8. SınıfSosyal Bilgiler
Cumhuriyet’in İlanına Kadar Yaşanan Siyasi ve Diplomatik Gelişmeler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- 16-19 Mart 1920'de yapılan Londra görüşmelerinin sonuçlarını değerlendirir.
- Amerikan mandası görüşmelerinin neden başarısız olduğunu açıklar.
- 12 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'nın içeriğini belirtir.
- 11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi'nin hükümlerini değerlendirir.
- Saltanatın kaldırılması ile Cumhuriyetin ilanı arasındaki süreci diplomatik gelişmelerle ilişkilendirir.
Önemli noktalar
- Londra Görüşmeleri 16-19 Mart 1920'de yapılmış ve sonuçsuz kalmıştır.
- Manda tartışması Türkiye'de bağımsızlık yanlısı görüşü güçlendirmiştir.
- Moskova Antlaşması 12 Mart 1921'de Sovyetler Birliği ile imzalanmıştır.
- Moskova Antlaşması'nda karşılıklı iş birliği yasağı vardır.
- Mudanya Mütarekesi 11 Ekim 1922'de imzalanmıştır.
- Mudanya Mütarekesi askerî bir ateşkes antlaşmasıdır.
- Doğu Trakya, Mudanya Mütarekesi ile savaş yapılmadan geri alınmıştır.
- Türkiye'nin uluslararası tanınması Lozan Antlaşması ile sağlanmıştır.
Formüller ve kurallar
- Londra Görüşmeleri: 16-19 Mart 1920
- Moskova Antlaşması: 12 Mart 1921
- Mudanya Mütarekesi: 11 Ekim 1922
- Saltanatın kaldırılması: 1 Kasım 1922
- Cumhuriyetin ilanı: 29 Ekim 1923
- Lozan Antlaşması imza tarihi: 24 Temmuz 1923
- Mudanya bir ateşkes antlaşmasıdır
- Lozan bir barış antlaşmasıdır
Sık yapılan hatalar
- Londra Görüşmeleri'nde uzlaşıya varıldığını düşünmek: Londra Görüşmeleri sonuçsuz sona ermiştir. Uzlaşma sağlanamaması, Türkiye'de bağımsızlık yanlısı görüşün güçlendirmiştir.
- Moskova Antlaşması'nın karşı tarafını yanlış bilmek: Moskova Antlaşması Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında 12 Mart 1921'de imzalanmıştır. Amerika ile imzalanmış bir antlaşma değildir.
- Mudanya Mütarekesi ile Lozan Antlaşması'nın tarihlerini karıştırmak: Mudanya Mütarekesi 11 Ekim 1922'de, Lozan Antlaşması ise 24 Temmuz 1923'te imzalanmıştır. İkisi arasında yaklaşık dokuz ay vardır.
- Uluslararası tanınmayı saltanatın kaldırılmasına bağlamak: Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda tanınması Lozan Antlaşması ile sağlanmıştır. Saltanatın kaldırılması bir iç siyasi karardır.
- Mudanya Mütarekesi'ni barış antlaşması saymak: Mudanya Mütarekesi askerî bir ateşkes antlaşmasıdır. Barış antlaşması ise Lozan'da imzalanmıştır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Antlaşma sorularında önce türünü belirle, sonra tarihini ve taraflarını hatırla.
- Ateşkes ile barış antlaşması arasındaki farkı örneklerle pekiştir.
- Manda tartışmasının neden sonuçsuz kaldığını açıklamak sorularda sık işe yarar.
- Uluslararası tanınma sorularında Lozan'a odaklan, iç siyasi kararları ayırt et.
- Belge tarihlerini bir zaman çizelgesine yerleştirerek karıştırmadan hatırla.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Cumhuriyet’in İlanına Kadar Yaşanan Siyasi ve Diplomatik Gelişmeler konusunun çözümlü sorularını çöz.