine dik 90 derecelik kuvvetlerde bileşke, karelerin toplamının kareköküyle bulunur ve her iki kuvvetten de büyüktür. Üç ve daha çok kuvvette önce aynı yönlüler gruplanıp toplanır, sonra zıt yönlü kuvvet çıkarılır. Bileşke kuvvetin yönü daha büyük kuvvetin yönüne yakındır. Bileşke sıfır olduğunda kuvvetler dengelenmiştir, cisim duruyorsa durur sabit süratle gidiyorsa o süratle devam eder; sıfırdan farklı olduğunda ise cismin yönü ya da hızı değişir.

Sık yapılan hatalar

• Zıt yönlü kuvvetleri toplamak: Zıt yönlü kuvvetler çıkarılır. Örneğin 45 N ve 20 N zıt yönlüyken sonuç 65 N değil, 25 N olur.
• Üç kuvvette hepsini çıkarmak: Aynı yönlü kuvvetler önce toplanır, ancak ondan sonra çıkarma yapılır. Yanlış işlem sırası sonucu tamamen değiştirir.
• Bileşke sıfırken cisim durur diye düşünmek: Bileşke sıfırsa cisim ya durmaya ya da sabit süratle yoluna devam etmeye devam eder.

İlgili konular

• Elektriğin İletimi
• Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme
• Biyoçeşitlilik ve İnsan-Çevre Etkileşimi
• Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket
• Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler
• Işığın Soğurulması