tyt. SınıfTarih
I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- I. Dünya Savaşı'nın siyasi nedenlerini bloklar hâlinde açıklar.
- Osmanlı'nın savaşa katılmasını ve cepheleri tarih bilgisiyle yorumlar.
- Mondros sonrası işgalleri ve milli direnişin doğuşunu değerlendirir.
- Milli Mücadele'nin hazırlık dönemini olay tarihleriyle sıralar.
- Kurtuluş Savaşı antlaşmalarını tarafları ve sonuçlarıyla eşleştirir.
Önemli noktalar
- İtilaf: Rusya, İngiltere, Fransa; İttifak: Almanya, Avusturya-Macaristan, İtalya.
- Mondros, Osmanlı'nın imzaladığı ilk ateşkes antlaşmasıdır.
- Misak-ı Milli, 28 Ocak 1920'de Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilmiştir.
- Amasya Genelgesi milli mücadelenin ilk belgesidir.
- Gümrü Antlaşması TBMM'nin ilk barış antlaşmasıdır.
- İzmir'in kurtuluşu 9 Eylül 1922, Lozan 24 Temmuz 1923'tür.
Formüller ve kurallar
- Savaşın kıvılcımı: 28 Haziran 1914 Saraybosna suikastı
- Osmanlı'nın savaşa girişi: Ekim 1914 (Karadeniz baskını)
- Çanakkale Deniz Zaferi: 18 Mart 1915
- Mondros Ateşkesi: 30 Ekim 1918
- Milli Mücadele başlangıcı: 19 Mayıs 1919
- TBMM: 23 Nisan 1920, Saltanatın kaldırılışı: 1 Kasım 1922
- Lozan Barış Antlaşması: 24 Temmuz 1923
Sık yapılan hatalar
- Çanakkale Deniz Zaferi ile çıkarmayı karıştırmak: Deniz zaferi 18 Mart 1915, karadan taarruz ise Ağustos 1915'tedir.
- Misak-ı Milli'yi TBMM'ye bağlamak: Misak-ı Milli 28 Ocak 1920'de Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilmiştir.
- Saltanat kaldırılışını cumhuriyet ilanıyla eşitlemek: Saltanat 1 Kasım 1922, cumhuriyet 29 Ekim 1923'tür.
- Gümrü ile Mudanya'nın taraflarını karıştırmak: Gümrü Ermenistan ile, Mudanya İtilaf Devletleri ile imzalanmıştır.
- Kongrelerin sırasını ters bilmek: Önce Erzurum (23 Temmuz 1919), sonra Sivas (4 Eylül 1919) toplanmıştır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Olayları üç sepette topla: kongre, muharebe, antlaşma; soru kökü hangisini istiyorsa o sepete bak.
- Tarihleri iki basamaklı kodla: 19 Mayıs-23 Nisan-9 Eylül-24 Temmuz; bu dört sayı soruların yarısını çözer.
- Antlaşmalarda taraf sorularında ülkeyi düşün: Ermenistan-Rusya-İtilaf sırası cevabı verir.
- Mondros sorularında işgal yeteneğini hatırla; işgal yetkisi direnişin gerekcesini açıklar.
- Tipik sınav tuzağı, Amasya Genelgesi'nin tarihiyle Sivas Kongresi'ni birbirine kaydırmaktır; Genelge Haziran'dadır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı konusunun çözümlü sorularını çöz.