Çizim Kuralları

Konu Anlatımı

Çizim Kuralları

Çizim Kuralları, Yapı Teknik Resmi dersi kapsamındaki Teknik Resim Temelleri ünitesinin temel konularından biridir. Bu konu alanın gerektirdiği bilgi ve becerilerin kazandırılmasına temel oluşturur.

Temel Bilgiler

• Plan yapının üstten görünümüdür.
• Kesit dikey kesiti, cephe dış görünümü gösterir.
• 1:100 ölçeği kat planlarında yaygındır.

Uygulama ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bu konunun uygulamasında iş güvenliği kurallarına uyulmalı, kullanılan araç ve malzemeler amacına uygun seçilmeli ve yapılan işlemler standartlara göre kontrol edilmelidir. Öğrenilen bilgiler atölye ve iş yeri uygulamalarıyla pekiştirildiğinde kalıcılık artar.

Kağıt Boyutları ve Çerçeve Payı

Teknik resimler A0 (841 × 1189 mm), A1 (594 × 841 mm), A2 (420 × 594 mm), A3 (297 × 420 mm) ve A4 (210 × 297 mm) standart kağıtlara çizilir. Çizim alanını kağıt kenarından ayıran çerçeve çizgisi üç taraftan 20 mm içeride çekilir; sol kenarda dosyalama payı için ayrıca 20 mm bırakılır, yani sol toplam 40 mm boşluk kalır. Başlık bloğu ve değişiklik kayıtları sağ alt köşede toplanır.

Çizgi Türleri, Yazı ve Sayı Standardı

Çizgi kalınlıkları 0,5 / 0,7 / 1 / 1,4 / 2 mm kademelerinden seçilir. Görünen kenar kalın sürekli, gizli kenar kesik, eksen ve simetri doğrultusu noktalı ince çizgiyle gösterilir; ölçü ve tanım çizgileri ince sürekli çekilir. Harf ve rakam yüksekliği en az 2,5 mm tutulur. Bir resimde en az iki çizgi kalınlığı kullanılmalıdır; böylece gövde çizgileri ayrıntı çizgilerinden gözü yormadan ayrılır.

Yerleşim ve Okuma Sırası

Resme önce eksen ve simetri doğruntuları, ardından görünür gövde çizgileri, sonra gizli çizgiler, en son ölçü ve yazılar atılır. Görünüşler arasında hizalama korunur: ön görünüş ile üst görünüş aynı genişlikte, ön görünüş ile yan görünüş aynı yükseklikte çizilir. Sınavda bu hizalama bilerek bozulmuş seçenekler genellikle yanlış cevaptır.

Sık Yapılan Hatalar ve Kontrol

En sık hatalar çerçeve payının unutulması, kesik çizgiyle görünür kenarın gösterilmesi, ölçü biriminin yazılmaması ve başlık bloğunun boş bırakılmasıdır. Ölçüler her zaman milimetre cinsinden verilir; ölçek yazılmamışsa resim 1:1 kabul edilir. Biten resim teslimden önce bu maddeler tek tek kontrol edilerek onaylanır.

Çizim bittikten sonra standart dışı kalan değerler kırmızı kalemle değil, doğru değer düzeltilerek yeniden yazılır; resmin okunabilirliği her şeyden önce gelir.

Uygulama: Teslim Öncesi Son Kontrol

Çizim bittikten sonra çerçeve, başlık bloğu, ölçek ve birim tek tek denetlenir. Başlık bloğu boş bırakılmış bir resim bilgi vermez; revizyon numarası yazılmazsa eski sürüm teslim edilir.

Sık Durumlar Tablosu

Ölçek yazılmamışsa resim bir'e bir kabul edilir; yine de teslimde ölçek açıkça belirtilir.

Not

Revizyonlar silgiyle değil, yeni sürüm numarasıyla yapılır; geçmiş her zaman korunur.

Ne Öğreneceğiz

Yapı Teknik Resmi dersi kapsamında Çizim Kuralları konusu. Bu konuda ögrenme çıktıları:

• Çizim Kuralları ile ilgili temel kavramları açıklar.
• Çizim Kuralları konusunun Yapı Teknik Resmi dersi içindeki yerini ve önemini belirtir.
• Konuyla ilgili araç, gereç ve malzemeleri amacına uygun seçer.
• İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun çalışır.
• Öğrendiği bilgi ve becerileri atölye/iş yeri uygulamalarında kullanır.

Ön Bilgi

Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:

• Plan yapının üstten görünümüdür.
• Kesit dikey kesiti, cephe dış görünümü gösterir.
• 1:100 ölçeği kat planlarında yaygındır.
• Başlık bloğu ve değişiklik kayıtları sağ alt köşede toplanır, sol kenarda 20 mm dosyalama payı boş bırakılır.
• Ölçek belirtilmeyen resim 1:1 kabul edilir; ölçüler mm cinsinden verildiği için birim yazısı tekrar edilmez.
• Görünüşler hizalı çizilir: ön-üst aynı genişlikte, ön-yan aynı yükseklikte olmalıdır.

Basit Örnek ve Günlük Yaşam

Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:

Soru: Plan yapının üstten görünümüdür.

1. Konuyu tanımla ve ilgili kavramları belirle.
2. Doğru yöntem veya hesaplamayı uygula.
3. Sonucu standartlara göre kontrol et.

Sonuç/cevap: Doğru uygulama sonucunda konuyla ilgili kazanım elde edilir.

İleri Örnek

Daha ileri bir uygulama:

Soru: Aynı yapının ön görünüşü 10 cm genişliğinde, üst görünüşü 8 cm genişliğinde çizilmiştir. Hizalama hatası nerededir, nasıl düzeltilir?

1. Adım 1: Hizalama kuralını yaz: ön görünüş ile üst görünüş aynı genişlikte olmalıdır.
2. Adım 2: Ölçüleri karşılaştır: 10 cm ve 8 cm farklıdır, üst görünüş hatalı ölçülmüştür.
3. Adım 3: Düzeltmeyi belirle: ön görünüşten düşey projeksiyon çizgileri çekilerek üst görünüş 10 cm genişliğinde yeniden alınır.

Sonuç/cevap: Üst görünüşün genişliği 10 cm olmalıdır; düzeltme düşey projeksiyon hizalama çizgileriyle yapılır.

Adım Adım Çözülmüş Örnek

Çizim Kuralları - Örnek 1 konusunun adımları:

1. Konuyu tanımla ve ilgili kavramları belirle.
2. Doğru yöntem veya hesaplamayı uygula.
3. Sonucu standartlara göre kontrol et.

Karşılaştırma Tablosu

Özet

Çizim Kuralları, Yapı Teknik Resmi dersi kapsamında ele alınan temel konulardan biridir. Plan yapının üstten görünümüdür. Kesit dikey kesiti, cephe dış görünümü gösterir. 1:100 ölçeği kat planlarında yaygındır. Bu bilgiler uygulama ve iş güvenliği kurallarıyla birlikte pekiştirilmelidir.

Kendini Dene

Soru: A4 kağıda 1:100 ölçekli basit bir oda planı çizeceksin. Kağıt paylarını, çerçeve çizgisini, antet kutusunu ve çizgi türlerini nasıl kullanacağını 4-5 cümleyle anlat.

Örnek cevap: Puanlama anahtarı: Kenar paylarını ve sol taraftaki geniş dosyalama payını belirtmesi 3 puan; çerçeveyi ve antet kutusunu çizimde göstermesi 2 puan; görünür kenar için kalın, yardımcı ve ölçüler için ince çizgi kullandığını söylemesi 2 puan; örtülü kenarın kesikli çizildiğini belirtmesi 2 puan; kurallı Türkçe 1 puan. Toplam 10 puan.