Konu Anlatımı
Yiyeceklerin Temel Grupları
Yiyecekleri tanımak, sağlıklı beslenmeyi anlamanın temelidir. İngilizcede yiyecekler meyve, sebze, tahıl, süt ürünleri, et ve baklagiller olarak gruplanır. Meyve grubunda apple, orange, banana, grape ve strawberry bulunur. Sebze grubunda ise tomato, potato, carrot, cucumber, onion ve lettuce yer alır. İngilizce ders kitaplarında tomato meyve olarak gösterilse de günlük konuşmada sebzeden sayılır.
| Grup | İngilizce Adı | Örnekler |
|---|
| Meyve | fruit | apple, orange, banana, grape |
| Sebze | vegetables | carrot, potato, tomato, cucumber |
| Tahıl | grains | bread, rice, pasta, cereal |
| Süt ürünleri | dairy products | milk, cheese, yoghurt, butter |
| Et | meat | beef, chicken, lamb |
Sağlıklı Beslenme
Sağlıklı beslenme için günde en az beş porsiyon meyve ve sebze tüketilmesi önerilir. Bu öneri a day ifadesiyle verilir. Bir başkasına beslenme önerisi verirken should kullanılır. Sağlıksız yiyecekler fast food, chips, cola ve cakes gibi gruplarıdır; bunları çok tüketmekten kaçınılır. Sağlıklı yiyecekler tüketirken cut down on ifadesi de kullanılabilir.
- You should eat more fruit and vegetables. = Daha fazla meyve ve sebze yemelisin.
- Children should drink water instead of cola. = Çocuklar kola yerine su içmelidir.
- We need to cut down on fast food. = Fast food tüketimini azaltmamız gerekir.
- Fish is good for your heart. = Balık kalbin için faydalıdır.
Sayılabilir ve Sayılamayan Yiyecekler
Bir yiyecek sayılabiliyorsa onun önüne a, an, two, three gibi belirticiler gelebilir. Sayılamayan yiyeceklerin önüne ise yalnızca some ya da any gelir. Süt, un, şeker, pirinç ve zeytinyağı sayılamaz; bu yüzden two milks ya da three breads gibi kullanımlar doğru değildir. Meyve, sebze, ekmek dilimi ve peynir ise sayılabilir.
Çözümlü örnek: "Sabah kahvaltımda süt ve ekmek yiyorum, öğleyse et yiyorum. Günde beş meyve sebze yemeliyim." cümlesini İngilizceye çevirelim. İlk bölümde süt sayılamadığı için belirtici kullanılmaz, ekmek ise sayılabilir olduğundan belirtici alabilir: I have milk and some bread for breakfast. İkinci bölümde öğle yemeği belirtilir: I eat meat at lunch. Son bölümde öneri cümlesi kurulur: I should eat five portions of fruit and vegetables a day. Dikkat: Portiyon sayısı belirtirken of kullanılır, a sayılmaz; beş portions biçimi doğrudur. Ayrıca milk için belirtici kullanılmaz, bread için ise some kullanılabilir.
Yiyecek Tercihleri
Bir yiyeceği sevip sevmediğimizi belirtmek için I like... ve I don’t like... kalıpları kullanılır. I love ifadesi daha güçlü bir sevgi bildirir. Bir yiyecekten vazgeçtiğimizi söylemek için I don’t eat ya da I never eat kullanılır. Alerjisi olan birini anlatırken I can’t eat ifadesi tercih edilir.
Özet
Yiyecekler meyve, sebze, tahıl, süt ürünleri, et ve baklagiller olarak gruplanır. Süt ürünleri dairy products olarak adlandırılır ve milk, cheese, yoghurt ile butter bu grupta yer alır. Sağlıklı beslenme için günde beş porsiyon meyve ve sebze önerilir ve önerilerde should fiili kullanılır. Süt, un ve şeker gibi sayılamayan yiyeceklerin önüne sayı belirteci gelmez, some ya da any kullanılır. Tercih bildirirken like, love, don’t eat ve can’t eat kalıplarından yararlanılır.
Sık Yapılan Hatalar
- Et yememek için don’t likes demek: Yemek fiili doğrudan kullanılır: I don’t eat meat biçimi doğrudur.
- Sayılamayan yiyecekleri saymak: Süt ve un için iki, üç gibi sayı belirteçleri kullanılmaz.
- Sağlıklı beslenmede ölçüsüz ifade kullanmak: Öneri cümlelerinde should ve ölçülü bir dil seçilir.
- Sebzeyi meyveyle karıştırmak: İngilizce ders kitaplarında tomato meyve grubunda gösterilir.
Pratik Yap
Bir haftalık yemek listesi hazırlayın. Listeyi İngilizce yazın ve her gün için meyve, sebze, tahıl, süt ürünü ve et tüketip tüketmediğinizi bir tablo hâlinde gösterin. Son bölümde bir gün için sağlıklı beslenme önerisi cümlesi yazın.
Ne Öğreneceğiz
Yiyecekleri temel gruplara ayırarak tanır, sağlıklı beslenmeyle ilgili soruları yanıtlar ve yemek tercihlerini anlatır. Bu konuda ögrenme çıktıları:
- Yiyecekleri meyve, sebze, tahıl, et, süt ürünleri ve baklagiller olarak sınıflandırır.
- Yiyecek adlarını İngilizce olarak doğru yazar.
- Sağlıklı ve sağlıksız yiyecekleri ayırt eder.
- Yiyecekleri sayılabilir ve sayılamayan olarak ayırır.
- Sağlıklı beslenmeyle ilgili önerileri İngilizce olarak ifade eder.
Ön Bilgi
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
- Meyve grubunda apple, orange, banana, grape ve strawberry sayılabilir yiyecekler vardır.
- Sebze grubunda tomato, potato, carrot, cucumber ve lettuce bulunur; tomato İngilizcede meyve olarak sınıflandırılır.
- Süt ürünlerinde milk, cheese, yoghurt ve butter vardır ve bunlar dairy products olarak adlandırılır.
- Tahıllar bread, rice, pasta ve cereal şeklinde adlandırılır.
- Süt, pirinç, un ve şeker gibi yiyecekler sayılamaz; bu yüzden a ile kullanılmaz.
Basit Örnek ve Günlük Yaşam
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: Aşağıdakilerden hangisi sebze grubundadır?
- Adım 1: Seçenekleri sırayla düşünürüz.
- Adım 2: Havuç, patates ve salatalık sebze olarak bilinir.
- Adım 3: Doğru cevap seçilir ve grup adı belirtilir.
Sonuç/cevap: Carrots are vegetables.
İleri Örnek
Daha ileri bir uygulama:
Soru: Et yemediğinizi ama balık yediğinizi bildiren cümleyi oluşturunuz.
- Adım 1: Olumsuz cümle için don’t kullanılır.
- Adım 2: Et yemek fiil öbeği eat meat olarak verilir.
- Adım 3: İkinci bölümde olumlu cümle kurulur.
Sonuç/cevap: I don’t eat meat, but I eat fish.
Adım Adım Çözülmüş Örnek
Örnek 1: Yiyeceği gruba ayırmak konusunun adımları:
- Adım 1: Seçenekleri sırayla düşünürüz.
- Adım 2: Havuç, patates ve salatalık sebze olarak bilinir.
- Adım 3: Doğru cevap seçilir ve grup adı belirtilir.
Karşılaştırma Tablosu
| Kavram | Açıklama |
|---|
| Meyve grubunda apple, orange, banana, gr | Meyve grubunda apple, orange, banana, grape ve strawberry sayılabilir yiyecekler vardır. |
| Sebze grubunda tomato, potato, carrot, c | Sebze grubunda tomato, potato, carrot, cucumber ve lettuce bulunur; tomato İngilizcede meyve olarak sınıflandırılır. |
| Süt ürünlerinde milk, cheese, yoghurt ve | Süt ürünlerinde milk, cheese, yoghurt ve butter vardır ve bunlar dairy products olarak adlandırılır. |
| Tahıllar bread, rice, pasta ve cereal şe | Tahıllar bread, rice, pasta ve cereal şeklinde adlandırılır. |
| Süt, pirinç, un ve şeker gibi yiyecekler | Süt, pirinç, un ve şeker gibi yiyecekler sayılamaz; bu yüzden a ile kullanılmaz. |
Kendini Dene
Soru: Bir haftalık yemek listenizi İngilizce olarak yazınız. Her gün için en az dört yiyecek belirtin ve yiyeceklerin hangi gruba ait olduğunu parantez içinde gösteriniz.
Örnek cevap: Puanlama anahtarı: Yedi günün yazılması 4 puan; her gün için dört yiyeceğin verilmesi 8 puan; yiyeceklerin doğru gruplara ayrılması 5 puan; İngilizce yazım ve noktalama 3 puan.