Body parts, illnesses, and keeping good health

Konu Anlatımı

1. Beden parçaları

Sağlık konuşmalarında önce vücudun bölümlerini bilmek gerekir. Başlıca beden parçaları head (baş), neck (boyun), shoulder (omuz), arm (kol), hand (el), finger (parmak), stomach (midesi), tooth (diş), back (sırt), knee (diz), ankle (ayak bileği) biçimindedir. Bu sözcükler günlük İngilizcede de sık kullanılır.

Bazı beden parçalarının çoğulu düzensizdir ve tek tek ezberlenmelidir: foot → feet, tooth → teeth, person → people. Yanlış yazımlar hem yazılı hem sözlü çalışmalarda dikkat çeker.

2. Belirti ve hastalık sözcükleri

Hastalık anlatırken acı, vücut sıcaklığı ya da sürekli tekrarlayan belirtilerden söz edilir. En sık kullanılan sözcükler şunlardır:

• headache (baş ağrısı), stomach ache (karın ağrısı), toothache (diş ağrısı), backache (sırt ağrısı)
• cough (öksürük), cold (soğuk algınlığı), fever (ateş), temperature (vücut sıcaklığı)
• sore throat (boğaz ağrısı), runny nose (burun akması), rash (döküntü), bruise (morluk)

3. Have got ve has got yapısı

Bir hastalığa sahip olmayı bildiren en yaygın yapı have got / has got biçimidir. I, you, we, they özneleriyle have got, he, she, it özneleriyle has got kullanılır. Bu yapı olumlu, olumsuz ve soru biçiminde kurulabilir: She has got a fever. They haven't got a cough. Has your brother got a toothache?

Bazı cümlelerde have got yerine sadece have kullanılır: I have a headache. Bu daha kısa ve günlük dilde çok yaygındır.

4. Belirti anlatırken zaman seçimi

Belirti şu anda devam ediyorsa present continuous kullanılır: My head is aching. My throat is hurting. Belirti dün ya da geçen hafta olduysa past simple gerekir: She caught a cold last night. He hurt his knee yesterday.

Belirtinin ne zamandan beri sürdüğü soruluyorsa present perfect ve for kullanılır: I have had a sore throat for three days. Bu yapı süreyi vurgular.

5. Sağlıklı yaşam ve tavsiye

Tavsiye verirken should, yasak bildirirken mustn't, zorunlulukta must ve have to kullanılır. Bu modal fiillerin hepsinden sonra fiilin yalın biçimi gelir: You should sleep early. You mustn't smoke. We have to wash our hands before meals.

Düzenli alışkanlıklardan söz ederken present simple ve sıklık zarfları kullanılır: My father goes to the dentist twice a year. I never drink cola. Always, usually ve never sık kullanılan zarf seçenekleridir.

Özet: Beden parçalarından foot, tooth ve person düzensiz çoğullara sahiptir. Hastalık anlatımında headache, stomach ache, toothache, cough, cold ve fever gibi sözcükler kullanılır. Hastalık bildiren cümlelerde have got ve has got yapısı tercih edilir. Belirti şu anda varsa present continuous, geçmişte olduysa past simple, süre bildiriliyorsa present perfect ve for kullanılır. Tavsiyelerde should, yasaklarda mustn't, zorunlulukta must ve have to yapılarından yararlanılır.

Sık Yapılan Hatalar: feet ve teeth biçimlerini foots ve tooths olarak yazmak; modal fiilden sonra to infiksi kullanmak; he, she, it öznesiyle have got kurmak; ağrı fiilini ache yerine ache etmek; dün gece olan bir hastalığı present continuous ile anlatmak en sık görülen hatalardır.

Ne Öğreneceğiz

Beden parçaları ve çoğul biçimleri, hastalık ve belirti sözcükleri, have got yapısı, doktorda sorulacak sorular ve sağlıklı yaşam için verilecek tavsiyeler. Bu konuda ögrenme çıktıları:

• Beden parçalarını ve düzensiz çoğul biçimlerini doğru kullanır.
• Hastalık ve belirti sözcüklerini öğrenir, anlamlarını ayırt eder.
• Have got ve has got yapısıyla hastalık bildiren cümleleri kurar.
• Belirti anlatırken doğru zamanı seçer ve doktorda sorulacak soruları oluşturur.
• Sağlıklı yaşam için should, must ve have to kalıplarıyla tavsiye verir.

Ön Bilgi

Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:

• Foot → feet, tooth → teeth, person → people çoğulları düzensizdir ve ezberlenmelidir.
• Headache, stomach ache, toothache ve backache sözcükleri ağrı bildirir.
• Have got yapısında I, you, we, they has got; he, she, it has got biçimini alır.
• Belirti şimdiki zamandaysa present continuous, geçmişte olduysa past simple kullanılır.
• Should ve must modal fiillerinden sonra fiilin yalın biçimi (V1) gelir.
• How long have you got...? kalıbı bir belirtinin süresini sorar.
• Sağlıklı yaşam için su içmek, uyku düzeni kurmak ve spor yapmak sık önerilen alışkanlıklardır.
• Çoğul beden parçası özne olduğunda fiil are biçimini alır: My teeth are hurting.

Basit Örnek ve Günlük Yaşam

Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:

Soru: Sabah kalktığında başın ağrıdığını söyleyen bir cümle yaz.

1. Adım 1: Belirti sözcüğünü seç: headache.
2. Adım 2: Hastalık yapısını kur: have got.
3. Adım 3: Özneye uygun biçimi seç: I have got.
4. Adım 4: Cümleyi tamamla: I have got a headache this morning.

Sonuç/cevap: I have got a headache this morning.

İleri Örnek

Daha ileri bir uygulama:

Soru: Düzenli spor yapan birinin daha iyi hissedeceğini anlatan bir cümle yaz.

1. Adım 1: Koşul cümlesini present simple kur.
2. Adım 2: Ana cümlede will kullan.
3. Adım 3: Karşılaştırma sıfatını ekle: better.
4. Adım 4: Cümleyi tamamla.

Sonuç/cevap: If you do sport regularly, you will feel better.

Adım Adım Çözülmüş Örnek

Baş ağrısı bildiren cümle kurma konusunun adımları:

1. Adım 1: Belirti sözcüğünü seç: headache.
2. Adım 2: Hastalık yapısını kur: have got.
3. Adım 3: Özneye uygun biçimi seç: I have got.
4. Adım 4: Cümleyi tamamla: I have got a headache this morning.

Karşılaştırma Tablosu

Kendini Dene

Soru: Üç gündür boğaz ağrın olduğunu ve doktora gideceğini anlatan iki cümleyi İngilizce yazabilir misiniz?

Örnek cevap: I have had a sore throat for three days, so I am going to see a doctor. Puanlama: süre bildiren present perfect ve for kullanımı 8, doktora gitme niyetini anlatan gelecek zaman 7, bağlaç ve yazım 5 puan.