5. SınıfSosyal Bilgiler
Harita ve Yönler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Haritayı tanır ve haritada bulunması gereken temel unsurları belirler.
- Ana ve ara yönleri sıralar, harita üzerinde yön gösterir.
- Ölçeği hesaplar ve farklı ölçeklerdeki haritaları karşılaştırır.
- Lejantı okuyarak haritadaki sembollerin anlamını açıklar.
Önemli noktalar
- Haritalarda kuzey çoğunlukla yukarıyı gösterir, pusula ibresi de kuzeyi işaret eder.
- Ana yönler dörttür; ara yönler bu dört yönün arasında oluşur.
- Ölçek oranı küçüldükçe çizilen alan büyür ve ayrıntı azalır.
- Lejant okunmadan haritadaki sembollerin anlamı bilinemez.
- Kutup yıldızı sabit kaldığı için gece yön bulmada kuzeyi gösterir.
Formüller ve kurallar
- Harita: yeryüzünün ölçekli ve kuş bakışı çizimi
- Ana yönler: kuzey, güney, doğu, batı
- Ara yönler: kuzeydoğu, kuzeybatı, güneydoğu, güneybatı
- Ölçek = haritadaki uzunluk / gerçek uzunluk
- Ölçek küçüldükçe alan büyür ve ayrıntı azalır
- Lejant: haritadaki sembollerin anlamını gösteren bölüm
Sık yapılan hatalar
- Ana yönleri ara yönlerle karıştırmak: Ana yönler kuzey, güney, doğu ve batıdır; kuzeydoğu bunların arasında kalan ara yöndür.
- Ölçek ile lejantı birbirine karıştırmak: Ölçek uzunluk oranını, lejant ise sembollerin anlamını açıklar.
- Ölçek küçüldüğünde ayrıntının artacağını sanmak: Ölçek küçüldükçe daha geniş bir alan çizilir ve ayrıntı azalır.
- Haritada yönü ezberde aramak: Çoğu haritada kuzey yukarıdır; ok işareti varsa okun gösterdiği yön esas alınır.
- Yaygın hata 5: Harita ve Yönler konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Ölçek sorularında önce birimi çevir; santimetreyi metreye çevirip sonra kilometreye bölebileceğini hatırla.
- Ara yönleri iki ana yönün adlarını birleştirerek bul; kuzey artı doğu kuzeydoğu eder.
- Haritayı önce lejantıyla incele, sonra ölçeğini oku, en son yönü belirle.
- Ölçek sorularında birim çevirmeyi ihmal etme; 100 santimetre 1 metredir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Harita ve Yönler konusunun çözümlü sorularını çöz.