tyt. SınıfMatematik
Olasılık — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Bir olayın olasılığını, uygun sonuç sayısının tüm sonuç sayısına bölünmesiyle bulur.
- Tümleyen olayın olasılığını, bir olayın tümleyeni üzerinden hesaplar.
- Kesin ve imkânsız olayların olasılıklarını belirtir.
- Bağımlı ve bağımsız olayları ayırt eder ve buna uygun yöntemi seçer.
- İki deneyin birlikte oluşturduğu sonuç sayısını çarpma yoluyla bulur.
- Sıralı çift ve alt küme sayılarını kullanarak bileşik olayları sayar.
- Günlük hayattan rastgele seçim problemlerinde uygun paydayı seçer.
Önemli noktalar
- Olasılığın paydası, deneydeki bütün eşit olasılıklı sonuçların toplamıdır.
- Bir olay ile tümleyeninin olasılıkları toplandığında tam bir elde edilir.
- Kesin olayın olasılığı tam bir, imkânsız olayın olasılığı sıfırdır.
- Torbadan çekme gibi durumlarda ikinci çekilişte seçenek sayısı bir azalır; olaylar bağımlıdır.
- İki bağımsız deneyin toplam sonuç sayısı, iki olası sonuç sayısının çarpımıdır.
- Sıralı çekilişte sıra önemlidir; aynı iki top farklı sırada çekilirse farklı durum sayılır.
Formüller ve kurallar
- Klasik olasılık: P(A) = A yi sağlayan sonuç sayısı / tüm sonuç sayısı.
- Tümleyen olay: P(A tümleyeni) = 1 - P(A).
- Bağımsız olaylar: P(A ve B) = P(A) çarpı P(B).
- Bağımlı olaylar: P(A ve B) = P(A) çarpı P(A sonrası B), sonraki seçenekler azalır.
- İki bağımsız deneyde toplam sonuç sayısı, iki olası sonuç sayısının çarpımıdır.
- Sıralı çift sayısı, ilk seçenek sayısı ile ikinci seçenek sayısının çarpımıdır.
- Olasılık yüzde karşılaştırmasında, ondalık değer yüzde değere çevrilirken yüz ile çarpılır.
- Olay çeşitleri: kesin olayın olasılığı tam bir, imkânsız olayın olasılığı sıfırdır.
Sık yapılan hatalar
- Paydayı daraltmak: Payda olayda geçen nesnelerin sayısı değil, deneydeki bütün eşit olasılıklı sonuçların sayısıdır.
- Tümleyeni atlamak: Kolay olan tarafı saymak, zor olan tarafı bulmakla aynı sonucu verir; her zaman daha az sayılan taraf seçilmelidir.
- Bağımlılığı görmezden gelmek: Torbadan ilk top çekildikten sonra torbada bir top azaldığı için ikinci çekilişin seçenek sayısı değişir.
- Sırayı gereksiz yere saymak: Çekilişler sırayla yapıldığı için sıralı çift sayılır; sıra önemsiz bir seçimde çift sayılar bölünerek elde edilir.
- Olasılığı yüzde dışında bırakmak: Olasılık 0 ile 1 arasında bir değerdir; yüzde karşılaştırması yapılırken doğru çarpanla dönüştürülmelidir.
- Olayın tümünü sağlamadan saymak: Olay "her ikisinin birden" gibi bileşik bir koşul içeriyorsa bütün koşulların aynı anda sağlanması gerekir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Paydayı daraltma tuzağına düşmemek için sorudaki bütün nesneleri say.
- Zor tarafı saymak yerine tümleyeni bulmak hem hızlı hem güvenlidir.
- Torbadan çekme sorularında ikinci adımdaki seçenek sayısını mutlaka bir azalt.
- İki çevirme ya da iki zar atma sorusunda toplam sonuç sayısı iki sayının çarpımıdır.
- Olayın koşulunda "her ikisinin birden" gibi birleşik bir ifade varsa bütün koşulları birlikte sağlat.
- Sonucun yüzde kaç olduğu soruluyorsa ondalık değeri yüz ile çarpıp yüzde olarak yaz.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Olasılık konusunun çözümlü sorularını çöz.