ayt. SınıfBiyoloji

Bitki Doku Kültürü ve Ökaryotik Hücrelere Gen Aktarımı — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Bitki doku kültüründe kullanılan besin ortamının bileşenlerini ve görevlerini açıklar.
Oksin ve sitokinin oranının kallus üzerindeki etkisini yorumlar.
Protoplast elde etme ve protoplastları birleştirme yöntemlerini karşılaştırır.
Ökaryotik hücrelere gen aktarım yöntemlerini süreç hâlinde sıralar.
n ve 2n ilişkisini, sentromer ve kromatit kavramlarını kullanarak haploit kromozom sayısını hesaplar.

Bitki doku kültüründe agar yalnızca ortamı katılaştırır, besin kaynağı değildir; karbon kaynağı sükrozdur.
pH 5,6-5,8 aralığı, besin elementlerinin alınabilirliği ile tuzların çözünürlüğü için uygundur.
Oksin sitokininden fazlaysa kök, sitokinin oksinden fazlaysa sürgün oluşur.
Kallus, dediferansiye ile oluşmuş farklılaşmamış hücre yığınıdır; organogenez ile yeniden özelleşir.
Yüksek yapılı bitki hücresinde sentriyol bulunmaz; iğ iplikleri kromozomun sentromer bölgesinden oluşur.
Agrobacterium yönteminde T-DNA, Ti plazmidi aracılığıyla bitki genomuna yerleşir.
Biyolistik yöntemde DNA, altın veya tungsten parçacıkların üzerine yüklenir.
Aktarımın başarısı seçici (işaret) genleri ve PCR ile doğrulanır.

Doku kültürü ortamı = su + makro ve mikro elementler + sükroz + oksin/sitokinin + agar
Besin ortamı pH aralığı = 5,6 - 5,8
oksin > sitokinin ise kök; sitokinin > oksin ise sürgün
Protoplast = hücre duvarı olmayan, yalnız hücre zarıyla çevrili hücre
2n = 24 => n = 12 (yavut hücresinin kromozom sayısı)
n = 11 => yavut hücresi 11 kromozom, her biri 1 kromatit
Homolog kromozom çifti sayısı = 2n / 2
Somakoz = iki protoplastun PEG ile kaynaşması

Oksin ve sitokinin rollerini ters çevirmek: Oksin artışı sürgünü değil kök oluşumunu destekler.
Bitki hücresinde sentriyol olduğunu düşünmek: Yüksek yapılı bitkilerde sentriyol yoktur, iğ iplikleri kromozomun sentromer bölgesinden oluşur.
2n değerini doğrudan yavut hücresinin kromozom sayısı saymak: Mayoz sonucu oluşan yavut hücre n kromozom taşır, yani sayı ikiye bölünür.
Homolog kromozom ile kardeş kromatiti aynı saymak: Homolog kromozomlar farklı ebeveynlerden gelir, kardeş kromatitler tek kromozomun kopyasıdır.
Kalem ile anaç kavramlarını ters yorumlamak: Kalem anaç üzerine yerleştirilen üst kısımdır, anaç toprakta kalan gövde ve köktür.
Agarı besin kaynağı saymak: Agar yalnızca ortamı katılaştıran bir jelleştiricidir, hücreye besin sağlamaz.

Besin ortamı bileşenlerini tablo hâline getirip görevlerini karıştırma.
Hormon oranı sorularında önce hangi hormonun fazla olduğunu yaz, sonra organı söyle.
n ve 2n hesabında 2n ile n ilişkisini soru cümlesinden çıkar.
Gen aktarımı yöntemlerini kullandıkları araca göre eşleştir: Ti plazmidi, metal parçacık, elektrik alanı, polietilenglikol.
Kromozom sorularında sentromer, sentriyol ve kromatit ayrımını baştan yap.
Aşılama sorularında kalemin üst, anacın alt bölüm olduğunu hatırla.