Konu Anlatımı
Past Continuous: What Was Happening at That Moment
Past Continuous, geçmişte bir noktada sürmekte olan eylemi anlatır. Günün hangi saati olduğu değil, o anda ne yapıldığı önemlidir: "I was cooking when the phone rang" cümlesinde yemek bitmemiştir, telefon çaldıktan sonra da bir süre devam edebilir. Yapı son derece düzenlidir: yardımcı fiil öznenin tekliğine göre was veya were olur, asıl fiilin devam biçimi olan V-ing biçimi gelir. Bu yüzden özne I, you, we, they ise were, he, she, it ise was kullanılır ve asıl fiilde ikinci bir ek aranmaz.
Bu zaman, neredeyse her zaman ikinci bir eylem yanında çalışır. Bir senaryo düşünün: kapıda biri bekliyordur, o sırada telefon çalar. Uzun süren eylem Past Continuous ile, onu kesen kısa eylem ise Past Simple ile verilir. Böylece dinleyici iki eylemin zaman ilişkisini bir bakışta kurar: biri sürüyordu, diğeri o sırada başladı. Aynı mantığın tersi, iki eylemin aynı anda sürdüğü durumdur; burada iki bölüm de Past Continuous olur ve bağlaç olarak while kullanılır.
Before You Start: Telling Apart Two Past Actions
Past Continuous öğrenilmeden önce iki soruya cevap vermek gerekir. Birincisi "bu eylem geçmişte bitmiş miydi?" Eğer evetse ve anı da biliyorsak Past Simple kullanılır: "I lost my keys yesterday." İkincisi "o anda hâlâ sürüyor muydu?" Eğer evetse Past Continuous devreye girer: "I was looking for my keys when I found them under the sofa." Aynı sahne iki farklı cümleyle anlatılabilir ve fark buradadır.
İkinci hazırlık bağlaçlarla ilgilidir. While genellikle iki eylemin aynı anda sürdüğünü ya da uzun bir arka planı kurduğunu anlatır ve yan cümleciğin başında gelir. When ise kısa ve beklemeden gerçekleşen bir kesik fiille birlikte kullanılır ve çoğu kez ikinci bölümde yer alır. "While I was cooking, my brother was washing the car" cümlesinde iki eylem eşit uzunluktadır; "I was cooking when the bell rang" cümlesinde ise biri uzun, diğeri çok kısadır.
Core Rules of the Past Continuous
Yapı, özneye göre seçilen was veya were yardımcı fiili ile asıl fiilin devam biçiminden oluşur. Olumlu: Subject + was/were + V-ing. Olumsuz: Subject + was/were not + V-ing. Soru: Was/Were + subject + V-ing...? Bu zamanda "be" fiili yardımcı fiil olarak zaten kullanıldığı için ayrıca bir "be" eklenmez.
Zaman, eylemin geçmişte bir noktada sürmekte olduğunu bildirir. "I was reading when he called" cümlesinde okuma devam ediyordu ve kesilmedi. Eğer eylem bitmiş olsaydı ve anı belli seyse Past Simple kullanılırdı: "I read the whole book last week."
Kesik fiil düzeninde uzun eylem devam biçiminde, kısa eylem basit geçmiş zamanıdır. was/were + V-ing + when + Past Simple. Örnek: She was cooking dinner when her guests arrived.
İki eylem aynı anda sürüyorsa iki tarafta da Past Continuous kullanılır ve bağlaç while olur. while + was/were + V-ing +, + ikinci eylem. Örnek: While he was travelling abroad, he was learning Japanese.
Kelime sırası kalıplara göre kurulur. While yan cümleciği çoğu kez cümlenin başına gelir ve virgülle ayrılır; when ikinci bölümde daha doğaldır. "While it was raining, we were playing football" cümlesinde iki eylem de sürüyordu; "It was raining when we started playing football" cümlesinde ise oyun başlangıcı yağmurdan sonra gerçekleşmiştir.
Past Continuous Forms Compared
Aşağıdaki tablo, aynı zamanın dört yapısını ve geçmişteki komşu zamanlarla ilişkisini yan yana koyar. Yapının hangi parçasının değiştiğini görerek şıkları eleyebilirsiniz.
| Yapı | Fiil biçimi | Örnek | Kontrol noktası |
|---|
| Olumlu (I, you, we, they) | were + V-ing | They were waiting at the gate. | Çoğul özneye were |
| Olumlu (he, she, it) | was + V-ing | She was reading a report. | Tekil özneye was |
| Olumsuz | was / were not + V-ing | He was not studying for the exam. | Olumsuzluk not ile |
| Soru | Was / Were + özne + V-ing | Were they waiting outside? | Yardımcı fiil başta |
| Kesik fiil düzeni | was/were + V-ing + when + Past Simple | I was cooking when the bell rang. | when ikinci bölümde |
| Eş zamanlı düzen | while + was/were + V-ing + ikinci eylem | While it was raining, we were playing. | while başta, iki bölüm de devam biçiminde |
How to Solve a Past Continuous Question Step by Step
Adım 1 — Cümlede kaç eylem var? Tek eylem varsa ve o eylem geçmişte bir süre sürmüşse Past Continuous beklenir. İki eylem varsa hangisinin uzun, hangisinin kısa olduğunu belirleyin; bu ayrım zamanları ve bağlacı doğrudan belirler.
Adım 2 — Yardımcı fiili özneye göre seçin. I, you, we, they öznesiyle were, he, she, it ve tekil isim öznesiyle was kullanılır. Şıklarda was ve were birbirine yerleşmişse bu tek kontrol şıkkın yarısını eler.
Adım 3 — Bağlacı eylemlerin uzunluğuna göre denetleyin. Uzun arka plan ve ona eşlik eden ikinci eylem için while beklenir; kısa ve ani bir kesik fiil için when beklenir. Yan cümlecik başa geldiğinde virgül bulunmalıdır.
Adım 4 — -ing yazımını doğrulayın. Son ünsüz harf ikilenir (sit - sitting, stop - stopping), e düşer (make - making, write - writing). Süre ifadesi (all day, all morning) varsa onun da geçmişte sürme anlamı taşıdığını hatırlayın.
Mistakes Students Make Most Often
Past Continuous hataları dört kümeye ayrılır: yardımcı fiil seçimi, -ing biçimi, bağlaç karışıklığı ve süre bildirmeyen eylemlere bu zamanı sıkıştırmak. Aşağıdaki maddeler en sık görülen kalıpları gösterir.
- Yardımcı fiili özneye göre seçmemek: "They was waiting." yerine "They were waiting." denir. I, you, we, they öznesiyle were, he, she, it ve tekil isim öznesiyle was kullanılır. Bu ayrım öznenin sayısına göre yapılır, cümlenin uzunluğuyla ilgisi yoktur.
- Asıl fiili sözlük biçiminde bırakmak: "I was read a book." yerine "I was reading a book." denir. Yardımcı fiil cümlede olduğu için asıl fiilin devam biçimi kullanılır; sözlük biçimi ancak yardımcı fiil yokken geçerlidir.
- Yardımcı fiili iki kez yazmak: "He was being tired." biçimi İngilizcede yoktur. Bu zamanda "be" zaten yardımcı fiildir ve devam biçimi onun ardından gelir. İki kez kullanılan yapılar ancak edilgen anlam taşıyan cümlelerde görülür.
- Bağlacı ve kelime sırasını ters kurmak: "I was cooking when while the bell rang." gibi iki bağlacı aynı cümlede kullanmak İngilizcede uygun değildir. Uzun eylemle kısa kesik fiil arasında when, iki eşit süren eylem arasında while kullanılır ve her cümlede tek bağlaç yeterlidir.
- Alışkanlığı bu zamanla anlatmak: "When I was a child, I was playing football every day." yerine "When I was a child, I played football every day." denir. Tekrarlanan alışkanlıklar Past Simple ile anlatılır; Past Continuous tek bir süreç anlatır ve alışkanlık bildirmez.
Short Review
Past Continuous, geçmişte bir anda sürmekte olan eylemin zamanıdır ve çoğu zaman bir ikinci eylemle birlikte çalışır. Yapı, özneye göre seçilen was veya were yardımcı fiili ile asıl fiilin devam biçiminden oluşur; I, you, we, they öznesiyle were, he, she, it öznesiyle was seçilir. Uzun süren bir arka plan eylemi bu zamanla anlatılır ve yanına kısa bir kesik fiil eklenirse o kesik fiil Past Simple olur: was/were + V-ing + when + Past Simple. İki eylem aynı anda sürüyorsa iki tarafta da Past Continuous bulunur ve bağlaç while olur; while yan cümleciği çoğu kez virgülle ayrılarak başa gelir. all day, all morning gibi süre ifadeleri bu zamanla sık kullanılır. -ing yazımında son ünsüz harf ikilenir, sessiz kalan e düşer. Bitmiş alışkanlıklar ve alınmış sonuçlar ise bu zamanla değil Past Simple ile anlatılır.
Kendi kendine dene: Önce was ve were arasındaki özne ayrımını sekiz cümleyle pekiştir; dört cümle tekil özne, dört cümle çoğul özne içersin. İkinci adımda aynı olayı iki biçimde yaz: "I was washing the dishes when the phone rang" ve "I was washing the dishes while my sister was setting the table" gibi; iki cümlenin neyi vurguladığını karşılaştır. Üçüncü adımda sit, stop, make, write, plan, travel fiillerinin -ing biçimlerini yaz ve yazım kuralını not et. Son olarak all day, all morning, all night ifadelerini üçer cümlede kullanıp bu ifadelerin neden yalnız bu zamanla geçtiğini kendi cümlenle açıkla.
Ne Öğreneceğiz
The Past Continuous describes an action that was in progress at a moment in the past. It is built with was or were plus the ing form of the verb, and it is used either on its own with expressions such as all morning, or together with a second action in the past, most often a short past simple clause that interrupts the longer one. Bu konuda ögrenme çıktıları:
- Build positive, negative and question sentences with was or were plus the ing form.
- Match the auxiliary was or were to the subject so that the number of the subject is respected.
- Explain why an action in progress at a past moment cannot be written with a simple past form.
- Join a long background action with a short interrupting action using when and a past simple clause.
- Join two actions that were running at the same time using while and past continuous on both sides.
- Use expressions such as all day, all morning and all night with the Past Continuous.
- Spell the ing form correctly and avoid putting the auxiliary twice.
Ön Bilgi
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
- Yardımcı fiil öznenin tekliğine göre seçilir: I, you, we, they için were, he, she, it ve tekil isim öznesi için was kullanılır.
- Bu zaman geçmişte süren bir süreci anlatır; eylemin anı biliniyorsa ve süreç yoksa Past Simple kullanılır.
- Uzun arka plan eylemi devam biçiminde, onu kesen kısa eylem basit geçmiş zamanıdır; iki bölümün zamanları birbirinin yerine geçmez.
- İki eylem aynı anda sürüyorsa iki tarafta da Past Continuous bulunur ve bağlaç olarak while kullanılır.
- all day, all morning, all night gibi süre ifadeleri eylemin saatlerce sürdüğünü gösterdiği için bu zamanla uyumludur.
- Yardımcı fiil cümlede zaten varsa asıl fiil için ikinci bir "be" koymak gerekmez ve bu biçimde bir yapı kurulmaz.
Basit Örnek ve Günlük Yaşam
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: Complete the sentence with the correct tense: I ____ dinner when the phone rang.
- One action is running and the other one interrupts it.
- The running action needs the past tense of the continuous.
- The subject I takes were, so the verb becomes was cooking.
Sonuç/cevap: I was cooking dinner when the phone rang.
İleri Örnek
Daha ileri bir uygulama:
Soru: Choose the correct linker: My mother ____ dinner when the phone rang.
- Cooking was running and the phone call was short and sudden.
- A short interruption is joined with when and a past simple clause.
- The longer action stays in the continuous form before the linker.
Sonuç/cevap: My mother was cooking dinner when the phone rang.
Adım Adım Çözülmüş Örnek
Example 1: An Interrupted Action konusunun adımları:
- One action is running and the other one interrupts it.
- The running action needs the past tense of the continuous.
- The subject I takes were, so the verb becomes was cooking.
Karşılaştırma Tablosu
| Kavram | Açıklama |
|---|
| Yardımcı fiil öznenin tekliğine göre seç | Yardımcı fiil öznenin tekliğine göre seçilir: I, you, we, they için were, he, she, it ve tekil isim öznesi için was kullanılır. |
| Bu zaman geçmişte süren bir süreci anlat | Bu zaman geçmişte süren bir süreci anlatır; eylemin anı biliniyorsa ve süreç yoksa Past Simple kullanılır. |
| Uzun arka plan eylemi devam biçiminde, o | Uzun arka plan eylemi devam biçiminde, onu kesen kısa eylem basit geçmiş zamanıdır; iki bölümün zamanları birbirinin yerine geçmez. |
| İki eylem aynı anda sürüyorsa iki taraft | İki eylem aynı anda sürüyorsa iki tarafta da Past Continuous bulunur ve bağlaç olarak while kullanılır. |
| all day, all morning, all night gibi sür | all day, all morning, all night gibi süre ifadeleri eylemin saatlerce sürdüğünü gösterdiği için bu zamanla uyumludur. |
| Yardımcı fiil cümlede zaten varsa asıl f | Yardımcı fiil cümlede zaten varsa asıl fiil için ikinci bir "be" koymak gerekmez ve bu biçimde bir yapı kurulmaz. |
Sık Yapılan Hatalar
Yardımcı fiili özneye göre seçmemek: "They was waiting." yerine "They were waiting." denir. I, you, we, they öznesiyle were, he, she, it ve tekil isim öznesiyle was kullanılır. Bu ayrım öznenin sayısına göre yapılır, cümlenin uzunluğuyla ilgisi yoktur.
Asıl fiili sözlük biçiminde bırakmak: "I was read a book." yerine "I was reading a book." denir. Yardımcı fiil cümlede olduğu için asıl fiilin devam biçimi kullanılır; sözlük biçimi ancak yardımcı fiil yokken geçerlidir.
Yardımcı fiili iki kez yazmak: "He was being tired." biçimi İngilizcede yoktur. Bu zamanda "be" zaten yardımcı fiildir ve devam biçimi onun ardından gelir. İki kez kullanılan yapılar ancak edilgen anlam taşıyan cümlelerde görülür.
Bağlacı ve kelime sırasını ters kurmak: "I was cooking when while the bell rang." gibi iki bağlacı aynı cümlede kullanmak İngilizcede uygun değildir. Uzun eylemle kısa kesik fiil arasında when, iki eşit süren eylem arasında while kullanılır ve her cümlede tek bağlaç yeterlidir.
Alışkanlığı bu zamanla anlatmak: "When I was a child, I was playing football every day." yerine "When I was a child, I played football every day." denir. Tekrarlanan alışkanlıklar Past Simple ile anlatılır; Past Continuous tek bir süreç anlatır ve alışkanlık bildirmez.
Özet
Past Continuous, geçmişte bir anda sürmekte olan eylemin zamanıdır ve çoğu zaman bir ikinci eylemle birlikte çalışır. Yapı, özneye göre seçilen was veya were yardımcı fiili ile asıl fiilin devam biçiminden oluşur; I, you, we, they öznesiyle were, he, she, it öznesiyle was seçilir. Uzun süren bir arka plan eylemi bu zamanla anlatılır ve yanına kısa bir kesik fiil eklenirse o kesik fiil Past Simple olur: was/were + V-ing + when + Past Simple. İki eylem aynı anda sürüyorsa iki tarafta da Past Continuous bulunur ve bağlaç while olur; while yan cümleciği çoğu kez virgülle ayrılarak başa gelir. all day, all morning gibi süre ifadeleri bu zamanla sık kullanılır. -ing yazımında son ünsüz harf ikilenir, sessiz kalan e düşer. Bitmiş alışkanlıklar ve alınmış sonuçlar ise bu zamanla değil Past Simple ile anlatılır.
Kendini Dene
Soru: when ile while arasındaki farkı, bağladıkları eylemlerin uzunluğu üzerinden açıklayınız. Her bağlaç için birer cümle yazıp cümlelerin zamanlarını ve virgül kullanımını gerekçelendiriniz.
Örnek cevap: Puanlama anahtarı: While iki eylemin aynı anda sürmesini ya da uzun bir arka planı kurmasını anlatır (6 puan). When kısa ve ani bir kesik fiili uzun süren bir eylemin içine yerleştirir (6 puan). When kullanılan cümlenin ikinci bölümünde basit geçmiş zamanı bulunduğu yazılır (5 puan). While kullanılan cümlenin iki bölümünde de devam biçiminin bulunduğu ve yan cümleciğin başa geldiği belirtilir (5 puan). Virgül kullanımının gerekçesi eklenir (3 puan). Toplam 25 puan.