6. SınıfMatematik
Bilinmeyen Nicelikler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Bir problemdeki bilinmeyen niceliği ad ile gösterir.
- Sözlü ifadeyi cebirsel ifadeye dönüştürür.
- Basit birinci dereceden denklem kurar ve dengeyi sağlayarak çözer.
- Toplam, fark ve kat ilişkilerini denklemle ifade eder.
- Bulunan çözümü sorudaki koşula uygunluğuyla denetler.
Önemli noktalar
- Bilinmeyen nicelik tek bir harf ile gösterilir.
- Dengeyi bozan işlemden kaçınılır, işlem iki tarafta yapılır.
- Birinci dereceden denklem çözümünde katsayı tek sayıya indirgenir.
- Toplam ilişkisi artı, fark ilişkisi eksi işaretlidir.
- Sayının katı katsayı ile, yarısı bölme ile gösterilir.
- Bulunan çözüm sorudaki koşula uygunluk açısından denetlenir.
Formüller ve kurallar
- x + a = b çözümü: b − a
- a − x = b çözümü: a − b
- ax = b çözümü: b: a
- x: a = b çözümü: a × b
- Toplam: x + (x + a) = b
- Denge: iki tarafta aynı işlem yapılır
Sık yapılan hatalar
- Dengeyi bozan işlem uygulamak: 3x = 12 denkleminde iki tarafın yalnızca birine işlem yapılırsa eşitlik bozulur; her iki taraf aynı işlemi almalıdır.
- Toplamı fark gibi yazmak: Toplam ilişkisinde işaret artıdır; eksi işareti kullanılırsa denklem yanlış kurulmuş olur.
- Katsayıyı atlayıp x yazmak: Bir sayının 7 katı 7x ile gösterilir; x yazmak sayıyı olduğundan küçük gösterir.
- Parantez içindeki çarpmayı ihmal etmek: 3(x + 2) ifadesinde yalnızca 3x yazmak ve 6 yı atlamak sonucu değiştirir.
- Çözümü denetlememek: Bulunan değer sorudaki ilişkiyi sağlamıyorsa denklem yeniden kurulmalıdır; denetim adımı atlanmamalıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Önce bilinmeyeni tek harf ile tanımla, sonra cümleyi sözlü olarak tekrar oku.
- Her adımı ayrı satır yaz; tek satırda yapılan hataları yakalamak zordur.
- Denklemi çözmeden önce sayısal tahmin yap, sonuçla karşılaştır.
- İki tarafta aynı işlemi uygulamayı bir alışkanlık hâline getir.
- Bulduğun çözümü cümle içine geri koyarak koşula uygunluğunu denetle.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Bilinmeyen Nicelikler konusunun çözümlü sorularını çöz.