Doğal Kaynakların Tüketimi

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Başlıca doğal kaynak türlerini tanır ve sınıflandırır.
• Doğal kaynakların tükenebilir ve tükenmez oluşunu karşılaştırır.
• Hammadde kavramını açıklar ve üretimdeki yerini belirtir.
• Doğal kaynakları tasarruf etmenin yollarını sıralar.
• Geri dönüşümün çevreyi korumadaki rolünü açıklar.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Üretim ve Tüketim – Uygulama ve Değerlendirme konusunu bilmen gerekir. Üretim ve tüketim konusunu uygulamak; ihtiyaç-istek ayrımı, sektör eşleştirme ve bütçe hesabıyla günlük hayata taşınır.

• Öğrendiği üretim ve tüketim bilgisini günlük hayat senaryolarında uygular.
• Harçlık ve bütçe gibi örneklerde doğru hesaplamayı yapar.
• Yapılan tipik hataları fark ederek düzeltir.

Doğal kaynak türleri, tükenme ve tükenmezlik, hammadde kavramı ile tasarruf, geri dönüşüm ve alternatif kaynaklar.

Konu Nedir?

Başlıca doğal kaynak türlerini tanır ve sınıflandırır. Başlıca doğal kaynaklar su, orman, toprak, maden, doğal gaz ve taş kömürüdür.

Hedefler

• Başlıca doğal kaynak türlerini tanır ve sınıflandırır.
• Doğal kaynakların tükenebilir ve tükenmez oluşunu karşılaştırır.
• Hammadde kavramını açıklar ve üretimdeki yerini belirtir.
• Doğal kaynakları tasarruf etmenin yollarını sıralar.
• Geri dönüşümün çevreyi korumadaki rolünü açıklar.
• Günlük hayatında kendi çevresini korumak için neler yapabileceğini belirtir.

Önemli Noktalar

Başlıca doğal kaynaklar su, orman, toprak, maden, doğal gaz ve taş kömürüdür.

Maden, doğal gaz ve toprak tükenebilir kaynaklardır; güneş ve rüzgar tükenmezdir.

Hammadde, üretimde kullanılan doğal maddelerdir; işlenince ürüne dönüşür.

Ülkemiz doğal kaynak bakımından zengindir, ancak kaynaklar sınırsız değildir.

Tasarruf, su ve elektrik gibi kaynakların gereğinden fazla kullanılmasını önler.

Geri dönüşüm, yeni hammadde ihtiyacını azaltarak doğayı korur.

Tükenebilir kaynakların yerine güneş ve rüzgar gibi tükenmez kaynaklar kullanılabilir.

Orman ve toprağın korunması sel, heyelan ve kuraklık riskini azaltır.

Kurallar ve Örüntüler

Örnekler

1. Örnek 1: Kaynak Türü Belirleme Demir cevheri ve güneş enerjisi için hangisi tükenebilir, hangisi tükenmez kaynaktır?

   Adım 1: Güneş enerjisinin yenilenme hızını düşünürüz; güneş her gün doğmaktadır.

   Adım 2: Demir cevheri ise topraktan çıkarılır ve yerine yeni cevher konmaz.

   Adım 3: Bu yüzden demir cevheri tükenebilir, güneş enerjisi tükenmezdir.

   Sonuç: Demir cevheri tükenebilir, güneş enerjisi tükenmez bir kaynaktır.

2. Örnek 2: Hammadde mi Ürün mü? Pamuk tarlasından toplanan pamuğa ne denir?

   Adım 1: Pamuk doğadan, yani topraktan elde edilen bir maddedir.

   Adım 2: Bu madde üretimde kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

   Adım 3: Doğadan elde edilen ve üretimde kullanılan temel maddeye hammadde denir.

   Sonuç: Pamuğa hammadde denir.

3. Örnek 3: Kaynak Koruma Yolu Seçimi Kullanılmış gazete kâğıtlarının toplanıp kâğıt fabrikasında yeniden kullanılması hangi yolu gösterir?

   Adım 1: Kâğıt ağaçtan, yani doğal bir kaynaktan elde edilir.

   Adım 2: Eski kâğıdın yeniden kullanılması yeni ağaç kesilmesini azaltır.

   Adım 3: Bu davranış geri dönüşümdür ve doğal kaynakları korur.

   Sonuç: Geri dönüşüm yolu.

4. Örnek 4: Sınav Tipi Çıkarım Bir bölgede ağaç sayısı hızla azalırsa bu durumun sonucu ne olabilir?

   Adım 1: Ağaçlar orman kaynağının bir parçasıdır.

   Adım 2: Ağaçların azalması orman alanlarının daralması ve toprakların korumasız kalması demektir.

   Adım 3: Bu yüzden toprak kayması ve sel riski artar.

   Sonuç: Orman alanları daralır, toprak kayması ve sel riski artar.

5. Örnek 5: Tasarruf Hesabı Bir ailede bir haftada 4 bardak su tasarrufu yapıldığına göre bir ayda kaç bardak su kazanılır?

   Adım 1: Bir haftadaki tasarrufu bilmiyoruz, haftada 4 bardak kazanılmıştır.

   Adım 2: Bir ayda dört hafta bulunduğundan 4 çarpı 4 yaparız.

   Adım 3: 4 çarpı 4 eşittir 16, yani ayda 16 bardak su tasarruf edilir.

   Sonuç: 16 bardak

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Kaynak Türü Belirleme

Demir cevheri ve güneş enerjisi için hangisi tükenebilir, hangisi tükenmez kaynaktır?konularla birlikte çalışabilirsin:

• İstek ve İhtiyaçlar İhtiyaç, yaşamı sürdürmek için zorunlu olan durumlardır; istek isteğe bağlıdır.
• Üretim ve Tüketim – Uygulama ve Değerlendirme Üretim ve tüketim konusunu uygulamak; ihtiyaç-istek ayrımı, sektör eşleştirme ve bütçe hesabıyla günlük hayata taşınır.
• Ürünlerin Yolculuğu Bir ürünün yolculuğu ham madde, üretim, paketleme, dağıtım, satış ve tüketim aşamalarından oluşur.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.