Konu Anlatımı
Future Tenses: Four Doors to Tomorrow
İngilizcede gelecek, tek bir zamanla anlatılmaz. Aynı olay dört ayrı kapıdan çıkabilir: will ile anlık karar verilir, be going to ile daha önce düşünülmüş bir niyet bildirilir, be about to ile bir an sonra gerçekleşecek olan bir beklenti anlatılır, will be + V-ing ile gelecekte bir noktada sürmekte olan bir eylem tarif edilir. Bu çeşitliliğin sebebi şudur: konuşan kişi eylemi kendi konuşma anına göre konumlandırır. Kararın bilinçli biçimde o anda alınması ile daha önce alınmış olması, cümlede iki ayrı biçim gerektirir.
Sınavda en sık rastlanan tuzak will ile be going to arasındadır. "Look at those black clouds! It is going to rain." cümlesinde gökyüzünde görülen bir delil vardır ve bu delil konuşma anında geleceğe işaret eder; bu yüzden going to biçimi seçilir. "I will help you with that bag." cümlesinde ise teklif konuşma anında doğar, karar o anda verilir ve will doğru olan biçimdir. Aynı eylemin iki ayrı cümlede iki ayrı fiille anlatılması dilde bir tutarsızlık değil, ince bir anlam ayrımıdır.
Before You Start: Three Form Groups
Gelecek zamanlar üç kümeye ayrılır. Birincisi modalsız (will) kümeleridir: will + V1, will be + V-ing ve will have + V3 biçimlerinin hepsi will yardımcı fiiliyle kurulur. İkincisi amacına göre biçimlenen kümelerdir: be going to + V1, be about to + V1 ve Present Continuous biçimi. Üçüncüsü geçmiş çıkarımları ve özel kalıplardır. Bu grupları ayırmadan önce şu soruya yanıt verin: eylemin ne zaman biteceği mi önemli, ne zaman başlayacağı mı önemli, yoksa başlamadan önce mi bitmiş olacağı?
Will biçimi hiçbir koşulda to almaz: I will go, She will be there. Bu kural modal fiillerle aynıdır ve şıklarda çok işe yarar. Buna karşılık be going to ve be about to ifadelerinde to yapının bir parçasıdır; bu yüzden "am going to go" yerine "going to go" denir. Ayrıca going to sonrasında -ing biçimi gelmez: "She is going to meets her teacher" yerine "She is going to meet her teacher" yazılır. Bu iki gözlem, konunun sorularını çözmek için yeterlidir.
Core Rules of the Future Tenses
will + V1 anlık karar, tahmin, söz, teklif ve rızayı bildirir. Karar konuşma anında verilir: "I will take you to the station." Söz bağlayıcıdır: "I promise I will not forget." Teklif soru biçiminde olur: "Will you help me?" ve olumlu yanıt "Yes, I will." şeklinde gelir. Cümlenin niyetini okumak, will seçimini tek hamlede doğrular.
be going to + V1, konuşma öncesinde alınmış niyeti ve görünen delili anlatır. Planlanmış karar daha önce verilmiştir: "We are going to move to Izmir." Görünen delil ise şimdiki zamandaki gözleme dayanır: "Careful! You are going to fall." Bu yapıda going to dan sonra asıl fiilin V1 biçimi gelir; -ing biçimi bu kuralın dışında tutulur.
be about to + V1, eylemin konuşma anında hemen başlamak üzere olduğunu bildirir. "The train is about to leave." "I am about to make an important call." Kalıp günlük İngilizcede çok sık geçer ve sınav paragraflarında zaman ipucu olarak karşımıza çıkar. Niyet bildiren planlardan farkı, eylemin henüz başlamamış olmasıdır.
Future Continuous (will be + V-ing), gelecekte bir noktada sürmekte olan eylemi anlatır. "This time tomorrow I will be flying to Rome." Cümlede will, be ve asıl fiilin -ing biçimi yan yana bulunur. Yapı, sabit bir zaman ifadesiyle kullanılır: this time tomorrow, at noon, this evening.
Future Perfect (will have + V3), gelecekteki bir ana kadar tamamlanmış eylemi anlatır. "By June I will have graduated." by + zaman ifadesi bu yapının en güçlü sinyalidir; by the time, before ve up to + şimdiki zaman da aynı işi görür. Uzun paragraf sorularında zamanı bu tek ipucuyla bulmak büyük zaman kazandırır.
Future Forms Compared
Aşağıdaki tablo, gelecek anlatımının beş temel yolunu yan yana koyar. Hangi yapının seçileceği, eylemin konuşma anına göre nerede durduğuna bağlıdır.
| Yapı | Biçim | Örnek | Ne zaman kullanılır | Sık işaretçi |
|---|
| will + V1 | will + yalın fiil | I will call you later. | Anlık karar, söz, teklif, tahmin | probably, perhaps, I think |
| be going to | am/is/are going to + V1 | We are going to see the doctor. | Önceden planlanmış niyet veya görünen delil | tomorrow, next week, this summer |
| be about to | am/is/are about to + V1 | The bus is about to arrive. | Eylemin hemen başlamak üzere olması | now, at this moment |
| Present Continuous | am/is/are + V-ing | I am seeing the bank manager at ten. | Gelecekte belli bir saate bağlanmış plan | at five, tonight, on Friday |
| Future Continuous | will be + V-ing | This time tomorrow I will be working. | Gelecekte bir noktada süren eylem | this time tomorrow, at noon |
| Future Perfect | will have + V3 | By June I will have finished it. | Gelecekte bir sınır ana kadar tamamlanmış eylem | by + zaman, by the time |
How to Solve a Future Tense Question Step by Step
Adım 1 — Cümlenin niyetini sor. "Şu an karar veriyorum, söz veriyorum, teklif ediyorum" hissediyorsan will; "bunu daha önce planladım" veya "şu an görünen bir delil var" hissediyorsan be going to seçilir.
Adım 2 — Eylemin başlangıç anını bul. "hemen şimdi" derse be about to; "gelecekte belirli bir saatte başlayacak" derse Present Continuous; "gelecekte bir noktada devam ediyor olacak" derse will be + V-ing kurulur.
Adım 3 — Bitiş anına bak. Cümle "X tarihine kadar tamamlanmış" anlamı taşıyorsa will have + V3 yapısı beklenir; bitişten söz etmiyorsa Future Continuous ya da will + V1 daha uygundur.
Adım 4 — Yapıyı to biçimiyle denetle. will yanına to gelmez; be going to ve be about to yapılarında going to ve about to kalıpları zaten to içerdiği için asıl fiil yalın ve -ing biçimsiz yazılır.
Mistakes Students Make Most Often
Gelecek zamanlarda yapılan hatalar üç kümeye ayrılır: eksik ya da fazla ek, will ile be going to karışıklığı ve zaman ifadesi ile yapının uyuşmaması. Aşağıdaki maddeler bu grupların tipik örneklerini ve düzeltmelerini gösterir.
- going to sonrasına -ing eklemek: "She is going to meeting her teacher at noon." biçimi İngilizcede yoktur. going to kalıbı zaten birleşik bir yapıdır ve bu yüzden ardından yalın fiil gelir: going to meet. Bu kural Present Continuous ile karıştırılmamalıdır.
- will biçiminde to kullanmak: "I will to help you" yerine "I will help you" denir. will bir modal fiil gibi davranır ve yanına to almaz. Aynı kural will be, will have ve bütün gelecek yapılarında geçerlidir.
- Delil varken will kullanmak: Gökyüzünde kara bulutlar varken ya da bir bardak elde düşmek üzereyken söylenen "It will rain" cümlesi, görünen delile dayanan bir tahmin olduğu için going to ile kurulmalıdır. Niyet bildiren bir cümlede ise going to daha uygun olur.
- Koşul cümlesinde will kullanmak: "If it will rain tomorrow, we will stay home." yapısı İngilizcede yoktur. Birinci tip koşul cümlesinde şart kısmı Present Simple, sonuç kısmı ise will + V1 biçiminde kurulur: If it rains tomorrow, we will stay home.
- Future Perfect yerine Present Perfect kullanmak: "By June I will have graduated." cümlesinde by ifadesi gelecekte bir sınır gösterir. Bu sınırı görmeden will have graduated yerine have graduated yazmak, zamanı yanlış kurar. Present Perfect, sınırı olmayan bir geçmiş bağlantısıdır.
Summary
Gelecekte aynı olay birden çok biçimde anlatılır; biçimi seçen şey, kararın ve niyetin konuşma anına göre nerede durduğudur. will + V1 anlık karar, söz, teklif, rıza ve tahmin bildirir. be going to + V1, konuşma öncesinde oluşmuş niyeti ve şu an görünen delili anlatır. Present Continuous biçimi, gelecekte belli bir saate bağlanmış planlar için kullanılır. Future Continuous, will be + V-ing ile gelecekte bir noktada sürmekte olan eylemi; Future Perfect ise will have + V3 ile gelecekteki bir sınır ana kadar tamamlanmış eylemi tarif eder. will hiçbir zaman to almaz ve going to hiçbir zaman -ing biçimi almaz.
Kendi kendine dene: Önce beş cümle yazıp her birinin kararının konuşma anında mı alındığını işaretle; anında alınanlarda will, daha önce alınanlarda going to kullan. İkinci adımda, öne "next week", "in two hours" ve "this time tomorrow" yazarak hangi zamanın hangi yapıyı beklediğini not et. Üçüncü adımda, "by", "until" ve "this time" ifadeleriyle üç ayrı cümle kur ve birinde Future Continuous, birinde Future Perfect kullan. Son olarak iki cümle yazıp going to ile yaptığın tahmin ile will ile yaptığın teklifi kıyasla; farkın yalnızca niyette olduğunu gözlemle.
Ne Öğreneceğiz
The future is not a single tense in English. This topic compares will, be going to, be about to, the Future Continuous and the Future Perfect, and shows why the same event can be reported with different verb forms. Bu konuda ögrenme çıktıları:
- Choose between will and be going to by looking at the moment of the decision.
- Report visible evidence in the present with the future meaning of be going to.
- Use be about to for an action that starts within moments of speaking.
- Build the Future Continuous with will be and the ing form for a fixed future moment.
- Build the Future Perfect with will have and the third form before a deadline.
- Read fixed future expressions such as tomorrow, in an hour, by June and this time next week.
- Keep will out of first conditional sentences and fixed expressions like would you like to.
- Repair the most common future form mistakes found in short texts.
Ön Bilgi
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
- will yapısı hiçbir koşulda to almaz; bu tek gözlem, şıklardaki bir çokLU seçeneği tek başına eler.
- going to ve about to kalıplarında to yapının parçasıdır ve asıl fiil yalın biçimde, -ing almadan yazılır.
- be going to ile anlatılan tahminin dayanağı şu an görülen bir delildir; delil yoksa will ile tahmin yapılır.
- Future Continuous için this time tomorrow, at noon gibi sabit bir gelecek anı ifadesi beklenir ve yapı will be + V-ing biçimindedir.
- Future Perfect daima bir sınır ifadesiyle çalışır; en güçlü sınır edatı by, ardından by the time ve up to gelir.
- Birinci tip koşul cümlesinde şart kısmı Present Simple olur; If ifadesinden sonra will kullanılmaz.
- I am meeting the dentist at five biçimindeki cümlede şimdiki zaman, gelecekteki belli bir randevuyu taşır ve bu kullanım TYT metinlerinde sık görülür.
Basit Örnek ve Günlük Yaşam
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: Pick the sentence that matches a sudden sign in the sky.
- The speaker has just looked at the sky and seen dark clouds.
- The sign is visible now, so the prediction is not a free decision.
- A prediction based on present evidence uses be going to.
Sonuç/cevap: Look at those black clouds! It is going to rain.
İleri Örnek
Daha ileri bir uygulama:
Soru: Complete the promise with the correct form.
- The speaker makes a commitment that does not depend on a plan.
- A promise in English is normally reported with will.
- The negative form places not directly after will.
Sonuç/cevap: I promise I will not forget your birthday again.
Adım Adım Çözülmüş Örnek
Example 1: Visible Evidence and Going To konusunun adımları:
- The speaker has just looked at the sky and seen dark clouds.
- The sign is visible now, so the prediction is not a free decision.
- A prediction based on present evidence uses be going to.
Karşılaştırma Tablosu
| Kavram | Açıklama |
|---|
| will yapısı hiçbir koşulda to almaz; bu | will yapısı hiçbir koşulda to almaz; bu tek gözlem, şıklardaki bir çokLU seçeneği tek başına eler. |
| going to ve about to kalıplarında to yap | going to ve about to kalıplarında to yapının parçasıdır ve asıl fiil yalın biçimde, -ing almadan yazılır. |
| be going to ile anlatılan tahminin dayan | be going to ile anlatılan tahminin dayanağı şu an görülen bir delildir; delil yoksa will ile tahmin yapılır. |
| Future Continuous için this time tomorro | Future Continuous için this time tomorrow, at noon gibi sabit bir gelecek anı ifadesi beklenir ve yapı will be + V-ing biçimindedir. |
| Future Perfect daima bir sınır ifadesiyl | Future Perfect daima bir sınır ifadesiyle çalışır; en güçlü sınır edatı by, ardından by the time ve up to gelir. |
| Birinci tip koşul cümlesinde şart kısmı | Birinci tip koşul cümlesinde şart kısmı Present Simple olur; If ifadesinden sonra will kullanılmaz. |
| I am meeting the dentist at five biçimin | I am meeting the dentist at five biçimindeki cümlede şimdiki zaman, gelecekteki belli bir randevuyu taşır ve bu kullanım TYT metinlerinde sık görülür. |
Sık Yapılan Hatalar
going to sonrasına -ing eklemek: "She is going to meeting her teacher at noon." biçimi İngilizcede yoktur. going to kalıbı zaten birleşik bir yapıdır ve bu yüzden ardından yalın fiil gelir: going to meet. Bu kural Present Continuous ile karıştırılmamalıdır.
will biçiminde to kullanmak: "I will to help you" yerine "I will help you" denir. will bir modal fiil gibi davranır ve yanına to almaz. Aynı kural will be, will have ve bütün gelecek yapılarında geçerlidir.
Delil varken will kullanmak: Gökyüzünde kara bulutlar varken ya da bir bardak elde düşmek üzereyken söylenen "It will rain" cümlesi, görünen delile dayanan bir tahmin olduğu için going to ile kurulmalıdır. Niyet bildiren bir cümlede ise going to daha uygun olur.
Koşul cümlesinde will kullanmak: "If it will rain tomorrow, we will stay home." yapısı İngilizcede yoktur. Birinci tip koşul cümlesinde şart kısmı Present Simple, sonuç kısmı ise will + V1 biçiminde kurulur: If it rains tomorrow, we will stay home.
Future Perfect yerine Present Perfect kullanmak: "By June I will have graduated." cümlesinde by ifadesi gelecekte bir sınır gösterir. Bu sınırı görmeden will have graduated yerine have graduated yazmak, zamanı yanlış kurar. Present Perfect, sınırı olmayan bir geçmiş bağlantısıdır.
Özet
Gelecekte aynı olay birden çok biçimde anlatılır; biçimi seçen şey, kararın ve niyetin konuşma anına göre nerede durduğudur. will + V1 anlık karar, söz, teklif, rıza ve tahmin bildirir. be going to + V1, konuşma öncesinde oluşmuş niyeti ve şu an görünen delili anlatır. be about to + V1, eylemin konuşma anında hemen başlamak üzere olduğunu bildirir. Present Continuous biçimi, gelecekte belli bir saate bağlanmış planlar için kullanılır. Future Continuous, will be + V-ing ile gelecekte bir noktada sürmekte olan eylemi; Future Perfect ise will have + V3 ile gelecekteki bir sınır ana kadar tamamlanmış eylemi tarif eder. will hiçbir zaman to almaz ve going to hiçbir zaman -ing biçimi almaz.
Kendini Dene
Soru: Aynı olayı anlatan dört cümle yazınız: biri anlık teklif, biri daha önce alınmış plan, biri görünen delile dayalı tahmin, biri de yakın gelecekte belli bir saate bağlanmış randevu olsun. Her cümlenin yanına hangi yapıyı seçtiğinizi ve nedenini yazınız.
Örnek cevap: Puanlama anahtarı: Dört cümle yazıldığı ve her birinin anlatım amacı açık biçimde eşleştirildiği görülür (8 puan). Anlık teklif için will + V1 kullanıldığı ve bunun konuşma anında alınan bir karar olduğu açıklanır (5 puan). Önceden alınmış plan için be going to seçildiği ve planın konuşma öncesinde kurulduğu belirtilir (5 puan). Görünen delile dayalı tahmin ile belli bir saate bağlanmış randevunun ayrı yapılar kullandığı yazılır (5 puan). Cümlelerin hiçbirinde fiil biçiminde tutarsızlık bulunmaz (2 puan). Toplam 25 puan.