Ordinal numbers (50-100)

Konu Anlatımı

1. Sıralama sayısı nedir?

Bir şeyin sırasını bildiren sayılara sıralama sayısı (ordinal number) denir. Birinci, ikinci, üçüncü anlamı taşırlar. Bu konuda elli ile yüz arasındaki sıralama sayılarını doğru yazmayı ve okumayı öğreneceğiz.

Kartinal sayılar miktarı anlatır (three books), sıralama sayıları ise sırayı bildirir (the third book). Bu yüzden on the fifty of May biçiminde bir kullanım yanlıştır; doğru ifade on the fiftieth of May olur.

2. Düzensiz yazılan sıralama sayıları

Onlu sayıların hepsinde aynı kural işe yaramaz. fifty, sixty, seventy, eighty ve ninety düzensizdir: sondaki y düşer ve yerine th eklenir. Kuralın çalıştığı onluklar yalnızca thirty ve forty ile kırk dışı için geçerlidir, örneğin thirtieth ve fortieth doğru yazılır.

• fifty → fiftieth (ellinci)
• sixty → sixtieth (altmışıncı)
• seventy → seventieth (yetmişinci)
• eighty → eightieth (sekseninci)
• ninety → ninetieth (doksanıncı)

Yüz sayısı da düzensizdir: one hundred → one hundredth. Bu kelime yüzde anlamına gelmez, yüzüncü sırayı gösterir.

3. Bileşik sayılarda yalnızca son sözcük değişir

İki sözcükten oluşan sayılarda ordinal yapılırken yalnızca son sözcük değiştirilir. fifty-one sayısının sıra biçimi fifty-first olur; aynı şekilde eighty-two → eighty-second, ninety-seven → ninety-seventh biçimlerinde ilk sözcük hiç değişmez.

Bu kural sınavlarda en sık karşılaşılan hatadır. Bazı öğrenciler fifty-one yerine fifty-firstin ya da yetmiş ikinci biçiminde iki sözcüğü birden değiştirir. Oysa değişen yalnızca sondaki sözcüktür.

4. Sıralama sayıları nerede kullanılır?

• Tarihlerde: on the fifteenth of June, in the ninetieth year
• Yarışma sonuçlarında: She came third. / He finished in the fifty-first place.
• Kat, sayfa ve sıra bilgilerinde: on the sixtieth floor, in the ninety-ninth row
• Adım sıralarken: First we clean the room, second we water the plants.

Bu kullanımların çoğunda sıralama sayısından önce the gelir: the fiftieth, the third, the ninety-ninth. The kullanılmadan on fiftieth floor biçiminde bir ifade kurulmaz.

5. Sıralama sayısı ile üstünlük sıfatı farkı

Ordinal sayı bir sıra belirtir, üstünlük sıfatı ise üç veya daha çok şey arasında en iyiyi seçer. İkisini karıştırmamak gerekir: She is the sixtieth person in the queue sıra bildirir, She is the best player in the team ise karşılaştırma yapar.

Özet: Elli ile yüz arasındaki sıralama sayılarında th eki kullanılır; ancak fifty, sixty, seventy, eighty ve ninety düzensizdir ve y düşer. Bileşik sayılarda yalnızca son sözcük değiştirilir. Tarih, yarışma, kat ve sıra bildiren cümlelerde the kullanılır. Yüz sayısının sıra biçimi one hundredth olup yüzde anlamı taşımaz.

Sık Yapılan Hatalar: ninetieth, eightieth gibi biçimlerde y harfini korumak; elli ile doksan arasındaki sayılarda th ekini atlamak; tarihlerde kartinal biçimi kullanmak; sıra bildirirken the kullanmayı unutmak; hundredth kelimesini yüzde olarak yorumlamak en sık görülen beş hatadır.

Ne Öğreneceğiz

Sıralama sayıları: fiftieth ile hundredth arasındaki ordinal sayıların doğru yazılışı, okunuşu ve tarih, yarışma, kat, sayfa gibi ifadelerde kullanımı. Bu konuda ögrenme çıktıları:

• Elli ile yüz arasındaki sıralama sayılarını doğru yazmayı ve okumayı öğrenir.
• Kartinal sayı ile sıralama sayısı arasındaki farkı cümle içinde ayırt eder.
• Tarih, yarışma, kat ve sayfa bildiren ifadelerde doğru sıra sayısını kullanır.
• Düzensiz yazılan ordinal biçimleri tanır ve yanlış yazımları düzeltir.
• Bileşik sayılarda ordinal değişim kuralını uygulayarak kendi cümlelerini kurar.

Ön Bilgi

Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:

• fiftieth, sixtieth, seventieth, eightieth ve ninetieth düzensiz yazılır, y harfi düşer.
• Bileşik sayılarda ilk sözcük hiç değişmez, değişiklik yalnızca son sözcüktedir.
• Tarih, yarışma sonucu, kat ve sıra gibi yerlerde ordinal sayı kullanılır.
• Sayfa numarası verilirken ordinal değil kartinal sayı kullanılır.
• the ninetieth, the eighth gibi ifadelerde the atlanmaz.
• Üstünlük sıfatı (the best) ile sıralama sayısı (the third) farklı yapılardır.
• Sıralama sayısı yazarken önce kartinali kurup sonra son sözcüğü dönüştürmek en güvenli yoldur.

Basit Örnek ve Günlük Yaşam

Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:

Soru: Bir öğrenci yarışmada 55. sırayı aldı. Bu sırayı İngilizce nasıl yazarsın?

1. Adım 1: Kartinal biçimi kur: fifty + one = fifty-one.
2. Adım 2: Son sözcüğü sıra biçimine çevir: one → first.
3. Adım 3: Sözcükleri birleştir: fifty-first.
4. Adım 4: Cümlede the kullan: in the fifty-first place.

Sonuç/cevap: fifty-first

İleri Örnek

Daha ileri bir uygulama:

Soru: Otelin 61. katında oturduğunu bildiren bir cümle kur.

1. Adım 1: Altmış bir sayısını yaz: sixty-one.
2. Adım 2: Son sözcüğü sıra biçimine çevir: sixty-first.
3. Adım 3: Kat için on prepositionını kullan.
4. Adım 4: Cümleyi yaz.

Sonuç/cevap: Our hotel is on the sixty-first floor.

Adım Adım Çözülmüş Örnek

55. sırayı İngilizce yazma konusunun adımları:

1. Adım 1: Kartinal biçimi kur: fifty + one = fifty-one.
2. Adım 2: Son sözcüğü sıra biçimine çevir: one → first.
3. Adım 3: Sözcükleri birleştir: fifty-first.
4. Adım 4: Cümlede the kullan: in the fifty-first place.

Karşılaştırma Tablosu

Kendini Dene

Soru: Okulunuzdaki bir yarışmada 74. sırayı kazanan bir öğrenci hakkında İngilizce bir cümle yazınız. Sıralama sayısını doğru yazabilir misiniz?

Örnek cevap: He finished the school writing competition in the seventy-fourth place. Doğru cümle 74 sayısının ordinal biçimini (seventy-fourth) ve the ifadesini içermelidir. Puanlama: ordinal biçimin doğru yazılması 10, cümle yapısının doğru kurulması 5, anlam bütünlüğü 5 puan.