8. SınıfSosyal Bilgiler
Millî Mücadele Hazırlık Süreci — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Mondros Mütarekesi sonrasında Anadolu'da başlayan hareketlerin gerekçelerini açıklar.
- Kongreler aracılığıyla oluşan siyasi örgütlenmeyi değerlendirir.
- Amasya Genelgesi ile Sivas Kongresi'nin kararlarını karşılaştırır.
- TBMM'nin kuruluş amacını ve görevlerini belirtir.
- Misak-ı Millî'nin içeriği ile siyasi hedefleri ilişkilendirir.
Önemli noktalar
- Mondros Mütarekesi 30 Ekim 1918'de imzalanmış ateşkes antlaşmasıdır.
- Mütareke 12 maddeden oluşur ve halkta derin bir hayal kırıklığı yaratmıştır.
- Amasya Genelgesi manda ve himaye kabul edilmeyeceğini belirtmiştir.
- Sivas Kongresi Ankara'nın merkez olarak seçilmesini kararlaştırmıştır.
- TBMM 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır.
- Misak-ı Millî 12 Mart 1921'de Meclis tarafından kabul edilmiştir.
- Kongreler siyasi iradeyi resmî bir karara dönüştürür.
- Misak-ı Millî bir beyannamedir, antlaşma değildir.
Formüller ve kurallar
- Mondros Mütarekesi tarihi: 30 Ekim 1918
- Mondros Mütarekesi madde sayısı: 12
- Amasya Genelgesi tarihi: 22 Haziran 1920
- Sivas Kongresi tarihi: 9 Eylül 1920
- TBMM açılış tarihi: 23 Nisan 1920
- Misak-ı Millî kabul tarihi: 12 Mart 1921
- Manda ve himaye kabul edilmez, ulusal sınırlar çizilir
- Yeni hükümet Ankara merkez olarak kurulur
Sık yapılan hatalar
- Mondros Mütarekesi'ni barış antlaşması sanmak: Mondros Mütarekesi bir ateşkes antlaşmasıdır ve 12 maddeden oluşur. Barış antlaşması değildir; bu ayrım yapılmadığında süreçteki konumu yanlış değerlendirilir.
- Amasya Genelgesi ile Sivas Kongresi kararlarını karıştırmak: Amasya Genelgesi manda ve himayenin reddi ile halkın kaderini belirleme hakkını öne çıkarır. Sivas Kongresi ise Ankara'nın merkez seçilmesi ve düzenli ordu kurulması kararlarını almıştır.
- Misak-ı Millî'yi bir antlaşma olarak görmek: Misak-ı Millî Meclis'in kabul ettiği bir beyannamedir. Antlaşma değildir ve başka bir devletle imzalanmış bir belge değildir.
- Kongreleri yalnızca toplantı olarak değerlendirmek: Kongreler halk iradesini resmî kararlara dönüştüren ve siyasi örgütlenmenin temelini oluşturan kurumsal adımlardır. Yalnızca toplanan toplantılar olarak görülmeleri yanlıştır.
- Sivas Kongresi'nde alınan kararları atlamak: Sivas Kongresi'nde Ankara'nın merkez seçilmesi ve düzenli ordu kurulması kararları alınmıştır. Bu kararlar Meclis'in çalışma esasını belirlemiştir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Belge sorularında önce belgenin türünü belirle, sonra tarihi ve kararını eşleştir.
- Kongre kararlarını akılda üçlü bir örüntüyle tut: manda reddi, merkez, ordu.
- Misak-ı Millî'nin beyanname olduğunu ve Meclis kararıyla kabul edildiğini unutma.
- Tarih sorularında yıl değil ay ve gün bilgisi de istenebilir, ikisini birlikte öğren.
- Soruda geçen belgenin kim tarafından hazırlandığını ayırt etmek, cevabı hızlandırır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Millî Mücadele Hazırlık Süreci konusunun çözümlü sorularını çöz.