AYTİngilizce
İngilizce · AYT · Personal Life and Well-Being
Well-being (well + being) sözcüğü Türkçede iyi olma hâli anlamına gelir. Yalnızca hasta olmamak değil, bedenî ve ruhsal yönden kendini iyi hissetmek well-being'in temelidir. Bu başlık physical health (fiziksel sağlık) ile mental health (zihinsel sağlık) alanlarını, ayrıca bedeni ve hastalıkları anlatan body ve illness sözcükleriyle birlikte ele alır. Well-being'i üç başlıkta incelemek yararlıdır: beden, zihin ve alışkanlıklar.
Well-being ile health (sağlık) arasındaki fark sınavda sorulabilir. Health daha çok bir durumu (sağlıklı olmak, hasta olmamak) anlatırken well-being bütünsel bir kaliteyi, yani kişinin kendini fiziksel, duygusal ve sosyal açıdan iyi hissetmesini kapsar. Bu yüzden I am in good health ile I feel a high level of well-being cümleleri aynı şeyi söylemez.
Physical health, vücudun (body) çalışır durumda olmasıdır. Bunu taşıyan başlıca etkenler balanced diet (dengeli beslenme), nutrition (beslenme değeri), düzenli exercise (egzersiz), yeterli sleep (uyku), hygiene (temizlik) ve doğru posture (duruş) biçiminde sayılır. Düzenli yürüyüş yapan, dengeli beslenen ve yeterli uyuyan bir kişide physical health güçlenir.
Egzersiz deyimleri sınavda sık çıkar: work out (egzersiz yapmak), keep fit (forma kalmak), get into shape (forma girmek), do stretching exercises (esneme hareketi yapmak). Bunun tersinde cut down on (azaltmak), give up (bırakmak) ve put on weight (kilo almak) gibi ifadeler kullanılır.
Mental health (zihinsel sağlık), kişinin duygularını düzenleyebilme, odaklanabilme ve zorluklarla baş edebilme becerisidir. Stress (stres), anxiety (kaygı), depression (depresyon), panic attacks (panik atakları) ve burnout (tükenmişlik) mental health'i bozan başlıca durumlardır. Sürekli kaygılı ya da umutsuz hissetmek, uykusuzluk ve konsantrasyon güçlüğü mental health'in bozulduğunu gösteren işaretlerdir.
Mental health'i korumanın yolları arasında düzenli uyku, hareket, hobiler, anlamlı sosyal ilişkiler ve relaxation (gevşeme) teknikleri yer alır. Stresle baş etmek için deep breathing (derin nefes), meditation (meditasyon) ve self-esteem (özgüven) geliştirmek yararlıdır. Buna karşılık therapy (terapi) ve treatment (tedavi) uzman yardımı gerektiren durumlarda kullanılır.
| Kavram | Türkçe karşılığı | Sağlıkla ilişkisi |
|---|---|---|
| balanced diet | dengeli beslenme | Vücudun ihtiyaç duyduğu besinleri almasını sağlar. |
| obesity | obezite | Kalp ve eklem sağlığını olumsuz etkiler. |
| lack of sleep | uyku yoksunluğu | Dikkati ve bağışıklığı zayıflatır. |
| stress | stres | Kalp atışını hızlandırır ve kan basıncını yükseltir. |
| anxiety | kaygı | Uykuya ve konsantrasyona zarar verir. |
| depression | depresyon | Enerji düşüklüğüne ve sosyal çekilme yol açar. |
| hygiene | temizlik | Bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önler. |
Bu tablo, sorularda karıştırılan kavramları ayırmak için kullanılır. Örneğin obesity bir hastalık değil, bir durumdur; depression ise ruhsal bir rahatsızlıktır ve tedavi gerektirebilir. Hygiene ise bulaşmayı önleyen temel alışkanlıktır.
Illness (hastalık) genel bir sözcüktür; disease (belirli bir hastalık), disorder (rahatsızlık), condition (durum) ve injury (yaralanma) daha dar anlamdadır. Hastalıklar contagious (bulaşıcı) veya chronic (kronik) olabilir; hereditary (kalıtsal) hastalıklar ise aileden gelir. Sık görülen belirtiler (symptoms) arasında fever (ateş), cough (öksürük), headache (baş ağrısı), sore throat (boğaz ağrısı) ve tiredness (yorgunluk) sayılır.
Hastalık cümlelerinde şu kalıplar kullanılır: suffer from (hastalık çekmek), recover from (hastalıktan iyileşmek), be allergic to (alerjisi olmak), be immune to (bağışık olmak), catch a cold (soğukalgınlığı kapmak), take painkillers (ağrı kesici almak), be treated with medicine (ilaçla tedavi edilmek). First aid (ilk yardım) ve emergency (acil durum) ifadeleri de sağlık metinlerinde sık geçer.
Bu konuda en çok zorlanılan nokta, terimlerin Türkçesini bilmektir. Well-being iyi olma hâli, physical bedensel, mental zihinsel, health sağlık, body beden, illness hastalık, symptom belirti, diagnosis teşhis, prescription reçete, side effect yan etki, rehabilitation rehabilitasyon, check-up kontrol muayenesi, surgery ameliyat, diet diyet, vitamins vitaminler, balanced dengeli, regular düzenli, enough yeterli, overweight fazla kilolu, harmful zararlı, beneficial yararlı anlamına gelir. Sözcükler Türkçe açıklamalarıyla birlikte öğrenildiğinde metin sorularında hız kazanılır.
Birinci sık hata suffer from yerine suffer of demektir; hastalık ya da rahatsızlık adı her zaman from ile gelir. İkinci sık hata, bedenle ilgili sonuçları anlatırken mental health sözcüklerini kullanmaktır; beden için physical, duygu ve düşünce için mental denir. Üçüncü hata, be used to ile get used to yapılarını karıştırmaktır: be used to alışıklığı, get used to ise alışma sürecini anlatır. Dördüncü hata, edilgen yapılarda özneyi gereksizce belirtmektir; was taken biçiminde kısa edilgen yeterlidir. Beşinci hata, koşul cümlelerinde zaman uyumunu atlamaktır: if yan cümlesi ile ana cümle aynı zaman zincirinde olmalıdır.
Sınav türüne göre izlenecek yol şöyledir. Kelime anlamı sorusunda önce sözcüğün Türkçesini düşünün, sonra anlama yakın ama farklı kullanılan seçeneklere dikkat edin. Boşluk doldurma sorusunda cümlenin anlamıyla edatı eşleştirin. Yanlış cümlenin düzeltilmesi tipinde zaman, özne-uyum ve sözcük seçimi hatalarına bakın. Metinden çıkarım sorusunda satırlarda geçen ifadeyi bulup yalnızca o ifadeye dayanın. Karşılaştırma sorusunda as... as, the...er ve the...est yapılarının eşitlik, üstünlük ve en üstünlük anlamlarını ayırın.
Well-being, physical health ile mental health'in birlikte iyi işlediği durumdur. Bedeni koruyan etkenler dengeli beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve temizliktir; zihni koruyan etkenler düşük stres, anlamlı ilişkiler ve düzenli bir uyku düzenidir. Hastalıkları anlatan deyimler suffer from, recover from ve be allergic to gibi kalıplarla kurulur. Kendini denerken şu üç soruyu sor: (1) Bu sözcüğü Türkçe karşılığıyla açıklayabilir miyim? (2) Cümlede hangi edat ya da hangi zaman kullanılmalı? (3) Bu kavram physical health mi, mental health mi? Üçüne de cevap verebiliyorsan konuyu kavramışsındır.
Physical health, mental health, body and illnesses. Bu konuda ögrenme çıktıları:
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: She has been suffering from asthma for two years cümlesindeki suffer from ifadesinin Türkçe karşılığı nedir?
Sonuç/cevap: Bir hastalıktan veya rahatsızlıktan çekmek; iki yıldır astım hastası olmak.
Örnek 1: Deyim Anlamı Çözümü konusunun adımları:
Well-being (well + being) sözcüğü Türkçede iyi olma hâli anlamına gelir. Yalnızca hasta olmamak değil, bedenî ve ruhsal yönden kendini iyi hissetmek well-being'in temelidir. Bu başlık physical health (fiziksel sağlık) ile mental health (zihinsel sağlık) alanlarını, ayrıca bedeni ve hastalıkları anlatan body ve illness…
Well-being (well + being) sözcüğü Türkçede iyi olma hâli anlamına gelir. Yalnızca hasta olmamak değil, bedenî ve ruhsal yönden kendini iyi hissetmek well-being'in temelidir. Bu başlık physical health (fiziksel sağlık) ile mental health (zihinsel sağlık) alanlarını, ayrıca bedeni ve hastalıkları anlatan body ve illness…
Well-being yalnızca hasta olmamak değil, bedenî ve ruhsal olarak kendini iyi hissetmektir.
Hastalık deyiminde yanlış edat kullanmak: Hastalık ya da rahatsızlık adı suffer from ve recover from kalıplarında hep from ile gelir. Bedenle ilgili sonuçta mental health demek: Beden ve organlarla ilgili sonuçlar physical, duygu ve düşünceyle ilgili sonuçlar mental ile adlandırılır.
physical health = bedenin işlevleri · mental health = duygu ve düşünce · well-being = good health + a calm mind · suffer from + hastalık · recover from + hastalık · be allergic to / be immune to + bir şey
Ill means almost the opposite of...?
Doğru cevap: A) healthy
İngilizcede ill hasta olmak anlamına gelir; bunun karşıtı healthy, yani sağlıklı sözcüğüdür. Bu yüzden doğru seçenek healthy'dir.
If the pain does not go away, take some painkillers ___ it; which preposition fits?
Doğru cevap: C) for
Ağrı için ağrı kesici almak anlamında take painkillers for kullanılır; boşluğa for gelmelidir.
Living next to a busy road is hard, so you have to ___ the noise; choose a suitable phrase?
Doğru cevap: C) put up with
put up with kavramı Well-Being With Physical and Mental Health konusunun temel bir kavramıdır. Detaylar konu anlatımında verilmiştir.
Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
İngilizce için çalışma yolu
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
Bu sayfa Well-Being With Physical and Mental Health konusunun anlatımını, kazanımlarını ve örnek sorularını içerir. Konuyla ilgili tüm sorular için testi çöz, diğer konular için DersTeders ana sayfasına geçebilirsin.
Bu konuyu çalış: hesap aç, ilerlemen kaydedilsin.
Hesap aç