5. SınıfTürkçe
Paragrafta Anlatım ve Düşünceyi Geliştirme — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Paragrafın tanımını ve tek düşünceyi geliştirme ilkesini açıklar.
- Düşünceyi geliştirme yollarını tanır ve örneklerle eşleştirir.
- Savunma paragrafı ile açıklama paragrafını ayırt eder.
- Bir paragrafın ana düşüncesini yüklemleri sıralayarak bulur.
Önemli noktalar
- Bir paragraf tek bir düşünceyi geliştirir; ikinci bir konu için yeni paragraf kurulur.
- Başlıktan sonra gelen ilk cümle genellikle düşüncenin özüdür.
- Düşünceyi geliştirme yolları yedi tanedir ve her biri düşünceyi farklı biçimde güçlendirir.
- Savunma paragrafı bir görüşü benimser, açıklama paragrafı bir konuyu anlatır.
- Ana düşünce, yüklemler sıralandıktan sonra bulunan en genel yargıdır.
- Tutarlılık bağlama uygunluk, düzen sıralı ilerleme, yineleme düşünceyi pekiştirme, bağ bütünlüğü ise düşüncenin kopmadan sürmesidir.
- Her metinde giriş, gelişme ve sonuç bölümleri bulunur.
Formüller ve kurallar
- Paragraf: anlamca ilgili cümlelerin bir araya gelmesi
- Bir paragraf tek bir düşünceyi geliştirir
- Geliştirme yolları: açıklama, örnek, karşılaştırma, tanımlama, kanıtlama, sonuç, sıralama
- Paragrafın yönü: savunma ya da açıklama
- Ana düşünce: yüklemler sıralanır, genel yargı bulunur
- Her metinde giriş, gelişme, sonuç bölümleri bulunur
- Paragrafta aranan: tutarlılık, düzen, yineleme, bağ bütünlüğü
Sık yapılan hatalar
- Bir paragrafta iki ayrı düşünceyi geliştirmek: paragraf tek düşüncenin metnidir, ikinci düşünce için yeni paragraf açılır.
- Ana düşünceyi ilk cümleden oklamak: başlıktan sonraki ilk cümle genellikle düşüncenin özüdür, ama asıl işlem yüklemleri sıralayıp genel yargı bulmaktır.
- Açıklama paragrafını savunma paragrafı sanmak: savunmada bir görüş benimsenir ve gerekçe getirilir, açıklamada ise konu olduğu gibi anlatılır.
- Düşünceyi geliştirmek için konudan uzaklaşmak: geliştirme yolları hep paragrafın konusuna bağlı kalır.
- Tutarlılığı, düzeni, yinelemeyi ve bağ bütünlüğünü birbirine karıştırmak: dördü ayrı ayrı aranan niteliklerdir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Paragraf yazarken her cümlenin aynı düşünceye bağlı olup olmadığını sor.
- Düşünceyi geliştirmek için yedi yoldan sana uygun olanını seç ve cümleyi ona göre kur.
- Ana düşünce ararken önce yüklemleri alt alta yaz, sonra ortak yargıyı bul.
- Bir paragrafın savunma mı açıklama mı olduğunu anlamak için yazarın görüşü benimseyip benimsemediğine bak.
- Metin yazarken giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini sırayla oluştur.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Paragrafta Anlatım ve Düşünceyi Geliştirme konusunun çözümlü sorularını çöz.