9. SınıfBiyoloji
Tür, Cins ve Türden Yukarı Sınıflandırma Birimleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tür ve cins kavramlarını tanımlar, aralarındaki farkı açıklar.
- Türden âleme doğru sınıflandırma birimlerini sırayla sıralar.
- Bilimsel adların yazım kurallarını uygun biçimde uygular.
- Tür ölçütünü verimli döl verme durumuyla ilişkilendirir.
- Verilen bir bilimsel adın hangi basamaklara ait olduğunu belirler.
Önemli noktalar
- Tür, kendi aralarında verimli döl verebilen bireylerden oluşur.
- Cins, birbirine çok yakın türleri kapsayan dar bir gruptur.
- Türün hemen üstündeki basamak cins basamağıdır.
- Cins adı tek kelime olup büyük harfle başlar.
- Tür adı tek kelime olup küçük harfle başlar.
- Aile adları -aseae, takım adları -ales son ekiyle biter.
- Aynı cinsten iki canlı farklı türlerden olabilir.
- Bilimsel adlar uluslararası geçerliliğe sahiptir.
Formüller ve kurallar
- Türden âleme: tür → cins → familya → takım → sınıf → şube → âlem
- Tür ölçütü: bireylerin kendi aralarında verimli döl verebilmesi
- Bilimsel ad = cins adı (büyük harf) + tür adı (küçük harf)
- Aile son eki: -aseae;; Takım son eki: -ales;; Sınıf son eki: -opsida
- Tür: en küçük birim;; Âlem: en büyük birim
- Aynı cins ≠ aynı tür; aynı aile birden fazla cins içerebilir
- Yazım kuralı: iki kelimelik ad tür adı olarak kullanılamaz
Sık yapılan hatalar
- Tür adının büyük harfle yazılması: Tür adı her zaman küçük harfle başlar; büyük harf kuralı yalnızca cins adı için geçerlidir.
- Cins ile türün yer değiştirilmesi: Geniş anlamlı olan cins adı önce, dar anlamlı olan tür adı sonra yazılır.
- Aynı cinste olmanın aynı tür sayılması: Cins birden fazla türü kapsayabildiği için aynı cinsten iki canlı farklı türde olabilir.
- Tür adının iki kelimelik yazılması: İki kelimelik bir ad cins ve türü birlikte gösterdiği için tür adı olarak kullanılamaz.
- Son eklerin karıştırılması: Aile adları -aseae, takım adları -ales, sınıf adları -opsida son ekiyle adlandırılır.
- Tür kavramının her grupta aynı geçerli olduğunun sanılması: Eşeyli üreme olmayan canlılarda verimli döl ölçütü işe yaramaz.
Hızlı tekrar ipuçları
- Türden âleme yükselirken cins, familya, takım, sınıf, şube, âlem sırasını ezberleyin.
- Bilimsel adı ilk kelimeden sonra okumayı deneyin; ilk bölüm cins adıdır.
- Son ekleri -aseae, -ales ve -opsida olarak ayrı ayrı not edin.
- Tür ölçütünü verimli döl verme olayıyla birlikte öğrenin.
- Aynı cins ile aynı türün farkını canlı örnekleriyle pekiştirin.
- Adları okurken önce cins sonra tür söylenmeye dikkat edin.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Tür, Cins ve Türden Yukarı Sınıflandırma Birimleri konusunun çözümlü sorularını çöz.