Konu Anlatımı
Tahmin ile Planın Farkı
Tahmin, henüz olmamış bir olay hakkında tahmin yürütmektir; plan ise konuşmadan önce verilmiş karardır. Bu ayrım İngilizce'de yapı seçimini doğrudan etkiler: tahminlerde will ve be going to kullanılırken, planlarda çoğunlukla be going to ve present continuous tercih edilir. I think it will rain tomorrow. bir tahmindir; I'm going to study medicine. ise önceden alınmış bir karardır.
Will ile Be Going To Arasında Tahmin
İki yapı da tahmin için kullanılır, ancak arada ince bir fark vardır. Gözlemlenen bir kanıt varsa be going to tercih edilir: She is going to fall! (dengesini kaybediyor, görülüyor). Kanıt yoksa, yani saf tahmin yapılıyorsa will kullanılır: I think he will win the race. Ayrıca kimsenin kesin bilmediği genel tahminlerde will, konuşmacının planladıklarında be going to öne çıkar.
Tahmin Zarf ve Kalıpları
Tahminin derecesi zarf ve kalıplarla belirginleştirilir. Certainly kesinlik, probably / probably not yüksek olasılık, maybe / perhaps ise ihtimali belirtir. I'm sure... ve I don't think... kalıpları konuşmacının tutumunu gösterir. Bu zarflar cümlenin başında ya da ana fiilden hemen önce kullanılabilir.
| İfade | Derece | Örnek |
|---|
| certainly / I'm sure | Kesinlik | I'm sure he will come. |
| probably | Yüksek olasılık | It will probably be sunny. |
| maybe / perhaps | İhtimal | Maybe she is going to travel. |
| I don't think | Olumsuz tahmin | I don't think he will agree. |
If Cümlesi ile Gelecek
Koşul cümlelerinde 7. sınıf kapsamında if'ten sonra Present Simple, ana cümlede will + V1 kullanılır. If it rains tomorrow, we will stay at home. cümlesinde koşul yalın zamanla, sonuç gelecek zamanla yazılmıştır. Dikkat edilmesi gereken nokta, if'ten sonra will gelmemesidir: If it will rain şeklinde bir kurulum yanlıştır.
Planları Anlatma Kalıpları
Geleceğe dair hedefler I'm going to..., I plan to..., I hope to... ve Next year, I will... biçiminde kurulur. Zaman ifadeleri in the future, next year, someday, in 2030 cümle sonuna ya da başına getirilebilir. Cümlelerde ana fiil her zaman yalın biçimde kalır.
Sınav Odaklı Özet
Sınavlarda tahmin sorularında önce kanıt var mı diye bakılır: gözlemlenen kanıt be going to, saf tahmin will gerektirir. If kalıplarında ise kural nettir: if + Present Simple, ana cümlede will. Ayrıca probably gibi zarfların yeri sorulduğunda ana fiilden önce gelmesi beklendiğini unutmamak gerekir. I'm sure that he will win gibi cümlelerde that bağlacı ile tahmin genişletilebilir.
Choosing Between Will and Be Going To
Tahmin cümlesinde dayanak aranır: gökten bulut toplandıysa it's going to rain, tahmin yürütüyorsan I think it will rain denir. Ayrımı pekiştirmek için cümleleri çiftler hâlinde yazmak ve her çiftte dayanağı tek kelimeyle belirtmek yeterlidir.
Ne Öğreneceğiz
Geleceğe dair tahmin ve plan ifadelerini will, be going to ve tahmin zarflarıyla doğru kullanır. Bu konuda ögrenme çıktıları:
- Tahmin cümlelerinde will ve be going to ayrımını yapar.
- Tahmin zarflarını cümle içinde doğru konumlandırır.
- If cümlesi ile will kalıbını birlikte kurar.
- Kişisel planlarını gelecek zaman yapılarıyla ifade eder.
- Tahmin ifadelerinin derecesini (kesinlik-olasılık) yorumlar.
Ön Bilgi
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
- Gözlemlenen kanıt varsa be going to, saf tahminde will kullanılır.
- If'ten sonra asla will gelmez, Present Simple kullanılır.
- Probably, maybe gibi zarflar ana fiilden önce konumlanabilir.
- I'm sure ve I don't think kalıpları tahminin yönünü belirler.
- Plan cümlelerinde fiile ek gelmez, yalın biçim korunur.
- Tahmin ifadeleri gelecek zaman yapılarıyla birlikte kullanılır.
Basit Örnek ve Günlük Yaşam
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: Gökyüzü çok bulutlu; yağmur yağacak. cümlesini kanıtla kurunuz.
- Adım 1: Gökyüzünün bulutlu olması gözlemlenen bir kanıttır.
- Adım 2: Kanıtla yapılan öngörüde be going to yapısı kullanılır.
- Adım 3: Özne it için is going to yazılır.
- Adım 4: Cümle: It's going to rain.
Sonuç/cevap: It's going to rain.
Adım Adım Çözülmüş Örnek
Örnek 1: Kanıtlı Öngörü konusunun adımları:
- Adım 1: Gökyüzünün bulutlu olması gözlemlenen bir kanıttır.
- Adım 2: Kanıtla yapılan öngörüde be going to yapısı kullanılır.
- Adım 3: Özne it için is going to yazılır.
- Adım 4: Cümle: It's going to rain.
Karşılaştırma Tablosu
| Kavram | Açıklama |
|---|
| Gözlemlenen kanıt varsa be going to, saf | Gözlemlenen kanıt varsa be going to, saf tahminde will kullanılır. |
| If'ten sonra asla will gelmez, Present S | If'ten sonra asla will gelmez, Present Simple kullanılır. |
| Probably, maybe gibi zarflar ana fiilden | Probably, maybe gibi zarflar ana fiilden önce konumlanabilir. |
| I'm sure ve I don't think kalıpları tahm | I'm sure ve I don't think kalıpları tahminin yönünü belirler. |
| Plan cümlelerinde fiile ek gelmez, yalın | Plan cümlelerinde fiile ek gelmez, yalın biçim korunur. |
| Tahmin ifadeleri gelecek zaman yapılarıy | Tahmin ifadeleri gelecek zaman yapılarıyla birlikte kullanılır. |
Sık Yapılan Hatalar
If'ten sonra will kullanmak: If koşul cümlesinde Present Simple kullanır; If it will rain yanlıştır.
Kanıtlı öngörüde saf will tercih etmek: Bulutlu gökyüzündeki yağmur öngörüsü be going to ile kurulur.
Probably zarfını cümlenin sonuna atmak: İngilizce'de zarf ana fiilden önce ya da cümlenin başında konumlanır, fiilin ekine getirilmez.
Plan cümlelerinde -s eklemek: Going to ve will'ten sonra yalın fiil kullanılır: He goes to değil, He is going to go.
I don't think ile will'i yanlış birleştirmek: Kalıpta that bağlacı opsiyoneldir ancak fiil sırası Subject + will + V1'dir.
Kendini Dene
Soru: Bir arkadaşınız için dört cümlelik bir tahmin ve plan listesi yazınız. Listenizde gözleme dayalı öngörü (be going to), saf tahmin (will), kesinlik bildiren bir ifade ve bir if koşul cümlesine yer verip her birini açıklayınız.
Örnek cevap: Puanlama anahtarı: Kanıtla öngörü cümlenin be going to ile kurulması 3 puan; saf tahminin will ile kurulması 3 puan; certainly/I'm sure gibi kesinlik ifadesinin doğru kullanımı 3 puan; if koşul cümlesinin (if + present simple, will) doğru kurulması 4 puan; yapıların gerekçelendirilmesi 1 puan; düzen 1 puan. Toplam 15 puan.