9. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Tehlike ve Risk — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tehlike ve Risk ile ilgili temel kavramları açıklar.
- Tehlike ve Risk konusunun Mesleki Gelişim Atölyesi dersi içindeki yerini ve önemini belirtir.
- Konuyla ilgili araç, gereç ve malzemeleri amacına uygun seçer.
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun çalışır.
- Öğrendiği bilgi ve becerileri atölye/iş yeri uygulamalarında kullanır.
Önemli noktalar
- Risk, tehlikenin zarara dönüşme olasılığıdır.
- İş kazalarının çoğu önlenebilir davranış hatalarından kaynaklanır.
- Topraklama elektrik çarpmalarına karşı korur.
- Yüksek gerilim değil, vücuttan geçen akım miktarı çarpmayı belirler.
- Risk değerlendirmesi yazılı yapılır ve şart değişince yenilenir.
- Elektrik yangınına su sıkmak kısa devre ve elektrik çarpması riskini artırır.
- Yasak işaret kırmızı, uyarı sarı-siyah, zorunlu mavi, acil durum yeşildir.
- Olay sonrası alan boşaltılır, enerji kesilir ve bildirim yapılır.
Formüller ve kurallar
- Risk, tehlikenin zarara dönüşme olasılığıdır.
- İş kazalarının çoğu önlenebilir davranış hatalarından kaynaklanır.
- Topraklama elektrik çarpmalarına karşı korur.
- Risk = olasılık × ciddiyet (etki).
- Kritik akım: 50 mA üstü kalp ritmini bozabilir.
- Elektrik yangını: CO₂ ve kuru kimyevi toz; su kullanılmaz.
- Tehlike türleri: fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik.
- Değerlendirme: tespit → etkilenen → derecelendir → önle → izle.
Sık yapılan hatalar
- Tehlike ve Risk ile ilgili kavramları birbirine karıştırmak: Temel kavramları tablo veya zihin haritasıyla ayırt et.
- Uygulamada standartlara ve iş güvenliği kurallarına uymamak: Her adımda güvenlik ve kalite kurallarını uygula.
- Kullanılan araç-gereci amacına uygun seçmemek ve bakımını ihmal etmek: Doğru ekipmanı seç, kullanım öncesi ve sonrası kontrol et.
- Elektrik yangınına su sıkmak: Su iletken olduğu için yangını büyütebilir ve çarpılma riski doğar; CO₂ veya kuru toz kullanılır.
- Riski yalnız olasılıkla değerlendirmek: Sonucun ciddiyeti hesaba katılmazsa nadir ama ağır kazalar hafife alınır.
- Enerjili alanda yaralıya koşmak: Önce kaynak izole edilmelidir; aksi hâlde müdahale eden kişi de çarpılır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Tehlike ve Risk konusunu atölye ve iş yeri uygulamalarıyla pekiştir.
- Önemli noktaları kısa notlar hâlinde çıkarıp düzenli tekrar et.
- Uygulama öncesi iş güvenliği kontrol listesini gözden geçir.
- Risk formülü sorularında iki çarpanı unutma: olasılık ve etki; ikisi de yüksekse en tehlikeli sınıf.
- Söndürücü sorularında elektrik yangını vurgusu varsa su ve köpük seçeneklerini ele, CO₂ veya kuru tozu işaretle.
- Akım eşiği sorularında 50 mA ve üstünü kalp etkisiyle eşleştir.
- Renk-eşleştirme sorularında kırmızı her zaman yasaktır; zorunlu olan maviye dikkat.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.