9. SınıfMobilya ve İç Mekân Tasarımı
Çizim Kuralları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Teknik resmin mobilya üretimindeki amacını ve kullanım alanlarını açıklar.
- TS EN ISO 128'e uygun çizgi tiplerini ve çizgi kalınlıklarını doğru seçer.
- Ölçek kavramını formülüyle hesaplar, çizime uygun ölçeği belirler.
- Birinci açı projeksiyonuna göre görünüş yerleşimini kurar.
- Parça, montaj ve kesim listesi resimlerinin farklarını ayırt eder.
Önemli noktalar
- Gizli kenar kesik sürekli, simetri ekseni kesik-nokta çizgi ile gösterilir.
- Teknik resimde standart ölçü birimi milimetredir; ölçüler kayan cetvelle değil, ölçekten okunur.
- Aynı resimde karışık ölçek kullanılmaz, gerekirse detay ayrı sayfada 2:1 büyütülür.
- Ön görünüş, parçanın biçimini en iyi anlatan yüzey seçilerek başlar.
- Görünüşler arası ölçüler aynen taşınır: yükseklik ön-yan, genişlik ön-üst görünüşte eşittir.
- Atölye üretim resmi her zaman 1:1 veya ölçek değeri açıkça yazılmış olarak teslim edilir.
- Teknik resimde ölçü birimi milimetredir ve tekrar eden ölçüler ayrıca yazılmaz.
- Görünüşler eksen üzerinde hizalanır, ölçüler aktarım çizgileriyle taşınır.
- Ölçek bilgisi çekirdek ölçek düşüncesidir, çizimin altında kesir olarak belirtilir.
Formüller ve kurallar
- Ölçek = Çizim uzunluğu / Gerçek uzunluk
- Gerçek ölçü = Çizim ölçüsü × Ölçek payı (1:5 ise 5 ile çarpılır)
- Detay büyütme: Çizim ölçüsü = Gerçek ölçü × Büyütme payı (2:1 ise 2 ile çarpılır)
- TS EN ISO 128-20: kalın çizgi 0,5-1,0 mm, ince çizgi 0,18-0,35 mm
- Birinci açı projeksiyonunda soldan alınan görünüş ön görünüşün sağına çizilir
- Paralel (izometrik) çizimde eksenler arası açı 120°, yatayla açı 30°
- Eğik çizimde yatay eksen 45° çekilir ve 1/2 oranında kısaltılır
- Gerçek boyut = çizim ölçüsü × ölçek payı (1:10 ise ×10).
- Ölçek oranı = çizim boyutu: gerçek boyut biçiminde yazılır.
- Gizli kenar kesik çizgi, görünür kenar kalın sürekli çizgi ile gösterilir.
Sık yapılan hatalar
- 1:5 ölçeğinde ölçüyü ters çevirmek: Küçültme ölçeğinde gerçek ölçü çizim ölçüsü ile ölçek payının çarpımıdır; 100 mm'lik çizim gerçekte 500 mm olur, bölmek yanlış olur.
- Gizli kenarı sürekli çizgiyle çizmek: İçte kalan bölme ve yuvalar kesik sürekli çizgi gösterilmezse okuyan kişi parçayı dolu sanar ve işleme hatası yapar.
- Ölçüleri görünüşlere rastgele dağıtmak: Zorunlu ölçü en az bir görünüşte açıkça yazılmalı; her görünüşe aynı ölçü tekrarlanmaz, hesaplanabilir ölçüler yazılmaz.
- Birinci açı ile üçüncü açıyı karıştırmak: Birinci açıda üstten alınan görünüş ön görünüşün altına çizilir; tersi çizilirse parça tersten üretilir.
- Simetri eksenini çizmeden iki yana ayrı ölçü vermek: Simetrik parçada ölçüler eksenden verilir, aksi hâlde toplam ölçü iki katına çıkar.
- Ölçüyü parçanın içine yazmak: Ölçüler ölçülendirme çizgisi üzerine yerleştirilir, parçanın içine yazılmaz.
- 1:10 ölçeğinde bölmek: Küçültme ölçeğinde gerçek boyut, çizim ölçüsü ölçek payı ile çarpılarak bulunur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Soruda ölçek verildiyse önce bütün ölçüleri aynı birime çevir, sonra tek işlem yap; çevrim hatası soruların yarısını bitirir.
- Çizgi tipi sorularında ipucu her zaman kullanım yeridir: gizli kenar kesik, simetri kesik-nokta, ölçü ince sürekli çizgidir.
- Kâğıda sığdırma sorularında önce kullanılabilir alanı hesapla, sonra büyükten küçüğe ölçekleri dene.
- Birinci açı sorularında yerleşimi ezberleme: gözlemci nesnenin arkasında düşünülür ve görünüşler tersine aktarılır.
- Atölyede resmi okurken ilk olarak başlıktaki ölçeği ve ölçü birimini kontrol et, ölçüyü cetvelle alma.
- Soruda gizli kenar soruluyorsa seçeneklerde kesik çizgiyi ara.
- Ölçek sorularında önce birim dönüşümünü yap, sonra çarpma veya bölme işlemini uygula.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.