7. SınıfFen Bilimleri
Solunum Sistemi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Solunum yolunu üst ve alt solunum yolu olarak bölümlere ayırarak görevlerini açıklar.
- Akciğerin loblarını, bronş yapısını ve alveolleri tanıtır.
- Alveollerde gerçekleşen gaz alışverişinin temel ilkelerini anlatır.
- Diyafram ve nefes kaslarının nefes alırken ve verirken nasıl çalıştığını açıklar.
- Egzersiz sırasında solunumun neden hızlandığını gerekçesiyle açıklar.
- Solunum yolu hastalıklarının belirtilerini tanır ve koruyucu davranışları uygular.
Önemli noktalar
- Solunum sistemi solunum yolu ve akciğerlerden oluşur.
- Sağ akciğer üç, sol akciğer iki lobdur; toplam beş lob vardır.
- Alveollerin duvarı tek katlı ve çok incedir; bu durum yüzeyi büyütür.
- Gaz alışverişi alveoller ile onları saran kılcal damarlar arasında olur.
- Oksijen alveollerden kana geçer, karbondioksit kandan alveollere geçer.
- Nefes alırken diyafram kasılır ve aşağı doğru düzleşir.
- Solunum kasları göğüs kafesinin hareketini sağlayan kaslardır.
- Egzersiz sırasında solunum hızlanır ve derinleşir.
Formüller ve kurallar
- Solunum sistemi = solunum yolu + akciğerler
- Solunum yolu = burun boşluğu + gırtlak + soluk borusu + bronşlar + bronşiyoller + alveoller
- Nefes alırken diyafram kasılır, aşağı doğru düzleşir, göğüs boşluğu genişler
- Nefes verirken diyafram gevşer, yukarı doğru kubbelenir, göğüs boşluğu daralır
- Oksijen geçişi = alveollerden kana
- Karbondioksit geçişi = kandan alveollere
- Alveol sayısı arttıkça solunum yüzeyi büyür
Sık yapılan hatalar
- Gaz alışverişinin akciğer dışında gerçekleştiğini düşmek: Solunumun son noktası alveollerdir ve oksijen karbondioksit değişimi alveollerdeki kılcal damarlarla olur.
- Diyaframın nefes alırken yukarı doğru hareket ettiğini sanmak: Nefes alırken diyafram kasılır ve aşağı doğru düzleşerek göğüs boşluğunu genişletir.
- Lob sayılarını eşit saymak: Sağ akciğer üç, sol akciğer iki lobdur; kalbin yerleşimi bu farkı oluşturur.
- Karbondioksitin geçiş yönünü ters almak: Oksijen alveollerden kana geçer, karbondioksit ise kandan alveollere geçerek nefesle atılır.
- Egzersizde solunumun yavaşladığını düşünmek: Kasların çalışması oksijen ihtiyacını artırdığı için solunum hızlanır ve derinleşir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Solunum yolunu bir boru olarak düşün; hava burnu, gırtlaktan geçip son noktada alveollere ulaşır.
- Gaz alışverişinde oksijen için alveolden kana, karbondioksit için kandan alveole yönünü ezberle.
- Nefes hareketlerinde diyaframın kasılıp gevşemesini göğüs boşluğuyla birlikte düşün.
- Sağ ve sol akciğerin lob sayısını karşılaştıran sorularda kalbin yerleşimini neden olarak hatırla.
- Solunum sorularında oksijen ihtiyacının arttığı her durumda solunumun hızlandığını kontrol et.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Solunum Sistemi konusunun çözümlü sorularını çöz.