9. SınıfFizik

Isı, Öz Isı, Isı Sığası ve Sıcaklık Farkı Arasındaki İlişki — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Sıcaklık farkı kavramını açıklar ve birimler arasındaki ilişkiyi doğru kullanır.
Öz ısı tanımını yapar, birimini doğru söyler ve maddeler arasında karşılaştırma yapar.
Isı sığası kavramını tanımlayarak öz ısı ile kütle çarpımı olduğunu gösterir.
Q = m · c · ΔT bağıntısını kullanarak bir cismin aldığı ya da verdiği ısıyı hesaplar.
Verilen bilgelerden hangi büyüklüğün bulunacağını belirleyip bağıntıyı uygun biçimde yeniden yazar.
Aynı ısı, aynı sıcaklık farkı ve aynı kütle koşullarında iki cismi karşılaştırır.
Günlük hayattaki ısınma ve soğuma olaylarını öz ısı ve ısı sığası kavramlarıyla açıklar.

Sıcaklık farkı son sıcaklıktan ilk sıcaklığı çıkararak bulunur ve işaretlidir.
Sıcaklık farkının sayısal değeri Celsius ve Kelvin birimlerinde aynıdır.
Öz ısı maddeye özgüdür; aynı madde için sabit kabul edilir.
Suyun öz ısısı bilinen maddeler arasında çok büyüktür, bu yüzden su yavaş ısınır.
Isı sığası, cismin kütlesi ile öz ısısının çarpımına eşittir.
Alınan ısı, kütle ile öz ısının ve sıcaklık farkının çarpımına eşittir.
Eşit kütle ve eşit ısıda sıcaklık değişimi, öz ısıya ters orantılıdır.
Bağıntıda kütlenin birimi kilogram, sıcaklık farkının birimi derece ya da Kelvin olmalıdır.

Sıcaklık farkı yerine son sıcaklığı bağıntıya yazmak Bağıntıda kullanılması gereken büyüklük sıcaklığın ne kadar değiştiğidir. Son sıcaklığı kullanmak sonucu çok büyük ve fiziksel olarak anlamsız bir değere götürür.
Gramlı kütleyi kilograma çevirmeden kullanmak Kütle birimi bağıntıda kilogram olarak alınır. Gramı doğrudan yazmak bin kat küçük ya da büyük bir sonuç verir ve sayının birimine bakılmadığı için hata fark edilemeyebilir.
Öz ısı ile ısı sığasını aynı büyüklük sanmak Öz ısı birim kütle için, ısı sığası ise cismin tamamı için tanımlanır. Isı sığasını öz ısının kendisi sanmak kütlenin bağıntıda tamamen dışarıda kalmasına yol açar.
Sıcaklığı düşen cisimde sıcaklık farkını pozitif yazmak Sıcaklık farkı son sıcaklıktan ilk sıcaklık çıkarılarak bulunur ve işaretlidir. Soğuyan cisimde fark negatif olur, pozitif yazılırsa alınan ısı yanlış işaretli olur.
Birimi atlayıp yalnızca sayı yazmak Isı joule, öz ısı J/(kg·K), sıcaklık farkı ise derece ya da Kelvin birimindedir. Birimi yazmamak hem fiziksel hem de sınav değerlendirmesi açısından eksik bir cevaptır.
Suyun öz ısısının büyüklüğünü göz ardı etmek Suyun öz ısısı metal ve camın çok üzerindedir. Bu gerçek bilinmezse aynı ısıyı alan su ile metal arasındaki sıcaklık farkı tahmin edilemez.

Soruda hangi büyüklüğün bulunacağına önce bak; kütleyi ve öz ısıyı bilmiyorsan bağıntıyı çözerek yeniden yaz.
Gramlı kütle verilmişse bağıntıya yazmadan önce kilograma çevir.
Sıcaklığı düşen cisimlerde sıcaklık farkını çıkarma yönüne dikkat et, işaret önemlidir.
Aynı ısıyı alan iki cisimden öz ısısı büyük olanın sıcaklığı daha az değişir.
Isı sığası sorularında önce kütleyi öz ısıyla çarp, sonra sıcaklık değişimiyle çarp.
Sonucu birimiyle birlikte yaz; joule, kalori ve kelvin karıştırılmamalıdır.