Demokratik Yaşam ve Haklarımız

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.
• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusuyla ilgili örnekleri inceler ve kendi cümlesiyle anlatır.
• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Konuşma ve Sunum konusunu bilmen gerekir. Konuşma, düşünceni sesli yolla bir dinleyiciye aktarmaktır ve her konuşmanın bir amacı vardır.

• Hazırlıklı bir konuşmanın aşamalarını sırayla açıklayabilir
• Konuşmasında uygun ses tonu ve beden dili kullanabilir
• Hitap seçerken dinleyiciyi ve ortamı gözetebilir

Demokratik yaşam, halkın kendi yönetimine katıldığı, hak ve özgürlüklerin korunduğu düzendir. Her yurttaşın hakları ve sorumlulukları vardır. Bu ikisi birlikte dengeyi sağlar.

Konu Nedir?

«Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar. Demokratik yaşamda halk yönetime katılır.

Hedefler

• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.
• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusuyla ilgili örnekleri inceler ve kendi cümlesiyle anlatır.
• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir.

Önemli Noktalar

Demokratik yaşamda halk yönetime katılır.

Egemenlik halka aittir ve halkın seçtiği temsilcilerle kullanılır.

Halk, temsilcilerini seçme hakkına sahiptir.

Yasama, yürütme ve yargı birbirini denetler.

Yasama, kanunları yapan kurumdur.

Yürütme, kanunları uygulayan kurumdur.

Yargı, uyuşmazlıkları çözen kurumdur.

Her yurttaşın hakları olduğu gibi sorumlulukları da vardır.

Kurallar ve Örüntüler

Örnekler

1. Örnek 1: Arkadaşının sizin fikrinize katılmadığını görüyorsan ne yap… Arkadaşının sizin fikrinize katılmadığını görüyorsan ne yapmalısın?

   Adım 1: Farklı düşünme özgürlüğü vardır.

   Adım 2: Düşüncesi saygıyla karşılanır.

   Adım 3: Kendi fikri de özgürce söylenir.

   Sonuç: Düşüncesini saygıyla karşılamalı ve kendi fikrimizi de özgürce ifade etmeliyiz.

2. Örnek 2: Sınıfınızda bir karar alınırken nasıl hareket edilmelidir? Sınıfınızda bir karar alınırken nasıl hareket edilmelidir?

   Adım 1: Herkesin fikri dinlenir.

   Adım 2: Çoğunluk oyu ile karar verilir.

   Adım 3: Karar, azınlığa da açıklanır.

   Sonuç: Herkesin fikrini dinleyip çoğunlukla karar vermeli ve kararı azınlığa da açıklamalıdır.

3. Örnek 3: Sınıfın kütüphanesine herkesin kullanabildiği bir kural düş… Sınıfın kütüphanesine herkesin kullanabildiği bir kural düşünüyorsan ne önerirsin?

   Adım 1: Kuralın amacı belirlenir.

   Adım 2: Kural kolay ve uygulanabilir olur.

   Adım 3: Kural sınıfla birlikte belirlenir.

   Sonuç: Sınıfın birlikte kararlaştırmasıyla, amaca uygun ve uygulanabilir bir kural önermelidir.

4. Örnek 4: Bir konuda sana farklı fikir söyleyen birini nasıl dinlemel… Bir konuda sana farklı fikir söyleyen birini nasıl dinlemelisin?

   Adım 1: Söz hakkı tanınır.

   Adım 2: Karşı tarafın fikri dinlenir.

   Adım 3: Kendi düşünceni de söylersin.

   Sonuç: Karşı tarafın fikrini dinleyip kendi düşüncemizi de özgürce ifade etmeliyiz.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Arkadaşının sizin fikrinize katılmadığını görüyorsan ne yap…

Arkadaşının sizin fikrinize katılmadığını görüyorsan ne yapmalısın?

1. Adım 1: Farklı düşünme özgürlüğü vardır.
2. Adım 2: Düşüncesi saygıyla karşılanır.
3. Adım 3: Kendi fikri de özgürce söylenir.

Cevap: Düşüncesini saygıyla karşılamalı ve kendi fikrimizi de özgürce ifade etmeliyiz.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 4: Bir konuda sana farklı fikir söyleyen birini nasıl dinlemel…

Bir konuda sana farklı fikir söyleyen birini nasıl dinlemelisin?

1. Adım 1: Söz hakkı tanınır.
2. Adım 2: Karşı tarafın fikri dinlenir.
3. Adım 3: Kendi düşünceni de söylersin.

Cevap: ın?

1. Adım 1: Farklı düşünme özgürlüğü vardır.
2. Adım 2: Düşüncesi saygıyla karşılanır.
3. Adım 3: Kendi fikri de özgürce söylenir.

Cevap: Düşüncesini saygıyla karşılamalı ve kendi fikrimizi de özgürce ifade etmeliyiz.

Örnek 2: Sınıfınızda bir karar alınırken nasıl hareket edilmelidir?

Sınıfınızda bir karar alınırken nasıl hareket edilmelidir?

1. Adım 1: Herkesin fikri dinlenir.
2. Adım 2: Çoğunluk oyu ile karar verilir.
3. Adım 3: Karar, azınlığa da açıklanır.

Cevap: Herkesin fikrini dinleyip çoğunlukla karar vermeli ve kararı azınlığa da açıklamalıdır.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Pekiştirelim

Her öğrendiğimiz bilgiyi günlük hayattan bir durumla eşleştirerek pekiştirelim.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 1: Arkadaşının sizin fikrinize katılmadığını görüyorsan ne yap…

Örnek 1: Arkadaşının sizin fikrinize katılmadığını görüyorsan ne yap…

Arkadaşının sizin fikrinize katılmadığını görüyorsan ne yapmalısın?

1. Adım 1: Farklı düşünme özgürlüğü vardır.
2. Adım 2: Düşüncesi saygıyla karşılanır.
3. Adım 3: Kendi fikri de özgürce söylenir.

Cevap: Düşüncesini saygıyla karşılamalı ve kendi fikrimizi de özgürce ifade etmeliyiz.

Örnek 2: Sınıfınızda bir karar alınırken nasıl hareket edilmelidir?

Örnek 2: Sınıfınızda bir karar alınırken nasıl hareket edilmelidir?

Sınıfınızda bir karar alınırken nasıl hareket edilmelidir?

1. Adım 1: Herkesin fikri dinlenir.
2. Adım 2: Çoğunluk oyu ile karar verilir.
3. Adım 3: Karar, azınlığa da açıklanır.

Cevap: Herkesin fikrini dinleyip çoğunlukla karar vermeli ve kararı azınlığa da açıklamalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• Demokrasiyi sadece seçim sanmak: Seçim, demokrasinin bir parçasıdır. Halkın sürekli katılımı ve hakların korunması da demokrasinin temelidir.
• Çoğunluğun azınlığı ezdiğini düşünmek: Demokraside azınlık hakları da korunur. Çoğunluk, azınlığın haklarını ortadan kaldıramaz.
• Başkasının hakkını kendi isteğine feda etmek: Her yurttaşın hakkı vardır. Başkasının hakkı, kendi isteğin için gerekli olsa da korunmalıdır.
• Demokraside kararın kendi işine ait olduğunu düşünmek: Demokratik yaşamda kararlar mecliste alınır. Bireysel istek, meclis kararına göre uygulanır.

İpuçları

• Demokrasinin üç kuvvetini karıştırma: yapan, yapan, yapan.
• Hak ve sorumluluk birbirinin karşısındaki iki yüzdür.
• Gri hak kavramını günlük hayattan bir örnekle açıkla.
• Azınlığın haklarının korunmasına dikkat et.

Özet

Demokratik Yaşam ve Haklarımız konusugeyi sağlar. Bu konuda netime katılır. Egemenrle kullanılır. Halk, temsilcilerini seçme hakkına sahiptir. Yasama, yürütme ve yargı birbirini denetlerayan kurumdur. Yargı, uyuşmazlıkları çözen kurumdur. Sorumluluk, hakkın karşısındaki ödemedir. Başkalarının hakları da korunmalı ve gözetilmelidir. Gri hak, kanunda açıkça yazmamış olsa da yapılması gereken davranıştır.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Demokratik yaşamda halk yönetime katılır. — doğru mu?
2. Egemenlik halka aittir ve halkın seçtiği temsilcilerle kullanılır. — doğru mu?
3. Halk, temsilcilerini seçme hakkına sahiptir. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Demokrr ve halkın seçtiği temsilcilerle kullanılır. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu öğrenirken şu başlıkları da aklında tut. Sorulara geçerken bunlara bakman işine yarar.

• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.
• «Demokratik Yaşam ve Haklarımız» konusuyla ilgili örnekleri inceler ve kendi cümlesiyle anlatır.