Alifatik Hidrokarbonların Sistematik Adlandırılması nedir?
Kimya · AYT · Konu 21
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Sistematik adlandırma dört adımda yürütülür: en uzun sürekli karbon zinciri seçilir, ana zincire en küçük lokantları verecek şekilde numara verilir, yan zincirler sayılarla belirtilir ve alfabetik sıraya göre dizilir.
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Alifatik hidrokarbonlarda sistematik adlandırma kurallarını açıklar.
- En uzun karbon zincirini seçerek ana zinciri belirler.
- Numaralandırmada en küçük lokant kuralını uygular.
- Alkan, alken ve alkin son eklerini karşılaştırır.
- Yan zincir ve çoklu bağ adlarını doğru yazılışla oluşturur.
Anahtar fikirler
- Alifatik hidrokarbonlar açık zincirlidir ve karbon halkası içermez; aromatik hidrokarbonlarda benzen halkası bulunur.
- Ana zincir, yalnızca tekli bağlardan geçilerek bulunan en uzun sürekli karbon zinciridir.
- Numaralandırmada en küçük lokant kuralı geçerlidir; sayılar en küçük değerleri üretecek yönden verilir.
- Son ekler sınıfı belirtir: alkan -an, alken -en, alkin -in.
- Çoklu bağlarda di ve tri ön ekleri kullanılır; iki çift bağ için -dien, üç çift bağ için -trien denir.
- Farklı yan zincirler alfabetik sıraya göre dizilir ve adlarından önce sayıları getirilir.
Konunun özeti
Alkan -an, alken -en, alkin -in son ekleriyle ayrılır; çoklu bağlarda di ve tri ön ekleri kullanılır. En küçük lokant kuralı ve en uzun zincir kuralı tüm dallanmış moleküllerde geçerlidir.
Çözümlü mini örnek 1
CH3CH2CH2CH3 bileşiğinin sistematik adı nedir?
Adım 3: Dört karbonlu alkanın kökü büta, son ek -an olur.
Çözümlü mini örnek 2
CH3-CH(CH3)-CH2-CH3 bileşiğine IUPAC adı verilirken hangi adım belirleyicidir?
Adım 3: Yan zinciri metil olarak adlandırıp en düşük sayıyı ver.
Sık yapılan hatalar
- Ana zinciri en uzun yerine en kısa seçmek: Ana zincir, karbon atlanmadan yalnızca tekli bağlardan geçilen en uzun sürekli karbon zinciridir.
- Numaralandırmayı küçük sayı yerine büyük sayı verecek yönden yapmak: En küçük lokant kuralı, sayıların en küçük değerleri verecek yönden başlatılmasını zorunlu kılar.
- Son ekleri karıştırmak: -an alkan, -en alken, -in alkindir; -ol ve -on gibi ekler hidrokarbon değil, başka bileşik sınıflarına aittir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Kimya · AYT için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Hesap açTüm dersleri keşfet
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.