Future Tenses

Konu Anlatımı

Gelecek Zaman Hangi Durumlarda Kullanılır?

Türkçede tek bir gelecek zaman eki olmasına karşın İngilizce'de geleceğe dair ifadeler üç ayrı yapıyla anlatılır. Hangi yapının seçileceği cümlenin anlamına bağlıdır: plansız bir karar mı, önceden yapılmış bir plan mı, yoksa belirli bir zamanda yapılacak bir randevu mu anlatılıyor? Bu ayrımı doğru yapmak, sınav sorularının büyük kısmını çözmek için yeterlidir.

Will + V1 Yapısı

Will, konuşma anında verilen kararları, sözleri ve tahminleri anlatmak için kullanılır. Cümlenin başlangıçta planlanmamış olması en önemli ipucudur.

Olumlu: Subject + will (/'ll) + V1 (I will help you.)

Olumsuz: Subject + won't + V1 (He won't come.)

Soru: Will + Subject + V1...? (Will you call me?)

Be Going To ile Planlar

Be going to, konuşmadan önce yapılan planları ve kanıta dayalı öngörüleri anlatır. I'm going to visit my aunt next week. cümlesinde ziyaret daha önce planlanmıştır. Gökyüzü bulutlu olduğunda It's going to rain. denmesi ise gözlemlenen kanıt üzerinden yapılan bir öngörüdür.

Present Continuous ile Gelecek Anlaşmaları

Belli saatlere bağlanmış randevu ve buluşmalar present continuous ile anlatılır. I'm meeting my friend at six o'clock. cümlesinde buluşma saati bellidir ve bu bir düzenlemedir. Gelecek zaman ifadeleri (tomorrow, next week, tonight, in two days) üç yapıda da kullanılabilir; yapı seçimini zaman ifadesi değil anlam belirler.

Adım Adım Zaman Seçimi Yöntemi

1. Cümlede bir zaman ifadesi var mı, bul: tomorrow, next..., at six.
2. Randevu saatli mi? Öyleyse present continuous kullan.
3. Plan konuşmadan önce yapıldıysa be going to seç.
4. Anında karar, söz ya da genel tahminse will kullan.
5. Olumsuzluk ve soru kurumunu yapına göre tekrar düzenle.

Sınav Odaklı Özet

Sınavlarda en sık sorulan ayrım, konuşmanın ortasında verilen karar ile önceden yapılmış planın karşılaştırılmasıdır. Wait a moment, I'll open the door. cümlesi kapı açmanın düşünülmediğini, I'm going to open the door at eight. cümlesi ise saatin belirli olduğunu gösterir. Ayrıca will sonrasında fiile -s eki gelmez: He will goes yanlıştır, doğrusu He will go'dur. Won't, will not'ın kısaltmasıdır ve olumsuz cümlede tek başına yeterlidir.

Common Uses and Quick Check

Geleceğe dair anlık kararlar will ile, planlanmış işler be going to ile anlatılır. Bu ayrımı görmek için cümlenin ne zaman yazıldığına değil, kararın ne zaman alındığına bakılır. Yazım kontrolünde will'ten sonra fiile -s eklenmediği ve olumsuzlukta won't kullanıldığı ayrıca kontrol edilir.

Ne Öğreneceğiz

Will, be going to ve present continuous ile gelecek zaman yapılarını kullanım amaçlarıyla birlikte karşılaştırır. Bu konuda ögrenme çıktıları:

• Will + V1 yapısını olumlu, olumsuz ve soru cümlelerinde kullanır.
• Be going to yapısını önceden planlanan olaylar için uygular.
• Present continuous ile gelecek anlaşma ifade etmeyi başarır.
• Üç gelecek zaman yapısını kullanım amaçlarına göre ayırt eder.
• Geleceğe dair cümlelerde zaman ifadelerini doğru kullanır.

Ön Bilgi

Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:

• Will konuşma anında verilen karar ve sözler için kullanılır.
• Be going to konuşmadan önce yapılan planları anlatır.
• Saatli randevular present continuous ile ifade edilir.
• Won't, will not'ın kısaltmasıdır ve olumsuz cümlede yeterlidir.
• Will'ten sonra ana fiil yalın biçimdedir, üçüncü tekil eki gelmez.
• Zaman ifadesi yapının seçimini değil, anlam belirler.

Basit Örnek ve Günlük Yaşam

Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:

Soru: Su içmek istiyorum. cümlesini konuşma anındaki karar olarak ifade ediniz.

1. Adım 1: İsteğin o anda oluştuğu ve plan yapılmadığı belirlenir.
2. Adım 2: Anlık karar için will yapısı seçilir.
3. Adım 3: Özne I olduğundan 'll kısaltması kullanılabilir.
4. Adım 4: Cümle: I'll have some water.

Sonuç/cevap: I'll have some water.

Karşılaştırma Tablosu

Sık Yapılan Hatalar

Will'ten sonra fiile -s eklemek: Üçüncü tekil eki yalnızca Present Simple'dadır; will go doğrudur, will goes yanlıştır.

Plan ile anlık kararı karıştırmak: Önceden yapılan planlar be going to ile, konuşma anındaki kararlar will ile ifade edilir.

Present continuous ile plan cümlelerini yok saymak: Saatli randevular present continuous ile kurulur, will ile değil.

Olumsuzda will not yerine doesn't kullanmak: Geçmiş ya da şimdiki zaman değil gelecek zaman söz konusudur; won't kullanılmalıdır.

Won't yerine won't be + V-ing kurmak: Basit gelecek yapısında ana fiil V1 kalır; gereksiz -ing eklenmez.

Kendini Dene

Soru: Yarın için dört cümlelik bir günlük plan yazınız. Planlarda en az iki kez be going to, bir kez present continuous (saatli randevu) ve bir kez will (anlık karar) kullanıp hangi yapının neden kullanıldığını açıklayınız.

Örnek cevap: Puanlama anahtarı: İki be going to cümlenin doğru kurulması 4 puan (her biri 2 puan); present continuous ile saatli randevu cümlenin kurulması 3 puan; will ile anlık karar cümlesinin kurulması 3 puan; her yapının gerekçesiyle açıklanması 4 puan; düzen 1 puan. Toplam 15 puan.