7. SınıfFen Bilimleri

Sindirim Sistemi — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Sindirim kanalının bölümlerini sırayla sayar ve her bölümün görevini açıklar.
Mekanik sindirim ile kimyasal sindirim arasındaki farkı ve örneklerini belirtir.
Tükürük bezleri, pankreas, karaciğer ve safra kesesinin sindirime katkısını açıklar.
Sindirim enzimlerinin hangi besinleri parçaladığını örneklerle eşleştirir.
Besinlerin ince bağırsak villüsleri aracılığıyla kana geçme sürecini anlatır.
Sindirim sisteminde görülen hastalık belirtilerini tanır ve kişisel temizlikle önlem alır.

Sindirim kanalı iki ucu açık bir borudur; besin almak ve atık atmak için açıktır.
Mekanik sindirimde madde türü değişmez, yalnızca parçacık boyutu küçülür.
Kimyasal sindirimde enzimler ve asidik salgılar görev alır.
Tükürükteki amilaz nişastayı parçalar; bu tepkime ağızda başlar.
Pankreas hem sindirim sıvısı hem insülin üretir, bu yüzden çift görevlidir.
Safra bir enzim değildir; yağları parçalamaz, yalnızca sindirimini kolaylaştırır.
Emilimin en çok gerçekleştiği yer ince bağırsaktır.
Kalın bağırsakta kalıntı suyunun emilimi tamamlanır ve dışkı oluşur.

Sindirim kanalı = ağız + yutak + yemek borusu + mide + ince bağırsak + kalın bağırsak + rektum + anüs
Mekanik sindirim = besinin yeni maddeye dönüşmeden yalnızca küçültülmesi
Kimyasal sindirim = enzimler ve salgılarla besin moleküllerinin parçalanması
Sindirim kanalının ilerlemesi = düz kasların ritmik kasılması (peristaltizm)
Emilim yüzeyi = ince bağırsak villüslerinin toplam yüzeyi
Tükürük = su + mukus + amilaz
Safra = karaciğerde üretilen, yağların sindirimini kolaylaştıran sıvı

Mekanik sindirimi kimyasal sanmak: Çiğneme ve kasılma yalnızca boyutu küçülttüğü için mekanik, enzimlerin yaptığı parçalama ise kimyasal sindirimdir.
Safrayı enzim sanmak: Safra karaciğerde üretilen bir salgıdır ve enzim içermez; yağların sindirimini yalnızca kolaylaştırır.
Sindirimin tamamını ağızda gerçekleştiğini düşünmek: Ağızda yalnızca nişastanın bir bölümü parçalanır, asıl sindirim ince bağırsakta tamamlanır.
Emilimin kalın bağırsakta gerçekleştiğini zannetmek: Besinlerin kana geçtiği asıl yer ince bağırsaktır; kalın bağırsakta su emilimi tamamlanır.
Pankreası yalnızca hormon salgılayan bez sanmak: Pankreas hem sindirim sıvısı gönderir hem de insülin salgılayarak kan şekerini düzenler.

Sindirim kanalını bir boru olarak düşün, organların sırasını bu resim üzerinden hatırla.
Bir olayda besin molekülünün yapısı değişiyorsa kimyasal, yalnızca büyüklük değişiyorsa mekanik sindirimdir.
Enzim ve besin eşleştirmesini amilaz nişasta, pepsin protein, lipaz yağ üçlüsüyle sıkılaştır.
Soru çözümünde salgı yapan bez ile kanallı yoldan boşluğa salgı yapan bez ayrımına dikkat et.
Hastalık belirtileri sorularında önce belirtinin hangi bölgeye işaret ettiğini bul, sonra sistemi seç.