8. SınıfTürkçe
Dinleme, İzleme ve Konuşma Becerileri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Amaçlı dinleme ile amaçsız dinlemeyi ayırt edebilir.
- Bir dinleme metninden sıra, kişi, yer ve neden-sonuç ilişkisi çıkarabilir.
- Etkili dinleme basamaklarını uygulayabilir.
- İzlemede amaç belirleyip not tutabilir.
- Konuşma kurallarını ve türlerini tanıyıp uygulayabilir.
Önemli noktalar
- Amaçlı dinleme ile amaçsız dinleme arasındaki fark, dinleme sırasında bir görev üstlenilip üstlenilmemesidir.
- Dinleme metninden neden-sonuç ilişkisi çıkarılamazsa metin yeterince anlaşılmamış demektir.
- Not tutmak, etkili dinlemenin dört davranışından biridir; özetlemek de öyle.
- İzlemede kurgu ile gerçek sınırını bilmek, izlenilenin değerlendirilmesini sağlar.
- Konuşmada göz teması ve beden dili, sözün doğrulanmış hâli olup üslubu etkiler.
- Aynı cümle farklı dinleyiciye göre farklı biçimde söylenmelidir; bağlam üslubu belirler.
Formüller ve kurallar
- Amaçlı dinleme: bir amaca yönelik dinleme; not tutmak, özetlemek, soru sormak gerekir
- Dinleme metninden çıkarılacaklar: anlatılanların sırası, kişileri, yerleri, neden-sonuç ilişkisi
- Etkili dinleme basamakları: odaklanma → not alma → soru sorma → özetleme
- Dinlemek = duymak + anlamak + değerlendirmek + yanıtlamak
- İzlemede dikkat öğeleri: olay örgüsü, karakterler, kullanılan dil, müzik ve sessizlikler, ışık, çekim açıları, kostümler, kurgu-gerçek sınırı
- İzleme çalışma yöntemleri: amaç belirleme, not tutma, tartışma yapma
- Konuşma kuralları: ses tonu, ses yüksekliği, konuşma hızı, duraklamalar, beden dili, göz teması, dinleme
- Konuşma türleri: sohbet, konuşma, görüşme, söyleşi, sözlü anlatım, sunum, münazara, tanıtma
- Konuşmada bağlam: dinleyici, amaç, ortam, sözlü üslup
Sık yapılan hatalar
- Dinlemeyi yalnızca duymakla özdeşleştirmek: dinlemek anlamayı ve değerlendirmeyi de kapsar.
- Amaçlı dinlemede not tutmayı atlamak: not tutmak etkili dinlemenin temel davranışlarındandır.
- Konuşmada dinlemeyi gerekli saymamak: dinleme konuşma kurallarının biridir.
- İzleme çalışma yöntemi olarak yalnızca izlemeyi seçmek: amaç, not ve tartışma yöntemleri de vardır.
- Konuşma türlerini yalnızca sohbetle sınırlamak: görüşme, söyleşi, sunum, münazara ve tanıma da konuşma türleridir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Dinleme öncesi kısa bir not alarak amacını yaz; bu, odaklanmayı kolaylaştırır.
- Sunum sonrası ilk iş olarak üç cümlelik özet çıkarmayı dene.
- Konuşmada karşıdakini dinlerken not almak, göz temasını sürdürmenin doğal bir yoludur.
- İzleme çalışmasında kurgu ile gerçek ayrımını özellikle not et.
- Resmî ortamda ses yüksekliğini düşürüp konuşma hızını yavaşlatmak üslubu ciddileştirir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Dinleme, İzleme ve Konuşma Becerileri konusunun çözümlü sorularını çöz.